• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

حصرشکنان-28


سرهنگ(سرتيپ دوم) قاسمي نو[1] فرمانده وقت لشكر92، برابر دستور آيت­الله خامنه­اي(مدظله العالي)

دفاع مقدس, جنگ تحمیلی, معارف جنگ, شهید صیاد شیرازی, شهدای جنگ تحمیلی, امام خامنه ای

 اقدام می‌کند و تيپ را به‌كار می‌گیرد و به ­اين ترتيب موفق مي­گردد نسبت به آزادسازي سوسنگرد اقدام كند. گفتني است كه در آن مقطع، دشمنان بعثي موفق نشده بودند مواضع خود را در منطقه تحكيم كنند؛ به­همين دليل در مواجهه با تيپ۲ زرهي دزفول و به­خصوص با عنايت به تيراندازي تانك­هاي در حال حركت كه تا آن روز ندیده بودند، وحشت­زده پا به­فرار گذاشتند.

بازپس‌گيري سوسنگرد ظرف يك روز، مسأله‌ مهمي بود؛ چراكه اگر حكومت بعث عراق سوسنگرد را تصرف مي‌كرد، حميديه و اهواز نيز به­دست او مي‌افتاد و به احتمال زياد ما جنگ را مي­باختيم. در واقع، فرمان حضرت امام خميني (ره) و تدبير مقام معظم رهبري(مدظله العالي) موجب پيروزي رزمندگان اسلام در آزادسازي سوسنگرد شد. اين حمله موجب گرديد عراق حملات خود را متوقف كند و تا پايان جنگ در لاك دفاعي فرود رود. در اين عمليات ۲۰۰ نفر از سپاهيان خوزستان به­همراه تيپ۳ دشت آزادگان با گردان تانك و همچنين نيروي هوايي و هوانيروز شركت داشتند. بزرگ‌ترين حسن هر عملياتي مي­تواند متحد شدن نيروها باشد كه الحمدلله، در عمليات آزادسازي سوسنگرد اين اتفاق مبارك به­وقوع پيوست و نيروها با هم متحد شدند.

سرهنگ (سرتيپ دوم) قاسمي در ارتباط با چگونگي تعامل با بني­صدر نيز عنوان مي­دارد: «به­نظر بنده، بني‌صدر اصلاً با فرماندهي آشنايي نداشت. بارها به او گفته بودم كه شما فرمانده‌ی كل قوا هستيد و اختيارات از جانب امام خميني(ره) در دست شما و مسئوليت با حضرت امام(ره) است.» بيان اين مصاديق، به­خوبي مواضع نيروهاي ارتشي و ارادت آن‌ها را نسبت به ولي امر مسلمين در آن ايام نشان مي­دهد.

سرانجام، لشكر92 زرهي خوزستان با هماهنگي يگان‌ها و رزمندگان موجود در منطقه در ساعت 06:30 مورخ 26/8/59 به‌منظور بازپس‌گيري شهر سوسنگرد هجوم خود را به‌طرف مواضع نيروهاي عراقي آغاز كرد. محور اصلي حمله در مسير حميديه به سوسنگرد در جنوب رودخانه كرخه انتخاب شد. در شمال رودخانه نيز به‌طرف روستاي سبحانيه و سوسنگرد، هم­زمان حمله ديگري اجرا شد.

در اين عمليات شهر سوسنگرد آزاد و مواضع پدافندي نيروهاي عراقي به رودخانه‌ مالكيه متمايل شد. جاده‌ حميديه- سوسنگرد آزاد و دشمن حدود 15 كيلومتر عقب‌نشيني كرد. با وارد آمدن تلفات و ضايعات سنگين به نيروهاي دشمن، حدود 750 نفر از نيروهاي عراق كشته يا زخمي شدند. همچنين يك فروند هواپيما و بالگرد دشمن به­وسيله‌ آتش پدافند هوايي نيروهاي خودي سرنگون گرديد و مقادير زيادي تانك و ادوات جنگي به غنيمت رزمندگان اسلام درآمد.

آنتوني كردزمن[2] درباره‌ اين عمليات و نتايج حاصل از آن چنين عنوان داشته است: «آنها نتوانستند در برابر قدرت مقاومت در حال افزايش و استحكامات دفاعي ايران به پيشرفت نايل آيند. در نتيجه، عراقي­ها وقتي با مقاومت جدي روبه­رو شدند، حملات را متوقف و شليك توپخانه را تشديد كردند. شكست عراق در حمله به سوسنگرد اهميت راهبردي كمي داشت، اما پاياني براي تلاش­هاي عراق براي دست‌يابي به هدف­هاي بزرگ در ايران و آخرين دست و پازدن­هاي آن كشور بود.» (حبيبي، 1385: صص 36-47)

سردار سرلشکر بسيجي دكتر حسن فیروزآبادی، رياست محترم ستاد كل نيروهاي مسلح، نيز در مراسم بزرگداشت سی­امین سالروز آزادسازی سوسنگرد كه در سال 1389 برگزار گرديد، با اشاره به چگونگي اجراي عملیات آزادسازی سوسنگرد گفت: «صدّام در سال 1359، هجده روز پس از آغاز جنگ شکست خورد، با حضور مقام معظم رهبری (مدظله العالي) در جبهه و فراخوان نیروهای مردمی و مقاومت مردم بومی صدّام شکست خورد.

صدّام بعد از مقاومت مردمی و شکست هجده روزه، راهبردش را تغییر داد و در هفدهم آبان اعلام کرد لشکر3 برای اقدام در محور سوسنگرد- اهواز متمرکز شود.» ايشان تصريح كرد «ببینید یک سرباز یعنی حضرت آیت­الله خامنه­ای (مدظله العالي) به داد فرمان امام(ره) و ولی امر خویش می­رسد که فرمود تا فردا باید سوسنگرد آزاد شود.»

البته خدای آن امام (ره) نيز به داد مدافعان سوسنگرد می­رسد و اصلاً تدارک امام(ره) و آقا (حضرت امام خامنه­اي- مدظله العالي) و فرمانده‌ لشکر92 زرهی (مرحوم سرتيپ دوم قاسمي) که در برابر دستور صریح بنی­صدر ایستاده و امر امام (ره) را اطاعت می­کند، همه کار خداست و بعد از آزادسازی سوسنگرد راهبرد عراق شکست خورد و از آن پس ایران در عملیات­ها یکی پس از دیگری پیروز شد.» (سازمان عقيدتي- سياسي ارتش:1389)

 

6. عمليات توكل

فرماندهان ستاد اروند بر آن شدند تا براي شكست محاصره‌ چهار ماهه‌ آبادان و     بازپس­گيري منطقه‌ شرق رود كارون و پس راندن دشمن تا مرز بين­المللي شلمچه و رود خين «عمليات توكل» را طرح­ريزي كنند و با بهره­گيري از يگان­هاي پياده و زرهي ارتش از سه محور جاده‌ ماهشهر- آبادان، آبادان- خرمشهر و غرب كارون آن را به اجرا درآورند.

در 20 دي 1359 عمليات توكل از سوي تيپ37 زرهي ارتش با استعدادي كمتر از گردان همراه يگان­هايي از تيپ2 لشكر77 ارتش، ژاندارمري و شماري از نيروهاي سپاه و ستاد جنگ­هاي نامنظم آغاز شد. گردان زرهي از دو محور و نيروهاي پياده از محور سوم وارد عمل شدند. در سه راهي آبادان و كوي ذوالفقاريه كه نيروهاي پياده تك كرده بودند، خط نيروهاي عراقي درهم شكست و شماري از آن‌ها اسير شدند. اما به سبب انجام نشدن پيشروي در دو محور ديگر، اين نيروها نتوانستند موقعيت خود را تثبيت كنند و به ناچار دست به عقب­نشيني زدند و عمليات توكل، با ناكامي مواجه شد، اما اين عمليات و عمليات­هاي مشابه پيامي مشخص براي دشمن بعثي داشت:

«در هر وضعيتي از تهاجم رزمندگان اسلام در امان نخواهند بود.»

ضمن آن­كه انجام هر عملياتي و با هر نوع دستاوردي، تجربه و سرمايه­اي براي     طرح­ريزي و انجام عمليات­هاي بعدي شد كه در نهايت به موفقيت به­مراتب بيشتر و كامل­تري رسيدند.

 

7. آزادسازي تپه‌هاي الله‌اكبر(خيبر)

اين عمليات تهاجمي در منطقه‌ عمومي سوسنگرد، با هدف تصرف ارتفاعات الله‌اكبر در ساعت 4 بامداد مورخ 31/2/60 با رمز يا رسول‌الله(ص) آغاز گرديد و تا صبح روز پنجم خردادماه 1360 ادامه يافت. اين عمليات، اولين عمليات هماهنگ بين نيروهاي ارتش و عناصري از سپاه پاسداران انقلاب اسلامي و نيروهاي نامنظم دكتر چمران بود.

فرماندهي عمليات را فرمانده‌ لشكر92 زرهي خوزستان سرلشكر شهيد مسعود منفردنياكي به‌عهده داشت. در اين عمليات تپّه‌هاي الله‌اكبر و منطقه‌ «شحيطيه» و حدود ‌صد كيلومترمربع از اراضي شمال سوسنگرد آزاد گرديد و يگان‌هاي دشمن به‌طور كامل منهدم شدند. بيش از 500 نفر از نيروهاي دشمن كشته و زخمي شدند و حدود 700 نفر نيز به اسارت درآمدند و مقادير زيادي از ادوات و تجهيزات سنگين دشمن منهدم شدند يا به غنيمت نيروهاي خودي درآمدند.

كنت مايكل پولاك[3] نويسنده‌ كتاب «آنچه گذشت، درس­هايي از جنگ ايران و عراق»، در ارتباط با عمليات­هاي محدود و تا حدودي بزرگ ايران در سال اول جنگ چنين نوشته است: «ايراني­ها از اين عمليات­هاي محدود براي صيقل دادن تاكتيك­هاي خود در آماده­سازي براي يك نبرد با هدف بازپس­گيري سرزمين­هاي اشغال شده‌ خود استفاده كردند.» (پولاك، 35:1389)

 

8. سلسله عملیات‌های دریایی

کشور عراق همواره در دسترسی به دریای آزاد در مضیقه بود و تنها مرز دریایی آن کشور به مصب رودخانه‌ اروندرود و‏ خور عبدالله در قسمت شمال خلیج فارس محدود می‌شد. این کشور با هدف صدور نفت خود و اعمال حاکمیت در منطقه‌ شمالی خلیج فارس، اقدام به ساخت پايانه‌هاي عظیم و گران‌قیمت نفتی به­صورت متمرکز در فاصله‌ 10 ‏مایلی از ساحل و در عمق 10 متری آب‌های شمالی خلیج فارس به‌نام پايانه­‌های نفتی «البکر» و «الامیه» نمود. با شروع جنگ تحمیلی، اين سکوهای نفتی‏ به‌دلیل موقعیت ویژه‌ آنها در مدخل اروندرود و آبراه منتهی به بندر امام(ماهشهر)، ام القصر و بصره از اهمیت خاص نظامی و اقتصادی برخوردار بودند. دشمن از این تأسیسات با بهره‌برداری در امر صادرات نفت و استفاده از سلاح‌های سبک، نیمه سنگین، پدافند هوایی، بالگرد، یگان‌های شناور سطحی(ناوچه‏های موشک­انداز کلاس اوزا، رادارهای سطحی و...) تجهیزات شنودی و دوربین‏های دید در شب و روز، عليه نيروهاي خودي بهره‌برداری نظامی می‌نمود.

‏فرمانده‌ نیروی رزمی421 ‏نيروي دريايي ارتش نيز از همان روزهای اول جنگ پس از بررسی منطقه و زیر نظر گرفتن کلیه‌ فعالیت‌ها و تحرکات دشمن ‏با اجرای مأموریت گشت و شناسایی به­وسيله‌ی یگان‌های شناور، پروازی، اطلاعاتی و ویژه‌ خود مصمم شد در یک فرصت ‏مناسب طرح‌های عملیات پیش­بینی شده‌ خود را با هدف­هاي زير اجرا کند:

‏1. نابودی و محبوس كردن نیروی دریای دشمن در بندر ام­القصر، بصره و فاو؛

2. ‏انهدام سکوهای نفتی البکر و الامیه و محروم نمودن دشمن از استفاده از سکوها به­عنوان یک نقطه‌ تهاجمي براي ضربه زدن علیه ‏واحد‏های سطحی و هوایی خودی؛

3. قطع ارتباط دریایی و خطوط مواصلاتی دشمن به دریا؛

4. ‏جلوگیری از صدور نفت عراق (از طریق سکوهای نفتی البکر و الامیه) به­منظور ايجاد اخلال در نظام اقتصادی دشمن؛

‏5. تأمین خطوط مواصلاتی دریایی نیرو‏های خودی به بنادر ایرانی به­ویژه بنادر شمال خلیج فارس؛

‏6. حفظ سیادت و صیانت دریایی جمهوری اسلامی ایران در خلیج فارس، دریای عمان و تنگه‌ هرمز؛

7. ایجاد پست دیدبانی در سکوی البکر و الامیه، به­وسيله‌ نیروهای خودی براي اعمال کنترل بیشتر بر ترددهای احتمالی آتی دشمن؛

8. استمرار صادرات و واردات نفت و کالای خودی به خارج از خلیج فارس، دریای عمان و پشتیبانی دریایی از رزمندگان خودی.

به اين منظور عملیات‏های دریایی اشکان، شهید صفری، تكسا و عمليات مروارید به‌وسيله‌ نيروي دريايي ارتش با پشتيباني شديد نيروي هوايي اجرا گردید. تنها به‌واسطه‌ اجراي عملیات مروارید اين نتايج و دستاوردها نصيب رزمندگان اسلام شد:

  • انهدام هسته‌ اصلی نیروی دریایی عراق و محبوس شدن باقيمانده‌ یگان‏های دشمن در ام‌القصر و بصره؛
  • قطع کامل صادرات نفتی عراق از پایانه‏ها نفتی البکر و الامیه و انهدام آن؛
  • استیلای کامل نیروی دریایی ایران تا پایان جنگ تحمیلی بر خلیج فارس و دریای عمان؛
  • بی‌نظیر بودن این عملیات در تاریخ جنگ‏های دریایی جهان؛
  • اقتدار و سیادت دریایی جمهوري اسلامي ایران تا پایان جنگ تحمیلی؛
  • بازتاب مثبت این عملیات در رسانه‏های خارجی به جهانیان؛
  • حفظ و تأمین خطوط مواصلاتی خودی و باز نگه‌داشتن خطوط تردد کشتیرانی به بندر امام(ره)؛
  • ایجاد زمینه‌ لازم براي انجام عملیات‏های بعدی؛
  • افزايش روحيه ی رزمندگان اسلام. (برداشتي آزاد از كتب تقويم تاريخ دفاع مقدس نداجا).

 

 

 منبع: حصرشکنان، عسگری، شاداب، 1392، سوره سبز، تهران

 

 

1. امير سرتيپ «غلامرضا قاسمی نو»، 10 تیر سال 1309 در محله‌ کوچه باغ شهر تبریز دیده به جهان گشود و اول مهر 1330 وارد دانشکده‌ افسری در نیروی هوایی شد و 2 سال دانشجوی خلبانی و 2 سال دانشجوی فنی بود. این فرمانده‌ دفاع مقدس در تاریخ 1 مهر 1334 درجه‌ ستوان دومی گرفت. اما بنا به درخواست شخصي به نيروي زميني منتقل و در رسته‌ زرهي مشغول به­كار گرديد. در سال 1354 به تیپ2 دزفول منتقل و تا سال 1357 در آنجا مشغول به خدمت شد و تا خرداد 1359 كه فرمانده‌ لشکر88 زاهدان بود، در نيروي زميني خدمت كرد. وی با شروع جنگ تحمیلی، یکی از پایه‌گذاران دفاع مقدس در اهواز شد. ايشان در آزادسازی سوسنگرد، عملیات نصر و تصرف پادگان حمید و طرح‌ریزی عملیات فتح‌المبین نقش مهمی ایفا کرد.

مرحوم قاسمي، این فرمانده‌ شجاع دفاع مقدس، در سال 1360 و به­دستور بنی‌صدر به ستاد نیروی زمینی ارتش و سپس به زاهدان منتقل شد. اول اردیبهشت 1361 زمان بازنشستگی این فرمانده‌ ولایت‌مدار نیروی زمینی ارتش بود. ايشان عنوان مي­دارد: «در مراسم‌ گوناگونی مقام معظم رهبري(مدظله العالي) را از دور مي‌ديدم، ولي در روزهاي پاياني سال 1389 در بيت رهبري حضور يافتم. مقام معظم رهبري(مدظله العالي) اشاره‌اي كردند و بنده خود را معرفي كردم. تا گفتم «سرهنگ زرهي ستاد، قاسمي»، ايشان از جا برخاستند و فرمودند: «فرمانده‌ لشكر۹۲ اهواز! خوش آمدي به مجلس ما». در همان مجلس اصل نامه‌اي را كه مقام معظم رهبري(مدظله العالي) در تاريخ ۲۶ آبان ۱۳۵۹ به من داده بودند، خدمت ايشان تقديم كردم.» فرماندهي معظم كل قوا، حضرت امام خامنه‌اي(مدظله العالي) در سال 1389، به پاس رشادت‌ها و دلاورمردي‌هاي آن قهرمان دوران دفاع مقدس و بنابر پيشنهاد ارتش و رياست ستاد كل نيروهاي مسلح با اعطاي درجه‌ سرتيپ دومي به ايشان موافقت کردند و به اين ترتيب از زحمات بي‌بديل آن بزرگ مرد دفاع مقدس تقدير كردند. اين امير سرافراز ارتش اسلام در روز اول اردیبهشت 1391، به لقاالله پيوست تا با یاران شهیدش محشور گردد.

2. Antony Kordsman

 3. Kenneth Michael Pollack

1398/4/22 11:2:38 166 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
سرهنگ(سرتيپ دوم) قاسمي نو[1] فرمانده وقت لشكر92، برابر دستور آيت­الله خامنه­اي(مدظله العالي)
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015