🔺️عملیات خیبر، که در اسفند ماه سال ۱۳۶۲ در منطقه‌ی هورالهویزه و پاسگاه زید به اجرا درآمد، یکی از پیچیده‌ترین و حماسی‌ترین عملیات‌های دوران دفاع مقدس محسوب می‌شود. در این عملیات، همکاری و هم‌افزایی میان ارتش جمهوری اسلامی ایران و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نقش کلیدی ایفا کرد. ارتش، به ویژه نیروی زمینی و هوانیروز، در کنار سپاه، مسئولیت‌های مهمی را بر عهده داشتند.

🔺️نقش ارتش جمهوری اسلامی ایران در عملیات خیبر:

عملیات خیبر با تدبیر قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء (ص) در دو محور اصلی طراحی شد:
۱. محور هورالهویزه: این محور به سپاه پاسداران واگذار شد که مسئولیت آن با قرارگاه نجف بود. هدف اصلی سپاه، عبور از موانع آبی گسترده هور، تصرف جزایر مجنون و رسیدن به جاده‌ی کلیدی بصره-بغداد بود.
۲. محور زید: این محور به ارتش جمهوری اسلامی ایران، به ویژه قرارگاه کربلا، واگذار شد. نیروی زمینی ارتش با استفاده از یگان‌های خود، مأموریت داشت تا از مواضع مستحکم دشمن در منطقه‌ی زید عبور کرده و به سمت پل نشوه پیشروی کند تا با نیروهای سپاه در محور هور الحاق نماید.

ارتش علاوه بر اجرای تک در محور زید، در سایر بخش‌ها نیز به پشتیبانی از عملیات سپاه پرداخت:

– تأمین پوشش هوایی: نیروی هوایی ارتش با هواپیماهای جنگنده خود، مسئولیت برقراری امنیت هوایی و مقابله با جنگنده‌های عراقی را بر عهده داشت.
– پشتیبانی توپخانه‌ای: اگرچه استفاده مؤثر از یگان‌های توپخانه‌ای ارتش در این عملیات محدود بود، اما تلاش‌هایی برای پشتیبانی از نیروهای درگیر صورت گرفت.
– تامین نیرو و تجهیزات: بخشی از یگان‌های زرهی و پیاده ارتش نیز در کنار سپاه در این عملیات به کار گرفته شدند.
– واگذاری یگان‌ها: در راستای تقویت محورها، برخی یگان‌های سپاه (مانند تیپ ۷۲ محرم و لشکر ۱۴ امام حسین(ع)) تحت امر عملیاتی قرارگاه کربلا (ارتش) قرار گرفتند و بالعکس، لشکر ۹۲ زرهی ارتش در مقاطعی تحت امر قرارگاه نجف (سپاه) بود.

🔺️نقش ویژه هوانیروز ارتش در عملیات خیبر:

هوانیروز ارتش، به عنوان یکی از نیروهای کلیدی در عملیات خیبر، نقش بسزایی در موفقیت این عملیات ایفا نمود. با توجه به ماهیت آبی-خاکی عملیات در هورالهویزه و فقدان راه‌های زمینی، بالگردهای هوانیروز برای انتقال نیروها، تجهیزات و پشتیبانی لجستیکی نقشی حیاتی داشتند.

– اولین عملیات هلی‌برن شبانه: برای اولین بار در طول جنگ، هوانیروز موفق شد عملیات هلی‌برن شبانه را در مقیاس وسیع اجرا کند. حدود ۸۰ فروند بالگرد شناسایی، ترابری و شکاری از پایگاه‌های اصفهان، کرمان و مسجد سلیمان به کار گرفته شدند.
– انتقال نیرو و پشتیبانی لجستیکی: بالگردها نقش مهمی در انتقال رزمندگان از عقبه به خطوط مقدم در دل نیزارهای هور و همچنین جابجایی مجروحین و شهدا به پشت خطوط ایفا کردند. این قابلیت، به ویژه در شرایطی که با کمبود قایق مواجه بودیم، بسیار تعیین‌کننده بود.
– عملیات شناسایی و پشتیبانی آتش: علاوه بر ترابری، بالگردهای شکاری هوانیروز نیز در پشتیبانی آتش از نیروهای در حال پیشروی و انجام عملیات شناسایی نقش داشتند.