• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

بازخوانی جنگ تحمیلی (43)


10- فرماندهان در پاسخ "چرا به هدف نرسیدیم"، عوامل متعددی را بیان داشتند. هر طرح حداقل باید بر اساس چهار فاکتور تهیه شود. اول: مأموریت واحدها. دوم: ساختار و استعداد و توانایی رزمی نیروهای خودی. سوم: تواناییهای دشمن. چهارم: وضعیت زمین.

در نتیجه می‌بینیم در طرح‌ریزی ما اولین فاکتور یعنی هدف درست انتخاب نشده است. هدف ما «خط استقامت» تعیین شده بود که در روی زمین نامشخص بود و قابل نگهداری نبود.

دفاع مقدس، جنگ تحمیلی، معارف جنگ، شهید صیاد شیرازی، شهدای جنگ تحمیلی، امام خامنه ای، ارتش جمهوری اسلامی ایران، خاطرات دفاع مقدس، خاطرات فرماندهان ارتش

بعد از عملیات والفجر8

ساعت‌های آخر شب مورخ 23/11/1364 فرماندهی نزاجا جناب سرهنگ علی صیادشیرازی از قرارگاه خاتم‌الانبیاء(ص) مراجعت کرد و تدبیر جدیدی را که با آقای هاشمی رفسنجانی هماهنگ کرده بود، بیان داشت. ایشان گفت: «لشکر21 پیاده در جنوب می‌ماند. لشکر77 آزاد و لشکر81 زرهی و تیپ‌55 از هم‌اکنون دو ماه وقت دارند تا نفت‌شهر را در منطقه میانی آزاد کنند. لشکر عملیاتی30 پیاده در کنترل سپاه برای غرب اروندرود قرار دارد، ضمن اینکه دو گردان دیگر توپخانه و یک پارک پل PMP هم به سپاه پاسداران داده شد.»

هنوز 24 ساعت نگذشته بود که جناب سرهنگ علی‌اصغر جمالی جانشین فرماندهی نزاجا از قول فرماندهی نزاجا گفت: «ما در جنوب می‌مانیم. مقدورات نزاجا و نهاجا هنوز در جنوب است. بنابراین، اگر به غرب برویم، از این پشتیبانی‌ها و مقدورات نمی‌توانیم استفاده کنیم. ضمن اینکه محل مناسبی هم برای عمل نیست و اگر در آنجا عمل کنیم و ناموفق باشیم ضربه شدیدی برای نزاجا خواهد بود، برای تجربه‌اندوزی و برای رفع معایب و کاستی‌ها از عملیات گذشته فرماندهی نزاجا دستور دادند تا در رده تیپ و لشکر و قرارگاه جنوب باز یک سمینار تشکیل شود و قرار شد سؤال‌ها به آنها داده شود تا بررسی کنند و پاسخ بدهند.»

 در ساعت 09:30 مورخ 30/11/1364، افسران ستاد قرارگاه جنوب با حضور فرماندهان لشکرهای21 پیاده، 92 زرهی، 81 زرهی، 77 پیاده و تیپ55 هوابرد مشکلات، که مطلب تازه‌ای هم بر دو سمینار قبلی نداشت، بازگو شد.

 اشکال اینجا است که همه به مشکلات که معلول است اشاره دارند نه به علت و عجیب‌تر اینکه تا به حال هم بعد از سال‌ها جنگ، به ندرت به علت‌ها پرداخته شده است. نتیجه این می‌شود که اگر صدها سمینار و همایش هم بگذارند باز تکرار و تکرار و تکرار.

من در این صحبت‌هایم از ذکر گفته‌های فرد فرد فرماندهان خودداری کرده و از روی یادداشت‌هایم به جمع‌بندی آنها می‌پردازم:

1- کاهش استعداد نیروی انسانی که در لشکر21 پیاده به طور میانگین 51% افسر و 53% درجه‌دار و 76% سرباز بود.

2- یکی از فرماندهان در مورد واگذاری بسیج به یگان‌ها برای جبران کمبود سربازان، نیروهای بسیج را به سه دسته تقسیم کرد. دسته اول آنهایی که برای دریافت کارت بسیج آمده‌اند. دسته دوم علاقمند و پرتلاش و باانگیزه، ولی فاقد آموزش بودند. سومین دسته به علت شرایط سنی بالا فقط در بُنه‌ها و عقبه کاربرد دارند. ضمن اینکه عنصر بسیجی که به ارتش واگذار می‌شود، بعضاً انتخاب و گزینش می‌شوند.

3- تلفات رزمی واحدها متناسب با درجه، استعداد و وظیفه نیست. در واحدی که هفت افسر شهید و هفده نفر افسر مجروح شده‌اند، تنها دو درجه‌دار شهید و 25 نفر مجروح و سرباز هم 46 نفر شهید و 353 نفر مجروح شده‌اند و 172 نفر هم مفقود‌الاثر هستند. به عبارتی، نسبت شهدای افسر 35% و درجه‌دار 7% و سرباز و درجه‌دار وظیفه 11% بوده است. در عملیات قادر، تیپ55 هوابرد شش نفر افسر شهید داشت، در حالی که درجه‌دار شهید نداشت.

4- نحوه اجرای دستورات رده‌های پایین خوب نیست. ضعف انضباط و عدم کنترل افراد به علت کمبود کادرهای فرماندهی و کنترل موجب می‌شود که دستورات عملیاتی به خوبی اجرا نشود. در شب تاریک عملیات و زیر آتش توپخانه دشمن دستورات چگونه باید اجرا شود. موقعی که عوامل انضباط، آموزش، کنترل و انگیزه نیست، دستورات هم اجرا نمی‌شود.

5- تشویق و تنبیه هم که به کلی فراموش شده است و به طور قطع و یقین روی کارکنان اثر می‌گذارد. مگر می‌شود در یک واحد همه خوب باشند و بد نباشد.

6- عدم تخلیه بموقع مجروحان و یا شهدا اثرات منفی زیادی روی روحیه رزمندگان عمل‌کننده دارد.

7- معیارهای سنجش برای رزمندگان منطقی نیست. حتی انتخاب آنان برای مسافرت‌های زیارتی هم بدون ضابطه است.

8- در کارکنان پایور، به علت طولانی‌شدن جنگ و مشکلات خانواده‌ها به طور کلی و نابسامانی‌های واحدها در ارزشیابی، در بین سربازان وظیفه هم به طور اعم، انگیزه جنگیدن خیلی کم شده است. در گردان‌ها تعداد روحانی کم است. فرمانده که مسئول اعتقادات کم مذهبی سربازانش نیست. اگر در خانواده اعتقادات مذهبی ندیده در پادگان هم نمی‌تواند ببیند.

یکی از عوامل اعتماد به نفس هر رزمنده آموزش‌های او است. به همین دلیل، سربازانی که آموزش‌های تکاوری طی می‌کنند، با اعتماد به نفس بیشتری می‌جنگند. افسر جوان به محض اینکه از دانشکده افسری فارغ‌التحصیل شده و به واحد آمده است، به عنوان فرمانده گروهان معرفی می‌شود. در صورتی که قبول و موفقیت در این مسئولیت نیاز به تجربه‌ها و سنوات خدمت بیشتری دارد. این افسر با جان و دل قبول مسئولیت می‌کند، ولی توان مدیریت واحدش را ندارد.

9- نقل و انتقالات اخیر کادرهای فرماندهی و جایگزینی آنها با افسران بی‌تجربه، آن هم در شروع عملیات والفجر8 اثرات منفی بر مدیریت و هدایت و کنترل واحدها داشته است.

فرمانده تیپ55 هوابرد اظهار داشت: از تعداد 300 نفر داوطلب استخدام درجه‌داری فقط 30 نفر گزینش و پذیرش شده‌اند.

10- فرماندهان در پاسخ "چرا به هدف نرسیدیم"، عوامل متعددی را بیان داشتند. هر طرح حداقل باید بر اساس چهار فاکتور تهیه شود. اول: مأموریت واحدها. دوم: ساختار و استعداد و توانایی رزمی نیروهای خودی. سوم: تواناییهای دشمن. چهارم: وضعیت زمین.

در نتیجه می‌بینیم در طرح‌ریزی ما اولین فاکتور یعنی هدف درست انتخاب نشده است. هدف ما «خط استقامت» تعیین شده بود که در روی زمین نامشخص بود و قابل نگهداری نبود.

دشمن به منطقه شمال و شرق بصره بسیار حساس است و با تمام توان نسبت به مجهز کردن زمین با انواع موانع و حداکثر توان رزمی در این منطقه که ما هم کلیه قرائن و شواهد حمله را نشانش دادیم، کوشیده است. زمین منطقه یکپارچه گل و لای است. تجهیزات مناسب برای رفع موانع و یا عبور از موانع نداشتیم. فرمانده لشکر81 زرهی معتقد بود که تأمین خط استقامت در توان لشکر نبوده، حتی آتش پشتیبانی لازم هم در اختیار نداشته است و ما مدام به دنبال امداد غیبی بودیم.

 اینها عواملی است که اعتماد به فرماندهی در سلسله مراتب از دست می‌رود و نهایتاً نزاجا در این عملیات، بدون بررسی و زمان لازم و پیش‌بینی‌های ضروری (بررسی‌های ستادی و برآوردها، تجهیزات، آموزش‌ها) و صرفاً در یک چشم و هم‌چشمی کورکورانه با سپاه پاسداران وارد عمل شد.

اوضاع حاکم بر جبهه‌ها در ارتش و سپاه پاسداران هر روز رو به عقب بود. اوضاع حاکم بر مسئولان و فرماندهی کل جنگ هم کمتر از مشکلات ما سربازان و پاسداران و بسیجیان نبود. شما از ورای صحبت‌های آقای هاشمی رفسنجانی به خوبی بلاتکلیفی را مشاهده می‌کنید، اما در آن طرف خاکریزها، یعنی در عراق، با وجود اثرات روحی بد، طولانی‌شدن جنگ بر سربازان عراقی، عامل انضباط و کنترل شدید، مانع از هم پاشیدگی خطوط جبهه آنها شد. آنها موقعی که تصمیم به تجاوز به ایران اسلامی گرفتند، پیش‌بینی تلفات و ضایعات و حتی طولانی شدن جنگ را کرده بودند؛ البته شرایط حاکم بر جبهه‌ها در دو طرف خاکریزها تجربیات گرانبهایی به آنها داد. به عنوان مثال، فهمیدند که وارد جنگ شهری، آن هم با واحد زرهی نباید شد. فهمیدند که واگذاری منطقه عملیات بیش از استاندارد و توان کار اشتباهی است. از اینرو دیدیم که قبل از عملیات فتح‌المبین، قرارگاه سپاه4 عراق را در غرب دزفول ایجاد کردند که لشکرها و واحدهای این منطقه را بهتر مدیریت کنند.

در سال‌های بعد هم با تشکیل لشکرهای جدید، با دریافت تجهیزات جدید، به توان رزمی خودش اضافه کرد. عراقی‌ها در سال 1360 دو لشکر14 و 15 پیاده را سازماندهی کردند. در سال 1361 پنج لشکر دیگر تشکیل دادند. در سال 1362 سه لشکر رزمی و در سال 1363 هم نُه لشکر آماده دیگر و در سال 1364 سه قرارگاه سپاه، یعنی سپاه5 و سپاه6 و سپاه7 و ده لشکر پیاده دیگر را سازماندهی کردند. سازماندهی این همه لشکر در طول پنج سال بسیار مشکل است. باید بدانیم که با جمع‌وجور کردن تعدادی افراد عادی، گردان و تیپ لشکر تشکیل نمی‌شود.

سازماندهی یک لشکر از نظر گردان‌های مانوری رزمی و پشتیبانی رزمی از بدو تشکیل، تا طی کردن آموزش‌ها و عملیاتی شدن، تشکیل واحدهای پشتیبانی و پشتیبانی خدمات رزمی هم نیاز به زمان و هم به تجهیزات و هم ستادهای طراحی و کنترلی دارد. منتها تدبیر ارتش عراق این بود که لشکرهای زرهی و مکانیزه و حتی پیاده کوهستانی اولیه در شروع جنگ، یعنی همان دوازده لشکر که در طول این چند سال چند مرتبه تلفات دیده و پوست انداخته‌اند، آنها را برای بالا بردن توان لازم به عقب برده است و خطوط تماس را به این لشکرهای جدید محول کرده‌اند. پشتیبانی‌های رزمی (توپخانه و غیره) و پشتیبانی خدمات رزمی آمادها را هم از طریق پشتیبا‌نی‌های منطقه و یا توپخانه‌های همان لشکرهای اصلی و یا جدید انجام می‌دهند.

این مطالب را فقط از این نظر گفتم تا با اوضاع حاکم بر جبهه‌های خودمان، بر آمار و استعداد واحدهای نیروی زمینی، بر حضور موقت نیروهای بسیجی در جبهه‌ها، یا عدم جایگزینی تلفات و ضایعات، یگان‌ها را مقایسه کنید.

منبع: بازخوانی جنگ تحمیلی ، سرتیپ2 پیاده ستاد عبدالحسین مفید ، ۱۳۹۸، ایران سبز، تهران

1398/8/20 10:23:13 149 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
10- فرماندهان در پاسخ "چرا به هدف نرسیدیم"، عوامل متعددی را بیان داشتند. هر طرح حداقل باید بر اساس چهار فاکتور تهیه شود. اول: مأموریت واحدها. دوم: ساختار و استعداد و توانایی رزمی نیروهای خودی. سوم: توانایی‌های دشمن. چهارم: وضعیت زمین. در نتیجه می‌بینیم در طرح‌ریزی ما اولین فاکتور یعنی هدف درست انتخاب نشده است. هدف ما «خط استقامت» تعیین شده بود که در روی زمین نامشخص بود و قابل نگهداری نبود.
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015