• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
نرم افزارهای کاربردی موبایل
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

به مناسبت پذیرش قطعنامه 598 از سوی ایران و عراق(انتشار مجدد)


بررسی تطبیقی قطعنامه‌های شورای امنیت در قبال جنگ تحمیلی

27تیر یاد آور پذیرش قطعنامه 598 از سوی ایران در سال 1367 و 24 تیر سالروز پذیرش آن قطعنامه از سوی عراق در همانسال است که منجر به خاتمه جنگ 8 ساله گردید. با توجه به نزدیکی این اتفاق و سالگرد باز گشت آزادگان مقاله ای در این خصوص از یکی از آزادگان سرافراز یعنی جناب سرهنگ مجتبی جعفری به علاقمندان تقدیم می شود.

 

 پذیرش قطعنامه 598 از سوی ایران و عراق،مقاله، جنگ، ارتش، خاطرات، ناگفته های جنگ، ارتش در دفاع مقدس، ایران و عراق، سرباز، پادگان، فرماندهی، عملیات ها،ش

مقدمه:

تجاوز و حمله سراسری عراق به جمهوری اسلامی ایران که به‌طور رسمی و همه جانبه در 31/6/1359 آغاز شد، یکی از بزرگ‌ترین و گسترده‌ترین نبردهای دوران اخیر را به‌دنبال داشت. در این نبرد، تنها ایران در سال‌های اولیه به‌دلیل برتری نسبی نظامی عراق مورد بی‌مهری و کم‌توجهی قرار گرفت، اما در ادامه جنگ به‌دلیل چرخش برتری نظامی به‌سود ایران، تلاش‌های گسترده‌ای جهت توقف جنگ، نجات عراق و اعمال فشارهای روزافزون سیاسی بر ایران شکل گرفت.

بررسی چگونگی صدور قطعنامه‌های متعدد شورای امنیت و محتوای آن به‌خوبی نشان می‌دهد که سازمان ملل تمایل چندانی برای پایان جنگ به‌نفع جمهوری اسلامی ایران نداشته است، اما مسیر جنگ در سال پایانی به شکلی رقم خود که قطعنامه 598 که در شرایط برتری نظامی ایران صادر شده(وظاهراً از سوی عراق پذیرفته شده) بود، یک سال بعد، در زمان برتری نسبی عراق از طرف ایران نیز پذیرفته و اجرا شد.

     1 - بیانیه 23 سپتامبر 1980 شورای امنیت:

در تاریخ 22 سپتامبر 1980 (روز حمله سراسری عراق به جمهوری اسلامی ایران) دبیر کل سازمان ملل متحد به دولت‌های ایران و عراق پیشنهاد کرد که مساعی جمیله خود را جهت کمک به حل مسالمت‌آمیز برخورد میان دو کشور به‌کار ببندند.

روز بعد (23 سپتامبر) دبیرکل  بر اساس ماده 99 منشور، از شورای امنیت خواست که با توجه به خطر محتمل افزایش مخاصمه میان ایران و عراق برای صلح و امنیت جهانی فوراً تشکیل جلسه دهد. همان روز شورای امنیت تشکیل جلسه داد و اولین موضع‌گیری خود را در قبال جنگ تحمیلی اعلام کرد. در روزهای 26 و 27 سپتامبر، مکزیک طرح قطعنامه‌ای را به شورا ارائه داد که در 28 سپتامبر 1980، ششم مهرماه 1359 به اتفاق آرا به تصویب رسید و به‌عنوان قطعنامه 479 شورای امنیت در خصوص ایران و عراق مشهور شد. در مورد این بیانیه ذکر نکات زیر لازم است:

1- در قیاس با شدت جنگ، حق بود که شورا نظر خود را به‌صورت قطعنامه صادر می‌کرد، نه بیانیه؛

2-در بیانیه شورا هیچ‌گونه‌ اشاره‌ای به مواد منشور نشده بود؛

3- شورا هیچ وظیفه به‌خصوصی به دبیرکل محول نکرده بود؛

4- درخواست از طرفین مبنی بر دست برداشتن از کلیه اقدامات مسلحانه و حل‌اختلافات از طرق صلح‌آمیز به‌قدری ضعیف است که نه «بانگرانی عمیق شورا» مطابقت دارد و نه با شدت جنگ؛

5-به‌علاوه، برای اجرای همین‌نظر نیز هیچ سازوکار مشخصی پیشنهاد و پیش‌بینی نشده بود؛

6-شورا با آنکه به‌خطر گسترش فزاینده برخورد توجه داشته، اما اقدامی درخور آن انجام نداده است.

    2- قطعنامه 514:

پس از صدور قطعنامه 479، شورای امنیت در سکوتی سنگین فرو رفت. این امر هم‌زمان با پیشروی نیروهای عراق در خاک ایران و تحکیم مواضع آنها در مناطق تحت اشغال خود بود. در 9 اکتبر 1980 (17 مهرماه 1359) عراق با موشک‌های زمین به زمین خود به شهرهای ایران حمله کرد، اما شورا همچنان در خواب سنگین خود بود. حتی عملیات ثامن‌الائمه علیه‌السلام که منجر به شکست محاصره آبادان شد (5/7/60) نیز نتوانست شورا را از سکوت بیرون آورد، لیکن چند عامل دیگر باعث شد که شورا بعد از 22 ماه مجدداً نگران طولانی شدن مناقشه دو کشور شود.

عواملی که منجر شد قطعنامه دوم شورای امنیت، یعنی قطعنامه 514 در تاریخ 12 ژوئیه 1982 (12/4/1361) صادر گردد به این شرح است:

1-عملیات ثامن‌الائمه علیه‌السلام که به شکست حصر آبادان و عملیات طریق‌القدس که در آذرماه 1360 به آزادسازی بخش‌های مهمی از جنوب ایران منجر شد؛

2-متعاقب آن پیروزی جمهوری اسلامی ایران در عملیات فتح‌المبین که از 2/1/61 شروع شد؛

3-عملیات بیت‌المقدس که از دهم اردیبهشت ماه 1361 با پیروزی قوای ایران شروع شد و با فتح و آزادسازی خرمشهر در سوم خردادماه 1361 خاتمه یافت.

     3- قطعنامه شماره 522:

در فاصله قطعنامه شماره 514 تا قطعنامه بعدی (یعنی 522)، دو عملیات عمده در جبهه‌های جنگ از طرف قوای ایران صورت گرفت: اولی عملیات رمضان که فقط دو روز پس از تصویب قطعنامه 514 (یعنی در 23 تیرماه 1361) انجام شد و دیگری عملیات مسلم‌بن‌عقیل نام داشت که در منطقه سومار از تاریخ 9/7/61 انجام پذیرفت و این امر خود عامل «توجه و نگرانی عمیق» شورای امنیت بود.

همچنین در قطعنامه 514 فرصت سه ماهه‌ای برای تسلیم گزارش دبیرکل به شورا داده شده بود. دبیرکل، گزارش خود را که حاکی از پذیرش و استقبال عراق از قطعنامه 514 و رد آن توسط ایران بوده در تاریخ 15 ژوئیه 1982 به شورا تسلیم کرد.

     4- قطعنامه 540:

در فاصله قطعنامه 522 تا قطعنامه بعدی 540 در جبهه‌های جنگ عملیات‌های زیر توسط نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران صورت گرفت:

1- محرم (10/8/61)           2- عملیات والفجر مقدماتی (17/11/61)          3- عملیات والفجر 1 (21/1/62)        

4- عملیات والفجر 2 (29/4/62)         5- عملیات والفجر 3 (7/5/62)                       6- عملیات والفجر 4 (27/7/62)

طی این عملیات‌ها مناطق زیادی از کشور ایران آزاد شد

در مورد قطعنامه 540 (مصوب 9 آبان 1362 شورای امنیت) همانند قطعنامه‌های قبلی باید گفت همچنان عنوان این قطعنامه «وضعیت میان ایران و عراق» است و همانند قطعنامه‌های قبلی «توصیه» است.

این قطعنامه توسط حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (رئیس جمهور وقت) در خطبه نماز جمعه تهران مطرح شد و ایشان توجه دادند که اصولاً سیاست جمهوری اسلامی ایران در قبال شورای امنیت تغییری نکرده است.

      5- قطعنامه 552:

فضای سیاسی بین‌المللی از زمان صدور قطعنامه 540 یا حتی قطعنامه 552 بسیار متغیر بود، بدین ترتیب که فراز و نشیب‌هایی که گاه ظاهر می‌شد، انتظارهای متفاوتی را بر می‌انگیخت. از جمله این تحولات، درخواست دبیرکل از رؤسای جمهوری اسلامی ایران و جمهوری بعثی عراق برای متوقف ساختن حملات به مناطق مسکونی، پاسخ مثبت هر دو دولت به این پیشنهاد، استقرار دو گروه کارشناسی سازمان ملل متحد در تهران و بغداد به‌منظور نظارت بر عدم حمله به مناطق مسکونی، نامه دبیرکل به ایران و عراق حاکی از درخواست خودداری از تمرکز قوای نظامی در مناطق مسکونی و عدم کاربرد سلاح شیمیایی به هردلیل را می‌توان نام برد.

در این میان روابط رسمی سیاسی عراق و امریکا نیز از اکتبر 1984 برقرار شد، اما مهم‌ترین اتفاق، پیشنهاد هشت ماده‌ای دبیرکل به نمایندگان ایران و عراق بود که با قید «محرمانه»، جهت اظهار نظر ارائه شد. در این پیشنهاد نکات مثبتی وجود داشت، از جمله:

1- مصمم بودن دو کشور برای خاتمه جنگ و برقراری صلح؛

2-هر دو طرف از مجاری محرمانه قبل از 25 مارس 1985 به دبیرکل اطلاع خواهند داد که کلیه حملات علیه مراکز غیرنظامی و همچنین همه تهدیدها علیه هوانوردی غیر نظامی را علیه طرف دیگر قبل از ساعت 2359 روز 26 مارس 1985 (به وقت گرینویچ) قطع خواهند کرد؛

3-هر دو طرف از طریق مجاری محرمانه تعهد خود را در زمینه‌های زیر اعلام نمودند:

4- رعایت ضوابط پروتکل 1925 ژنو در مورد سلاح‌های شیمیایی

5- عدم حمله به کشتی‌های غیرمسلح تجاری با هر پرچم و هر مالکیت بین تنگه هرمز و بنادر کلیه کشورهای ساحلی

6- همکاری با کمیته بین‌المللی صلیب سرخ برای انجام ترتیبات مبادله اسرای جنگی بر اساس کنوانسیون سوم ژنو 1949

7- ارتباط مستمر با دبیرکل برای عادی‌سازی وضعیت.

      6- قطعنامه 582:

در فاصله صدور قطعنامه 540 تا قطعنامه 582 عملیات‌های زیر توسط رزمندگان ایرانی صورت گرفت:

والفجر 5 (29/11/1362)، والفجر 6 (سال 1362)، خیبر (3/12/1362)، میمک (25/7/1362)، بدر (20/12/1362)، رشته عملیات‌های قدس (سال 1364)، رشته عملیات‌های ظفر (سال 1364)، رشته عملیات‌های عاشورا (سال 1364)، عملیات والفجر 8 (20/11/1364)

طرح این قطعنامه در اصل توسط گروه اتحادیه عرب پیشنهاد شده بود و با تغییراتی در عبارات و کلمات آن، در تاریخ 24 فوریه 1986 (5/12/1364) به اتفاق آرا در شورا تصویب شد.

در تحلیل این قطعنامه همانند قطعنامه‌های قبلی عنوان «وضعیت ما بین عراق و ایران» و همچنین حالت «توصیه» وجود دارد. نکته بارز در این قطعنامه این است که برای اولین‌بار مسئله مبادله‌ اسرای جنگی در آن مطرح می‌شود.

       7- قطعنامه 588:

در فاصله قطعنامه 582 تا قطعنامه 588 عملیات‌های زیادی در جبهه‌ها صورت گرفت که مهم‌ترین آن به‌شرح زیر می‌باشد:

طرح دفاع متحرک (توسط عراق)،‌ عملیات کربلای 1 (10/4/1365)، کربلای 2 (سال 1365)، کربلا 3 (10/6/1365)

در مقایسه با عملیات نظامی ایران و قطعنامه‌های متعاقب آن ملاحظه می‌شود که این‌بار به‌طور بی‌سابقه‌ای صدور قطعنامه ارتباط مستقیمی با عملیات نظامی ندارد. شورا به درخواست گروه هفت نفری اتحادیه عرب در آغاز اکتبر 1986 بحث خود را در مورد جنگ عراق و ایران مجدداً آغاز کرد. جلسات شورا منجر به صدور قطعنامه 588 در تاریخ 16/7/1365 و تصویب آن به اتفاق آرا شد.

در بررسی و تحلیل تطبیقی این قطعنامه نکات زیر قابل توجه است:

در 25 نوامبر 1986 پاسخ دبیرکل از طرف وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران داده شد که این جواب یکی از صریح‌ترین و مستند‌ترین اعلام مواضع جمهوری اسلامی ایران در قبال قطعنامه‌های شورای امنیت است.

      8- قطعنامه 598:

این قطعنامه که در 30/4/1366 در شورای امنیت به تصویب رسید، دارای نقاط قوت و ضعف فراوانی بود که ضمن اشاره به این نقاط، مواضع مهم طرفین و نتیجه نهایی آن نیز مورد بحث قرار می‌گیرد.

      الف- نقات قوت:

1- در این قطعنامه برای اولین‌بار با جنگ عراق و ایران برخوردی جدی و بنیانی شده و این معنا هم از روح محتوای قطعنامه و هم از مواد مختلف آن آشکار است؛

2- سرانجام شورا این نظریه ایران را که برای حل برخورد فی‌مابین عراق و ایران باید راه حل جامع و عادلانه‌ای پیدا شود، می‌پذیرد؛

3- چنانچه نقض صلح را در مورد جنگ ایران و عراق بپذیریم، لاجرم وظیفه شورای امنیت اقدام بر اساس مواد 39 و 40 منشور خواهد بود که نکته مثبتی است؛

4- یکی از عمده‌ترین و شاخص‌ترین امتیازات قطعنامه 598 نسبت به قطعنامه‌های قبلی و اصولاً شاخصه تغییر روش شورا، بندی است که طی آن اصل مسئولیت مخاصمه پذیرفته شده است؛

     ب- نقاط ضعف:

1- قطعنامه 598 در اولین بند مقدماتی خود، قطعنامه 582 را مجدداً تأیید کرده است. این قطعنامه پیش از این مورد تأیید جمهوری اسلامی ایران قرار نگرفته بود؛

2- با وجود علم و ایمان شورای امنیت به نقض حقوق بشردوستانه بین‌المللی، از جمله کاربرد مکرر سلاح‌های شیمیایی و در مقیاسی وسیع با تأیید کارشناسان منتخب سازمان ملل‌متحد، حمله به مناطق مسکونی، حمله به هواپیماهای غیرنظامی و حمله به کشتی‌های تجاری، در قطعنامه تنها به ابراز تأسف، آن هم در قسمت مقدمه بسنده شده و از محکومیت و یا حداقل معرفی مرتکب، خودداری شده است؛

3- با توجه به اینکه هر یک از اعمال تهدید علیه صلح، نقض صلح یا عمل تجاوز مرتکبی دارد، شورا که خود می‌تواند بر اساس همان ماده 39 مرتکب را معرفی نماید و همچنین بنا به توصیه قطعنامه تعریف تجاوز، این اختیار را دارد، در این خصوص اقدامی نکرده و فقط نقض صلح را احراز نموده است؛

4- تشکیل هیئت بی‌طرف تحقیق در باب مسئولیت منازعه، اولاً عبارت آن فاقد کلمه «شروع» منازعه است، ثانیاً سازوکار دقیقی برای آن تعیین نشده است.

    ج- موضع عراق در قبال قطعنامه 598:

در 22 ژوئیه 1987، به دستور رئیس جمهور عراق، اجلاس مشترک شورای فرماندهی انقلاب و رهبری حزب بعث به ریاست وی برای بررسی قطعنامه 598 تشکیل شد و طی آن قطعنامه مورد پذیرش و استقبال قرار گرفت.

    د- مواضع رسمی جمهوری اسلامی ایران در قبال قطعنامه 598:

مواضع ایران در 18 بند ذکر گردیده است که بند اول حاکی از آن است که هدف آمریکا از به تصویب رساندن قطعنامه 598 انحراف افکار عمومی از مسایل داخلی آمریکاست.

بند دوم مشعر بر آن است که قطعنامه بدون کسب نظر و مشورت ایران تدوین شده است.

در بند چهارم این سؤال مطرح شده است که چرا جنگی که در 22 سپتامبر 1980 شروع شده بعد از گذشت هشت سال، ناگهان به‌صورت تهدید علیه صلح در می‌آید.

در بند پنجم اشاره شده است که دبیرکل سعی داشت خطاهای گذشته شورا را جبران کند که با این موضع‌گیری شورا بار دیگر از متجاوز حمایت کرده است.

بندهای دیگر حاکی از این مواضع است: خروج شورا از حالت بی‌طرفی- آثار قطعنامه در وخیم‌تر شدن اوضاع- تخلف آمریکا از بند 5 قطعنامه با افزایش حضور نظامی در خلیج فارس- زمینه چینی برای تصویب قطعنامه دیگری علیه ایران توسط آمریکا، لزوم تلاش برای اعاده امنیت در خلیج فارس- اشکالاتی که به‌وسیله حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس و دعوت کویت از ابرقدرت‌ها به حضور در منطقه در راه امنیت و ثبات در خلیج فارس ایجاد شده- لزوم تعهد عدم حمله به کشتی‌ها توسط طرفین جنگ و خروج نیروهای بیگانه و بی‌طرفی کشورهای ساحلی خلیج فارس- ضرورت اعلام عراق به عنوان متجاوز- ناکافی بودن محکومیت صرف نقض حقوق انسانی و لزوم پیشگیری از این امر، آمادگی ایران برای مبادله اسرا، مناسب بودن طرح هشت ماده‌ای دبیرکل برای اقدام‌های بعدی وی و ابراز اعتماد به دبیرکل.

بدین ترتیب جمهوری اسلامی ایران قطعنامه 598 را نه رد کرد و نه قبول. مهم‌ترین منطق و دلیلی که برای اتخاذ این موضع (نه رد و نه قبول) می‌توان اقامه کرد این است که جمهوری اسلامی ایران به‌دلیل موقعیت نظامی برترش در جبهه در زمان صدور قطعنامه و به‌دلیل عدم تحقق کامل نظریاتش، قطعنامه را نپذیرفت، اما به خاطر توجهی که به اصول مورد نظر ایران در قطعنامه شورا بود و به دلیل اینکه با توجه به شرایط سیاسی و بین‌المللی بیش از این امکان امتیاز گرفتن از شورا وجود نداشت و با آینده‌نگری احتیاط‌آمیز قطعنامه را رد هم نکرد.

      ه- اقدم‌های بین‌المللی برای پذیرش کامل و اجرای قطعنامه 598 از طرف ایران:

پس از صدور قطعنامه 598 و اعلام موضع «نه رد و نه قبول» از جانب ایران، فشار بین‌المللی برای قبولاندن قطعنامه شدت گرفت. از جمله این فشارها تهدیدهای مستقیم و غیرمستقیمی بود که علیه ایران به‌عنوان طرفی که از پذیرش کامل قطعنامه خودداری کرده، به‌عمل می‌آمد. برای مثال وزیر اموز خارجه انگلیس، جفری هاو، در مصاحبه با تلویزیون بی بی سی اظهار داشت: «اکنون شورای امنیت برای اولین‌بار به اتفاق آرا خواستار برقراری آتش بس شده و اگر این فرصت کنار زده شود نتیجه آن بسیار خطرناک خواهد بود». به گزارش رویتر، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا به خبرنگاران گفت: «ایران تا روز جمعه فرصت دارد پاسخ قطعی به قطعنامه شورای امنیت بدهد» وی گفت: «اگر جواب ایران منفی باشد، واشنگتن به شورای امنیت فشار خواهد آورد تا از تحریم تسلیحاتی جهت اجرای دستور آتش بس حمایت کند».

جفری هاو، وزیر خارجه انگلیس تأکید کرد که انگلستان در نظر دارد در صورت رد آتش بس درخواستی شورای امنیت در جنگ ایران و عراق، در تحریم تسلیحاتی علیه هریک از دو کشور و یا هر دو کشور شرکت نماید.

رونالد ریگان، رئیس جمهور وقت آمریکا با اشاره به حضور رئیس جمهور وقت ایران در اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل و نطق ایشان در مجمع گفت: «من از این فرصت استفاده می‌کنم و از ایشان می‌خواهم که صریحاً و بدون ابهام اعلام دارد که ایران قطعنامه مصوب شورای امنیت را که خواستار برقراری آتش بس در جنگ شده است قبول دارد یا نه، اگر پاسخ مثبت باشد، این یک گام خوشایند و یک پیشرفت عمده محسوب می‌شود و در صورت منفی بودن پاسخ ایران، شورای امنیت راهی جز اعمال مجازات علیه ایران و وادار کردن این کشور به قبول آتش بس پیش رو ندارد».

        و- دلایل پذیرش کامل قطعنامه 598 توسط جمهوری اسلامی ایران:

1- مصلحت نظام جمهوری اسلامی ایران، حضرت امام خمینی (ره) به‌عنوان رهبر و ولی‌فقیه و بر اساس اختیاری که به موجب اصل 110 قانون اساسی داشت، پذیرش قطعنامه را اعلام و آن را به مصلحت نظام تشخیص دادند؛

2- شرایط بین‌المللی نامساعد و علیه جمهوری اسلامی ایران؛

3- شرایط جدید و پیچیده در منطقه با حضور بی‌سابقه نیروهای نظامی آمریکا و متحدینش در خلیج فارس؛

4- جدی شدن مسئله تحریم تسلیحاتی ایران به‌عنوان طرفی که قطعنامه 598 را قبول نکرده است؛

5- کاربرد وسیع سلاح‌های شیمیایی توسط عراق و عکس‌العمل ضعیف مجامع بین‌المللی در این مورد؛

6- شرایط نامساعد در جبهه‌ها که منجر به عقب‌نشینی نیروهای نظامی ایران از بسیاری از نقاط اشغالی در داخل خاک عراق و حتی از دست دادن قسمت‌هایی از خاک ایران شده بود؛

7- یکی از مهم‌ترین دلایل پذیرش قطعنامه 598، علاوه بر وجود عناصر مثبت در آن، فقدان عناصری در آن است که در قطعنامه‌های قبلی شورای امنیت موجود بوده و منجر به رد آن قطعنامه‌ها می‌شده است.

و سرانجام پس از اعلام رسمی پذیرش قطعنامه 598 از طرف جمهوری اسلامی ایران، دبیرکل گزارشی به شماره 20093S/ به شورای امنیت تسلیم کرد که منجر به صدور قطعنامه شماره 619 گردید.

به نقل از مجله صف تیرماه 92

منابع:

1- شورای امنیت و جنگ تحمیلی عراق علیه جمهوری اسلامی ایران- عباس هدایتی خمینی- وزارت امور خارجه

2- اطلس نبردهای ماندگار، مجتبی جعفری نیروی زمینی ارتش

3- اسناد و مدارک مرکز پژوهش‌های دفاع مقدس نیروی زمینی ارتش

1392/5/23 3755 0
قسمت ارائه دهنده: پایگاه اطلاع رسانی
تویضیحات در موتور جستجو
پذیرش قطعنامه 598 از سوی ایران و عراق،مقاله، جنگ، ارتش، خاطرات، ناگفته های جنگ، ارتش در دفاع مقدس، ایران و عراق، سرباز، پادگان، فرماندهی، عملیات ها،شهدای شاخص، تصاویر دفاع مقدسی، نقش ارتش در دفاع مقدس، صیاد،
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015