در آغاز جنگ، خرمشهر به عنوان یکی از شهرهای استراتژیک و کلیدی خوزستان هدف حمله نیروهای عراقی قرار گرفت. دشمن با تجهیزات سنگین و پشتیبانی چند لشکر به این شهر یورش برد. با وجود این که نیروهای عراقی قصد داشتند خوزستان را به‌طور کامل تصرف کند، نیروهای ایرانی با کمبود امکانات ولی با اراده‌ای قوی به دفاع از این شهر پرداختند. پایگاه اصلی دفاع از خرمشهر، نیروی دریایی ارتش بود که به ویژه گردان تکاوران دریایی با حدود ۷۰۰ نفر نیرو به همراه نیروهای دیگر، نقش حیاتی در این مقاومت ایفا کردند.

در کنار این تکاوران، نیروهای مردمی، بسیجیان و نیروهای سپاه پاسداران با همدلی و همکاری تلاش کردند تا جلوی پیشروی ارتش عراق را بگیرند. این مقاومت با سازماندهی نسبی و حمایت از داخل شهر شکل گرفت. با وجود حملات پی‌درپی دشمن و نبود تجهیزات کافی، نیروهای ایرانی به مدت ۳۴ روز مقاومت کردند و با این کار، طرح دشمن برای تصرف سریع خوزستان و مناطق کلیدی از جمله آبادان و اهواز را به تعویق انداختند. این مقاومت دلیرانه، یکی از مهم‌ترین موانع برای ارتش عراق در اوایل جنگ بود.

سرانجام، پس از ۳۴ روز مقاومت طاقت‌فرسا، خرمشهر سقوط کرد و به تصرف عراق درآمد. اما این تأخیر استراتژیک، به ایران فرصت داد تا نیروهای خود را مجدداً سازماندهی کرده و در نهایت در سوم خرداد ۱۳۶۱، در عملیات بیت‌المقدس، خرمشهر را بازپس‌گیرد. فتح خرمشهر نمادی از پیروزی ایران در برابر دشمن شد و همچنان به عنوان یکی از دستاوردهای بزرگ دوران دفاع مقدس در یادها باقی مانده است.