• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

از نوهد تا خرمشهر(33)


عملیات طریق‌القدس و شهادت ستوان اسدالله افضلی

بعد از اتمام عملیات ثامن‌الائمه، گردان151 دژ را به ارتفاعات الله اکبر انتقال دادند، تا گردان کمی استراحت نماید و در این مدّت هم بتوانیم گردان را از لحاظ نیرو و سلاح تجدید سازماندهی کنیم. احتمال می‌رفت که عملیات بعدی در منطقه بستان یا سوسنگرد باشد. در منطقه ارتفاعات الله اکبر، گردان ضمن استراحت، بازسازی هم شد. احتمالاً عملیات در منطقه بستان انجام می‌شد. تصرّف بستان برای عراق منافع نظامی زیادی داشت، چون عراق با داشتن بستان می‌توانست راحت ارتباط نیروهای شمالی و جنوبی خود را در داخل خاک ایران برقرار کند. ستاد لشکر92 زرهی، من و سرهنگ وکیلیان را احضار کرد و در ستاد لشکر از نحوه عملیات و منطقه آن و واحدهای شرکت‌کننده در این عملیات مطّلع شدیم و این منطقه بستان و سوسنگرد بود. چنانچه ایران بتواند بستان را تصرّف نماید نیروهای ایرانی در آن منطقه وضعیّت بهتری پیدا می‌کنند. ولی عراق برای حفظ بستان از میدان‌های وسیع مین و سیم‌های خاردار به طور گسترده استفاده کرده بود. انتصاب شهید علی صیّادشیرازی به فرماندهی نیروی ارتش سبب نزدیکی بیشتر ارتش و سپاه شد و این امکان به وجود آمد که فرماندهان ارتش و سپاه عملیات جدید مشترکی را طرّاحی نمایند و این عملیات اوّلین عملیات مشترک سپاه و ارتش بود.

جنگ تحمیلی،دفاع مقدس،ارتش،هیئت معارف جنگ،شهید صیاد شیرازی،جنگ ایران و عراق،جنگ

عملیات طریق‌القدس عملیات مشترک سپاه و ارتش بود که رأس ساعت 30 دقیقه بامداد در روز 8 آذرماه 1360 با رمز «یا حسین» در منطقه عمومی بستان و غرب سوسنگرد آغاز شد. این عملیات تک گسترده و یورش نیروی انسانی بود که در ماه محرّم به اجرا درآمد. این عملیات حدود یک هفته ادامه داشت و درست در سال دوم جنگ شروع شد. نیروهای داوطلب بسیجی در سپاه به انگیزه شهادت‌طلبی و انهدام هرچه بیشتر ادوات زرهی دشمن و دست یافتن به مواضع مناسب برای تحکیم خطوط پدافندی و آماده‌سازی برای آزادسازی سایر مناطق در این عملیات شرکت می‌کردند. نیروهای سپاه متشکّل بود از:

1- تیپ 1 عاشورا

2- تیپ امام حسین

3- تیپ امام سجّاد

4- تیپ امام حسن

و از نیروهای ارتش نیز:

1- تیپ3 لشکر92 زرهی به همراه گردان151 دژ

2- تیپ1 و 2 لشکر16 زرهی قزوین

3- تیپ1 از لشکر پیاده 77 مشهد

4- گردان‌های توپخانه

در این عملیات شرکت داشتند.

گردان151 دژ خرّمشهر با گردان الغدیر یزد ادغام شده بود و در این گردان، ما شاهد مردان و جوانانی بودیم که با عشق و علاقه و انگیزه شهادت‌طلبی از پیرمرد 60 تا 70 ساله و جوانان 16 تا 21 ساله حضور داشتند.

یک روز قبل از عملیات با ادغام گردان سجّاد در منطقه‌ای موقّتی مستقر شدیم و در گردان151 دژ هم همه واحدهای پیاده را در مورد عملیات توجیه کرده بودیم و فرماندهان گروهان‌ها به نحوه عملیات و زمان آن آگاهی کامل داشتند.

با شروع عملیات با رمز «یا حسین»، تیپ امام حسن و امام سجّاد از سپاه توانست در مسیرهای جداگانه معابری از میدان مین و سیم‌های خاردار را باز نماید، تا سایر واحدها بتوانند عملیات را شروع نمایند. با باز شدن معابر، نیروهای سپاه با یورش موج انسانی که به تک گسترده موسوم بود، عملیات را شروع کردند و عدّه‌ای از جوانان و پیرمردان داوطلبانه روی مین رفتند و راه را برای بقیه نیروهای رزمنده باز کردند. چون معابر باز شده کفاف نیروهای زیاد عملیات را نداشت، به همین منظور، تعدادی از نیروهای خط‌شکن روی مین رفتند و در بعضی از جاها افراد داوطلب حاضر شدند خود را روی سیم خاردار و میدان مین‌ها بیندازند تا معابر جدیدی باز شود.

این عملیات در دو محور شمال و جنوب ادامه داشت. در محور شمالی، در همان ساعات اوّلیه درگیری، نیروهای رزمنده موفّق شدند مواضع نیروهای عراقی را تصرّف کنند و نیروی احتیاط دشمن را در پشت خطوط پدافندی نابود نمایند. در محور جنوبی، نیروهای ایرانی با شکستن خطوط اوّلیه و تصرّف پل سابله با روشن شدن هوا مجبور به عقب‌نشینی شدند.

نیروهای گردان دژ با گردان الغدیر در ساعات اوّلیه موفّق شدند مواضع تعیین شده خود را تصرّف کنند و نیروهای مزدور عراقی را نابود نمایند. این عملیات یک روز ادامه داشت و در روز دوم عملیات، شدّت بیشتری پیدا کرد و نیروهای عراقی و توپخانه آنها به شدّت مواضع واحدهای ما را زیر آتش گرفتند. حدود ساعت 9 صبح ستوان حجت‌الله رئیسی فرمانده یکی از دسته‌های گروهان پیاده گردان دژ مورد اصابت ترکش توپ قرار گرفت و به شدّت زخمی شد. ستوان رئیسی در نوک حمله بود و سربازان زیر امر خود را هدایت و رهبری می‌کرد.  وی را با آمبولانس روانه بیمارستان کردند، ولی متأسّفانه در طول مسیر شهید شد. هنوز نیم ساعت از شهادت رئیسی نگذشته بود، که ستوان سیّد اسدالله افضلی فرمانده دسته دوم پیشروی خوب و عالی داشت و با قدرت به عراقی‌ها نزدیک شده بود و آنها را زیر آتش خود گرفته بود. جنگ سختی بود. خمپاره‌ای در وسط دسته فرود آمد و در سه متری ستوان افضلی منفجر شد. بر اثر این انفجار، ترکش‌ها به سر و بدن و صورت و شکم ستوان افضلی برخورد کرد و او به حالت اغما درآمد. فوری او را نیز به بیمارستان جندی شاپور اهواز اعزام کردند، ولی متأسّفانه فردا خبر شهادت او را نیز اعلام کردند. در عملیات طریق‌القدس، تعداد زیادی افسر و درجه‌دار و سربازان گردان شهید شدند، ولی عملیات باز ادامه داشت. ستوان افضلی از درجه‌داران گارد لشکر 1 بود که بعد از گرفتن دیپلم، وارد آموزشگاه افسری شد و بعد از اتمام دوره با درجه ستوان‌سومی به لشکر92 زرهی منتقل شد و سپس به گردان دژ آمد. از همدوره‌های ستوان قمری و ستوان رختدار و ستوان مرتضوی بود. او تجربیّات زیادی در خدمت با سربازان داشت و مدّت 12 سال در لشکر گارد با سربازان بود و در گردان به عنوان فرمانده دسته در چندین عملیات شرکت مؤثّر  داشت. افسری زرنگ و باهوش بود و به خوبی می‌توانست دسته خود را هدایت و مدیریّت کند. خبر شهادت افضلی اثر منفی زیادی روی ستوان رختدار داشت و از اینکه بهترین دوست و همکار قدیمی خود را از دست داده است، بسیار غمگین بود. او با ستوان افضلی از زمان گروهبانی رفت و آمد خانوادگی داشت. من و ستوان رختدار در مجلس ختم وی در تهران شرکت کردیم و از نزدیک به همسر و دو دخترش تسلیت عرض کردیم. آن روز ستوان رختدار گفت: نمی‌توانم در چشمان دختران کوچک افضلی نگاه کنم. بله! جنگ دوست و صمیمی نمی‌شناسد، شعله‌های جنگ دوستان زیادی را از هم گرفته است و خیلی‌ها را به خاطر دوست، داغدار کرده است. این خصوصیّت جنگ است و شرکت در جنگ، شهادت، اسارت و جراحت را دربردارد. تا چه پیش آید!

با توجّه به اینکه عدّه‌ای از دوستان و درجه‌داران و سربازان شهید و مجروح شده بودند و غم و اندوه سراسر وجود ما را فراگرفته بود، با ورود نیروهای رزمنده به بستان با چهره باز و خندان مردم مواجه شدیم و مردم به استقبال ما آمدند. در قسمت مرکزی شهرستان بستان، نیروها قدم به قدم و سنگر به سنگر با مزدوران عراقی در نبرد بودند و سنگرهای عراقی یکی پس از دیگری تصرّف می‌شد. نیروهای عراقی از هجوم نیروهای ایرانی متعجّب شده بودند و تیپ امام حسین به همراه گردانی از تیپ3 زرهی لشکر92 زرهی در ساعات اولیه عملیات موفّق شدند تنگ چزابه را تصرّف کنند و تا ساعت 9 شب اهداف تعیین شده در آن مسیر به تصرّف درآمد. فرمانده لشکر92 زرهی خود در تصرّف تنگ چزابه شرکت داشت، چون آن محور برای نیروهای ایرانی حیاتی بود. جنگ تانک‌ها در آن محور از اهمّ عملیات بود و در آن عملیات سرهنگ نیاکی، سرهنگ الماسی را که فرمانده قسمتی از واحدها بود و به سختی زخمی شده بود، از وسط آتش دشمن نجات داده بود. در آن محور، یکی از فرماندهان سپاه هم شهید شد.

در محور جنوب، عملیات به گونه‌ای دیگر بود. دشمن با بهره‌گیری از مواضع متعدّد و هوشیاری نیروهایش به سختی از موضع خود دفاع می‌کرد و نیروهای ایرانی به رغم شکستن بعضی از مواضع عراقی و تصرّف پل سابله، با روشن شدن هوا عقب‌نشینی کردند. نیروهای گردان151 دژ با گردان امام سجّاد کلّیه مواضع عراقی را در آن مسیر تصرّف کردند و سرانجام از این عملیات هم سربلند بیرون آمدند. در این عملیات، نیروهای عراقی با پشتیبانی هلی‌کوپترها موفّق شدند 6 قبضه تفنگ106 به همراه خدمه منهدم کنند. با توجّه به اینکه در این عملیات، افسران و درجه‌داران و سربازان زیادی شهید و مجروح شدند، ولی گردان به اهداف خود رسید و تعداد زیادی اسیر تحویل لشکر داده شد و ادوات و سلاح‌های زیادی به غنیمت گرفته شد و از نظر خودرو خودکفا شدیم.

آن شب درگیری شدید بود و تا صبح ادامه داشت و مشخّص گردید هم تنگ چزابه و هم سابله از نیروهای عراقی پاکسازی شده است و نیروهای مشترک توانستند تنگ چزابه و سابله را تصرّف نمایند و پرچم ایران را در این منطقه به اهتزاز درآورند. نیروهای عراقی شکست خورده با دادن تلفات فرار کرده بودند و آن روز منطقه و جبهه آرام بود. بعد از اتمام عملیات، فرماندهان بزرگی از ارتش و سپاه که در این عملیات شرکت مستقیم داشتند، با تعدادی از نیروهای سپاهی و ارتشی به خدمت حضرت امام خمینی(ره) رسیدند و گزارش کاملی از این عملیات برای امام توضیح دادند و حضرت امام(ره) این عملیات بزرگ را فتح‌الفتوح نامید.

در این عملیات، تعداد صد دستگاه تانک و نفربر و حدود 200 دستگاه خودرو و همچنین 4 فروند هلی‌کوپتر نابود گردید و حدوداً 45 گردان و گروهان و لشکر 5 مکانیزه و 12 تیپ منهدم و در حدود 3500 کشته و تعداد 540 نفر هم اسیر شدند و عملیات به پایان رسید.

منبع: از نوهد تا خرمشهر، جعفر ایازی، 1396، ایران سبز، تهران

1398/4/17 13:4:11 225 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
بعد از اتمام عملیات ثامن‌الائمه، گردان151 دژ را به ارتفاعات الله اکبر انتقال دادند، تا گردان کمی استراحت نماید و در این مدّت هم بتوانیم گردان را از لحاظ نیرو و سلاح تجدید سازماندهی کنیم. احتمال می‌رفت که عملیات بعدی در منطقه بستان یا سوسنگرد باشد. در منطقه ارتفاعات الله اکبر، گردان ضمن استراحت، بازسازی هم شد.
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015