… و کتابی از آواهای ظریف

می خواهم بین دو واژه مرد و زن تفکیکی قائل شوم. اولی زمخت است و خشن و دومی لطیف و حساس. اما در سرتاسر دنیا، گاهی اوقات مرز بین این دو جنس رعایت نشد.  نمی دانم به چه علتی، اما زن ها را به کارهایی وارد کردند که با طبیعت و سرشت آنها اصلا سازگار نبود. یکی از این کارها که شدیدترین آن ها هم هست، جنگ است. بله، زن ها در بدترین و مرگبارترین شرایط زندگی هم وارد شده اند.

از زمان های بسیار قدیم، زن ها در ارتش، علیه دشمن می جنگیدند. در جنگ جهانی اول و دوم، زن ها در جنگ شرکت داشتند. آنان دلاوری ها و حماسه های زیادی آفریدند اما مطمئنا این کار آنها، بدون حاشیه و آسیب روحی و روانی نبوده است.

زنی که بدنش برای مراقبت آفریده شده را به مکان هایی بسیار بی مراقبت فرستادن، کار درستی نیست. در جنگ جهانی دوم، زن های روس به جنگ رفتند، ولی دیگر زندگی به آنها نخندید. مردهای روس زجر کشیدن و پرپر شدن آنها را دیدند، اما به غیرتشان برنخورد. شاید آنها به این فکر بودند که اگر یک زن بمیرد، خودشان شانس بیشتری برای زنده ماندن دارند. نوعی حب نفس، اما تا چه اندازه؟

در جنگ آمریکا و عراق، زنان را به عنوان کادر پزشکی به عراق آوردند، اما مردند و مردان در ناخودآگاه، به بی غیرتی خودشان آگاه تر شدند.

در جنگ عراق و ایران، زنی در اوایل جنگ به صورت داوطلب مشغول تقسیم غذا در بین رزمنده ها بود،که ترکش گلوله توپ به لگنش اصابت کرد و او مجروح و آسیب دیده، جلو رزمنده های مرد به زمین افتاد. مردان ایرانی نتوانستند این ننگ را تحمل کنند و سریع دستور دادند که دیگر هیچ زنی به خط مقدم نبرد نیاید.

عشق شواهد بیغیرتی و وحشیگری کشورهای پیشرفته ای مثل آلمان، آمریکا و فرانسه هنوز روی زمین پابرجا است. اما در کشور ما ایران، یک بانوی بهیار می گوید :

در سال ۱۳۶۵ قصد داشتند منو یکی دیگر از بهیاران را به منطقه جنگی بفرستند، اما مردان غیرتمند اجازه ندادند.

زنانی که در جبهه برای ارسال کمکه ای مردمی و یا پرستاری حضور داشتند، یا در همان مناطق جنگی زندگی می کردند، یا به اصرار زیاد به جبهه عزیمت می نمودند و حتی مردان نیز توان مقاومت در برابر اصرار آنها را نداشتند. حتی گاهی حضور خواهرانه و مادرانه آنان را بسیار ضروری می دانستند و در انجام این کار، کوچکترین اجباری بر زنان بزرگوار کشورمان حاکم نبود. ناگفته نماند که تعدادی از زنان رزمنده با توجه به مسئولیت هایی که همسرانشان داشتند، به مناطق جنگی عزیمت می نمودند. در دنیایی زندگی می کنیم که حواس پرتی ها، پدرمان را درآورده. باور کنید حتی اگر ۳۰ سال هم فشاری به ما وارد نشود و در بحران قرار نگیریم، به بسیاری از موارد، توجه نخواهیم کرد. ۲۲ سال است که پادگان ها مهمانم می کنند. از کنار بیمارستان های نظامی می گذرم. نگاهم به زمین است، وارد پادگان می شوم و تمام.

سال های جنگ، پادگان و بیمارستان رابطه گرمتری داشتند، رابط های از جنس همدلی، دعا، عشق و صفا. مردمانی که در بیمارستان بودند به هم نگاه می کردند، توجه می کردند، دلسوز هم بودند و به هم افتخار می کردند. مثل امروز نبود که همه در دنیای تنهایی خودمان باشیم.

قوه شهود به من گفت در همین بیمارستان، افراد زحمتکشی بوده اند که پرخاشجویی و ویران سازی نوع بشر را از نزدیک دیده اند، خون دل ها خورده اند، آواهایی ظریف سر داده اند؛ چه بسیار، لالایی هایی در دل شب… و رفته اند. دیگر خبری از آنها نیست؛ هر کدام به مسیری و در مکانی. صدایشان را جوان ترها نشنیده اند. زندگی نامه شان نانوشته مانده. می گویند:

• جنگ که رفت، دیگر کسی سراغ ما را نگرفت.

من به سراغ آنها رفتم و یکی یکی و گاهی هم چند نفر از آنها با هم می آمدند و صحبت ها خوشحال مان می کرد.

یک سرهنگ باید بجنگد، فرقی نمی کند؛ یک ستوان، استوار و سرباز هم همینطور، همه باید بجنگند. اما اگر جنگی نباشد، باید قلم را به دست فنگ کنند، گاهی هجومی و گاهی هم دوش فنگ کنند. به امید اینکه شاید یک نفر بخواند و آگاه شود.

شرح حال نگاری ها، زندگی نامه هایی هستند که به منظور کاربرد علمی طرح ریزی شده اند و یکی از منابع مهم اطلاعاتی به شمار می روند (اتکینسون و همکاران ).  این کار نیز همانند دیگر کارهایی که هیئت معارف جنگ سپهبد شهید علی صیادشیرازی انجام می دهد، نوعی شرح حال نگاری است.

وقتی قلم به دست می گیرم، دوست دارم با آن خدا را یاری کنم، تا به وعده اش عمل کند: یاریم کند و قدم هایم را در راه درست، ثابت کند.

همه ما دوست داریم گذشته را دوباره متولد کنیم و از طرفی باید بدانیم که آینده، گذشته ای است که در زمان و لباس دیگر به شکلی دیگر به وجود می آید. زندگینامه ها، گذشته را زنده نگه می دارند و راویان این کتاب، عالی ترین و برجسته ترین بخش زندگیشان را روایت می کنند. بخشی که تا هم اکنون مثل خورشید در ذهن آنها می درخشد.