• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

مواضع آمریکا در جنگ تحمیلی-35


- درگيري در گنبد

چند هفته‌ بعد نيز مشابه اين اغتشاشات و عصیان‌ها در گوشه و كنار كشور از سوي دیگر عناصر تجزیه ‌طلب در گنبد، شروع شد. در غائله گنبد، افرادي كه در آن مقطع با وهابیت عربستان و پاکستان در ارتباط بودند و به ایجاد اختلاف شیعه و سنی در منطقه دست می‌زدند، جزء صغری قضیه بودند. حتي مسأله ترکمن و غیر ترکمن هم موضوع حاد اين منطقه محسوب نمي­گرديد. مهم­ترين مسأله گنبد، فعاليت گروه­هاي كمونيستي بود كه از 23 بهمن 57 كه چريك­هاي فدايي خلق و هواداران آنها به مردم انقلابي مستقر در شهرباني هجوم بردند و خواهان تقسيم سلاح­ها شدند، آغاز مي­گردد.

دفاع مقدس، جنگ تحمیلی، معارف جنگ، شهید صیاد شیرازی، شهدای جنگ تحمیلی، امام خامنه ای

 

تشديد فعاليت گروهک‌های چریک‌های فدایی خلق، حزب توده، مارکسیست‌ها، پیکار، طوفان، آرمان­ مستضعفین، مجاهدین خلق (منافقین) كه به­ صورت مستمر شعارهايي در راستاي تجزيه منطقه و رويارويي مردم با دولت مركزي را سر مي­دادند، بسيار مهم و تأثيرگذار بود. به­خصوص كه، عدم آشنایی افراد منطقه با جریانات سیاسی و گروهک‌ها و عدم حضور یک روحانی متعهد و آشنا به مشکلات مردم، حضور فئودال‌ها و درباریان و استثمار مردم نيز بر شدت وخامت اوضاع مي­افزود. در 5 فروردین 58 جنگ گنبد بين كانون مركزي شوراهاي به ­اصطلاح تركمن و فداييان خلق با پاسداران انقلاب و كميته امام(ره) در گنبد شروع مي­شود. سپس، تعدادي از پاسگاه‌های ژاندارمری توسط نیروهای ضد انقلاب چریک‌های فدایی مورد حمله و دستبرد قرار گرفته و سلاح‌های آنها به يغما برده مي­شود. روز هفتم فروردين، مرحوم «آيت­الله طالقاني» طي پيامي خطاب به مردم تركمن صحرا، ضمن محكوم كردن نغمه­هاي تجزيه طلبانه، خواستار ترك هر نوع مخاصمه و برخورد قهرآميز و دخالت نظامي از هر فرد يا گروهي شد.

پیش از این نیز از سوی نخست ‌وزیر هیأتی اعزامی وارد گنبد شدند تا از طریق مذاکره با طرفین درگیر در گنبد تلاش خود را به پایان دادن زدوخوردهای شهر آغاز کنند. نيروهاي ارتش از لشكر 77 خراسان، لشكر 1 پياده مركز، همافران و افسران جوان داوطلب نيروي هوايي به كمك انقلابيون آمده و امنيت را برقرار مي­نمايند. در 8 فروردين سال 1358، هواپيماهاي جنگنده نيروي هوايي بر فراز گنبد به پرواز درآمده و با پرواز در سطح پایین و شکستن ديوار صوتي، ضمن تحكيم قدرت نيروهاي انقلابي، نيروهای مخالف را وادار به عقب نشینی مي­كنند. در 9 فروردين، به ­دستور دولت موقت، نيروهاي ارتش به گنبد اعزام گرديدند.[1] (بهنام­گهر، 1390: 91) در گنبد با اقدام به ‌موقع تيپ سوم ل77 خراسان به فرماندهي «سرهنگ آينيه» و دو گردان از تيپ­هاي يكم و دوم لشكر مذكور غائله در تاريخ 10 فروردين 1358 به­ طور رسمي خاتمه   مي­يابد. در ادامه نيز، نيروي هوايي با يك فروند هواپيماي سي130 تعدادي از افسران، همافران و درجه داران نيروي هوايي را به فرماندهي «سروان ميرزا» به شهر گنبد اعزام مي­نمايند.(مصاحبه با امير سرتيپ هاشمي، مشاور فرماندهي معظم كل قوا و جانشين هيأت معارف سپهبد شهيد صياد شيرازي: 18/5/91) همچنين، يك گروهان از لشكر يك پياده و نيروهاي انقلابي كميته و سپاه در منطقه حضور يافته و به اين ترتيب، در كمتر از يك ماه آرامش در منطقه برقرار مي‌شود و تلاش آمریکاییان برای شکست انقلاب از درون، بار دیگر به شکست می­انجامد.

 

3- غائله خوزستان

حکومت بعث عراق برخلاف معاهده الجزاير، از اوایل سال 1358 حمایت گسترده خود را از  فعالیت گروه‌های سیاسی مخالف جمهوری اسلامی ایران آغاز نمود. آنها، اين خواسته نامشروع خود را در خوزستان و به­ خصوص در خرمشهر به­ صورتي واضح و مشخص، مشهود ساختند. چرا كه تشكيلات مختلف عربي نيز متحد و هم‌زمان با ساير گروه‌هاي تجزيه طلب، جهت ضربه زدن به حكومت ج.ا.ا، اغتشاشاتي را در استان خوزستان به ­وجود آورده بودند كه اوج تحركات آنان برخورد با ساكنين غير عرب استان علي‌الخصوص در شهرهاي آبادان، خرمشهر و اهواز و ...، قابل مشاهده بود كه با دخالت نيروهاي نظامي مستقر در منطقه (ارتش) غائله ختم و آشوبگران سركوب و تعدادي دستگير و عده­اي نيز متواري و به كشورهاي عربي و اكثراً به عراق گريختند.

در عراق اين گروه‌ها به­ عنوان حزب خلق عرب و الاحوازيون شروع به فعاليت گسترده در راستاي اهداف حزب بعث نمودند كه در سال­هاي 59-58 اقدام به چندين مورد انفجار در خطوط لوله و تأسيسات نفتي در خوزستان كردند. شبه نظاميان وابسته به الاحوازيون، در طول مدت هشت سال جنگ تحميلي، كاملاً  در خدمت ارتش عراق بوده و هماهنگ با حكومت بعث تا پايان جنگ تحميلي به خيانت به مملكت و نظام مشغول بودند و به­ صورت عملي در مناطق تحت اشغال عراق در آبادان و خرمشهر اقدام به جاسوسي براي ارتش بعث مي‌كردند.(ساوه درودي، 30:1385) شروع فعاليت اين گروه­ها به اوايل سال 1358 بر مي­گردد كه اقدامات خرابکارانه و تبلیغات ضددولتی و براندازانه خود را عليه دولت مركزي آغاز نمودند. گروه‌های چپ‌گرای خوزستان، مرکز فعالیت خود را در شهر خرمشهر قرار داده بودند و کنسولگری عراق در خرمشهر با استفاده از همه امکانات خود از گروه‌های ضد دولتی از آنها پشتیبانی می‌کرد، گرچه از نظر دیپلماسی تلاش می‌نمودند تا روابط بین دو کشور به­ صورت حسنه باقی بماند.

هم زمان با این تحرکات، حکومت بعث عراق اقدام به اخراج و مصادره اموال 32 هزار نفر تن از ایرانیان مقیم عراق که پدر در پدر در این سرزمین می­زیسته­اند، به اتهام ایرانی و ایرانی الاصل بودن، از سرزمین پدری خود نمود.(طالع،148:1389) در اوایل خرداد ماه همان سال، «حجت­الاسلام دعایی» سفیر ایران در عراق اعلام کرد، زیارت عتبات عالیات برای مردم ایران آزاد است و روابط ایران و عراق را خوب توصیف کرد. اما، در جهت مقابل، دولت عراق خارج از قواره‌های دیپلماسی نسبت به حرکت انقلاب اسلامی در ایران و سایر کشورهای مسلمان احساس نگرانی کرد و روحانیون شیعه را در تنگنا و مضیقه گذاشت، به ­طوری که شهید آیت‌الله «سيد محمدباقر صدر» تصمیم می­گیرد تا از آن کشور خارج شود. همان­گونه كه اشاره شد يكي از كانون­هاي مورد توجه ضد انقلاب براي بحران، استان خوزستان بود. در دهم خردادماه 1358 فعالیت گروه‌های مخالف حکومت جمهوری اسلامی ایران در خوزستان شدت گرفت.

«شیخ شبیر خاقانی» يكي از روحانيون عرب زبان خرمشهر بود كه با تأسيس مرکز مجاهدین عشایر و تأکید افراطی بر هویت و نمادهای عربی در اوایل فروردین ماه 1358 زمينه بحران در استان خوزستان را مهيا نمود. مهندس بازرگان در 29 اسفند 1357ش و پس از ملاقات با شیخ شبیر خاقانی، سخنرانی در این شهر به ­عمل آورد. همچنين، برای کنترل اوضاع شهر، دریادار مدنی(فرمانده نیروی دريايي دولت موقت) را با حفظ سمت به استانداری خوزستان معرفی کرد. با تشديد اوضاع، گروهی 30 نفره با نام هیأت اعزامی خلق عرب مسلمان ایران با اعضای دولت موقت و مرحوم آیت­الله طالقانی مذاکراتی کرده و خواسته­های 12 گانة خود را از جمله اعتراف دولت به­ وجود ملیت خلق عرب و درج آن در قانون اساسی کشور، بیان داشتند. وضعیت خرمشهر از نیمة دوم اردیبهشت 1358 بحرانی و خطر تجزیه به ­شدت منطقه را تهدید می­کرد طرفداران شیخ به شهربانی حمله و آنجا را به اشغال در آورده، خلع سلاح نمودند.

برای پایان دادن به اوضاع متشنج شهر، دولت تصمیم گرفت که قاطعیت به­ خرج دهد. از این ­رو اعلام شد که ساختمان­های سیاسی و کانون فرهنگی خلق عرب باید تخلیه شود و تمامی سازمان­ها و گروه­های سیاسی و شبه نظامی هم موظف هستند سلاح­های خود را تا 4 خرداد ماه 1358 به فرمانداری تحویل دهند. سازمان سیاسی خلق عرب در اطلاعیه­ای که در 31 اردیبهشت 1358 منتشر شد با تخلیة ساختمان­های خود مخالفت نمود و اعلام کرد زمانی شرایط خلع سلاح را می­پذیرد که در تمامی ایران خلع سلاح انجام گیرد. استاندار خوزستان در دیدار با شیخ شبیر خاقانی و جمعی از مقامات محلی آبادان و خرمشهر گفت: "هرکس نغمه تجزیه ­طلبی در این استان ساز کند، به ­شدت او را سرکوب می­کنیم." پس از آن فرماندار خرمشهر اعلام کرد تعدادی از واحدهای پاسداران انقلاب وارد شهر خرمشهر شده­اند و به­ زودی تعدادی دیگر نیز وارد خواهند شد. علاوه بر این اعلام شد که يك­صد نفر از تكاوران ارتش نیز برای حفظ نظم و مقابله با هر نوع عمل ضدانقلابی به خرمشهر آمده­اند.

همچنین، استاندار خوزستان در مصاحبه با روزنامه آیندگان گفت: "هر نیرویی را که ضد انقلابی باشد، در هم می­شکنیم و هیچ حوصله تلاش­های ضد­انقلابی را نخواهیم داشت... خلع سلاح را ما در خوزستان به این صورت عمل می­کنیم که سلاح را از دست آدم­های غیر مسئول در بیاوریم و آن ­را فقط در اختیار کسانی که پاسداران انقلاب اسلامی هستند و مؤمن به انقلاب اسلامی می­گذاریم." همچنین افزود: لذا به منظور برقراری آرامش در خرمشهر حدود یک­صد نفر از افراد نیروی دریایی ارتش به این شهر اعزام شده­اند. در هفتمین روز از خرداد ماه 1359، از داخل ساختمان­های اشغالی گمرک بر روی تنی چند از افراد گارد مسلح گمرک و تکاوران دریائی آتش گشوده می­شود که منجر به شهادت دو تن از مأموران گمرک و تکاوران    می­گردد.(طالع، پیشین:145)

در روز 9 خرداد 1358 عملیات نظامی سازمان خلق عرب شروع شد و مسجد جامع، فرمانداری، دخانیات، پست و تلگراف، پایگاه دریايی، پاسگاه­های نظامی و انتظامی در خرمشهر و نیز ساختمان شرکت نفت در آبادان مورد حمله قرار گرفت. رویاروی نهايی در تیرماه همان سال رخ داد. در این روز به مناسبت سومین روز شهادت پاسداران اعزامی از خرم­آباد به منطقه، مراسمی در مسجد شهر (مسجد جامع) برگزار شد. در خلال مراسم نارنجکی به درون مسجد پرتاب شد که تعدادی کشته و مجروح بر جای گذاشت. جمعیت وحشت زده از اوضاع آشفتة شهر در ماه­های گذشته به خیابان­ها ریختند و تیراندازی نگهبانان مسلح خانة شیخ شبیر به آنها، باعث محاصرة منزل وی توسط مردم شد. تكاوران نيروي دريايي ارتش و پاسداران به شدت با ضد انقلاب درگير شدند. هواپيماهاي جنگنده از پايگاه هوايي دزفول، بر فراز شهر خرمشهر به نشانه قدرت دولت مركزي به پرواز درآمدند. سرانجام، نگهبانان منزل شیخ خلع سلاح شدند و ايشان نیز دستگیر و به قم فرستاده شد.[2]

در همان روز (نهم خرداد)، بالگردهای عراقی بر فراز پاسگاه ژاندارمری خسروآباد ظاهر شده و ناوچه‌های مسلح عراقی در اروندرود به گشت‌های غیرعادی مي­پردازند. در مقابل این اعمال خصمانه، استاندار خوزستان در گفتگو با عشایر عرب، از دولت‌های كشورهاي همسایه گله نموده و اظهار مي­نمايد که دولت عراق اسلحه در اختیار شورشیان خوزستان قرار می‌دهد و دولت کویت نیز علناً مردم عرب زبان ایرانی ساکن خوزستان را به شورش دعوت می‌كند. اقدامات خصمانه دولت عراق همچنان شدت می‌گرفت، به نحوی که در پانزده خرداد 1358، هواپیماهای عراقی دهکده­های مرزی ایران را در منطقه قره ­شیر بمباران کردند که در نتیجه آن شش نفر از روستائیان شهید و چهار نفر مجروح شدند و تعدادی از دام­های روستاییان نیز تلف شدند. حادثه خونین خرمشهر سبب شد تا دولت ایران تعدادی نیروی انتظامی به خرمشهر و آبادان اعزام نموده و امنیت را در آن منطقه برقرار كند. ‌ليكن، دولت عراق رفتار نامناسبی در مقابله با این کار در پیش گرفت و پاسگاه‌های مرزی آن منطقه را با نیروهای نظامی بیشتری تقویت کرد.(باقري- عسگري، 91:1388)

بعد از اتمام درگيري­هاي خرمشهر، آقاي دكتر محمدي، سرپرست فرمانداري اين شهرستان، با ارسال نامه­اي به وزارت كشور در تاريخ 19/1/1359، از عملكرد خوب و قوي تكاوران نيروي دريايي ارتش در مقابله با غائله خرمشهر، قدرداني نمود.(عسگري،1392: 205)  در ادامه، اختلافات عراق با ایران چنان بالا گرفت که کم‌کم مسأله میانجی­گری مطرح شد و در محافل سیاسی چنین احتمال داده شد که ممکن است «حافظ اسد» رئیس جمهور سوریه درباره حل مسايل مورد اختلاف بین ایران و عراق، میانجی­‌‌گری کند. ایران به عراق هشدار داد از تمرکز نیروهای نظامی در مرز و پشتیبانی از گروه­های ضد انقلاب ایران خودداری کند. این مسايل کم‌کم به محافل بین­المللی کشیده شد، در «روزنامه السیاسه» چاپ کویت نوشته شد «حافظ اسد» مناسب‌­ترین کسی است که می­تواند بین ایران و عراق میانجی­گری کند. در ادامه حرکات ستیزه‌ جویانه رژيم بعث، می‌توان به ارعاب، ‌تهدید، دستگیری، بازداشت و اعدام رهبران مذهبی افرادي امثال آیت­الله «محمدباقر صدر» و خانواده «آیت­الله حکیم» نام­ برد که در همان زمان، اتفاق می­افتد.(حسيني، 114:1387)  

در 23 خرداد 1358، به ­دلیل حمایت طلاب عراقی از انقلاب ایران و درگیری که در همین ارتباط بین تظاهرکنندگان و مأموران امنیتی عراق به­ وجود آمده و تعدادی از طلاب علوم دینی و مردم مسلمان عراق بازداشت شده بودند، دولت عراق رسماً به ایران هشدار داد. روزنامه الثوره، ‌ارگان رسمی حزب بعث عراق، به رهبران ایران اخطار مي­نمايد كه در روابط خود با عراق، آتش ‌‌‌‌‌‌‌بازی نکنند و برای اولین بار رسماً از رهبران ایران مي­خواهد تا سه جزیره تنب کوچک، بزرگ و ابوموسی را به اعراب که به قول خودشان صاحبان اصلی آنها هستند، بازگرداند. امام خمینی(ره) در مقابل این حرکت تند ضد ایرانی و ضد مذهبی مقامات عراقی پیامی فرستاده و آنها را از این‌گونه اعمال تند برحذر داشت. چند روز بعد، روزنامه الثوره عراق حملات شدیدی به ایران کرد و مطالبی به­ نام حمایت از خلق عرب خوزستان علیه حکومت ایران نوشت. این حمله تبلیغاتی به ­دنبال حمله هواپیماهای عراقی به داخل مرز ایران در دو روز پیش از آن بود. حمله هوایی عراق در منطقه پاسگاه‌های انجیره، نی‌خزر و هلاله انجام گرفته بود و هم­ زمان با حمله هوایی عراق، ‌نیروهای زمینی عراق نیز پاسگاه‌های مرزی را مورد تهدید قرار داده بودند که پس از رسیدن قوای کمکی ایران به پاسگاه‌ها، نیروهای عراق به داخل مرز عراق عقب ‌نشینی کردند.(روزنامه كيهان، 26 خرداد 1358)  

مدتی بعد، صدام حکومت ایران را غیر اسلامی خواند و تأکید کرد که جوانان عراق را باید از گرایش به چنین اسلامی بر حذر داشت و تیرگی روابط ایران و عراق جدی‌تر مي­شود، به نحوی که دکتر یزدی، وزیر خارجه ایران ضمن اعتراف به اين وضعيت حادث شده، چنين مي­گويد: «عراقی­ها کراراً به مرزهای ایران تجاوز کرده‌اند و ما هم رزمایشی نظامی در نزدیکی مرز انجام دادیم تا به دولت عراق نشان دهیم که قدرت نظامی ایران آن‌طور هم که آنها فکر می‌کنند، متلاشی نشده است و ما قادر به دفاع از خود هستیم. اما، اعلام می‌کنیم که هرگونه اختلاف بین دو کشور به نفع هیچ‌ کدام از کشورهای این منطقه نیست بلکه به نفع آمریکا و صهیونیسم است. در همين شرايط، شيخ شبير كه به شهر قم عزيمت نموده و ساكن گرديده بود، در30 تیر ماه با انتشار اعلامیه­ای هرگونه نژاد پرستی و تجزیه ­طلبی را محکوم مي­نمايد. در آبان ماه 1359 نيز روزنامه لوموند نيز به نقل از صدام مي­نويسد: «اگر مردم خوزستان (عربستان مجعول) از ما بخواهند آن­جا مستقر شویم همچنا‌‌ن که مردم بلوچ، کرد و یا آذربایجانی­ها می‌خواهند ما این کار را خواهیم کرد اما، تصمیماتی که به آنها مربوط می­شود، باید خود اتخاذ کنند.»(حسینی، 1387: 204 – 202)

 

منبع: مواضع آمریکا در جنگ تحمیلی، عسگری، شاداب، 1393، ایران سبز، تهران

 


1- بین سران ترکمن و اعضای اعزامی هیأت دولت جلسه‌های متعددی برگزار مي­شود و خواسته‌های طرفین مطرح مي­گردد که در نتیجه فرمان آتش‌بس و ترک مخاصمه در 14 فروردین بسته شد. ارتش به­طور كامل امنیت گنبد را در دست مي­گيرد. در متن توافقنامه ترک مخاصمه که بین نیروهای درگیر در گنبد با حضور ترکمن‌ها تهيه و امضا شده بود نيز حفظ نظم شهر برعهده ارتش قرار داده مي­شود. ttp://www.irdc.ir

2-http://alahwazian.blogfa.com

1399/2/24 12:16:11 62 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
چند هفته‌ بعد نيز مشابه اين اغتشاشات و عصیان‌ها در گوشه و كنار كشور از سوي دیگر عناصر تجزیه ‌طلب در گنبد، شروع شد. در غائله گنبد، افرادي كه در آن مقطع با وهابیت عربستان و پاکستان در ارتباط بودند و به ایجاد اختلاف شیعه و سنی در منطقه دست می‌زدند، جزء صغری قضیه بودند. حتي مسأله ترکمن و غیر ترکمن هم موضوع حاد اين منطقه محسوب نمي­گرديد. مهم­ترين مسأله گنبد، فعاليت گروه­هاي كمونيستي بود كه از 23 بهمن 57 كه چريك­هاي فدايي خلق و هواداران آنها به مردم انقلابي مستقر در شهرباني هجوم بردند و خواهان تقسيم س
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015