• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

دفاع مقدس و ارتش در استان سیستان و بلوچستان (6)


تاریخچه و نقش تیپ1 زرهی زاهدان در دوران دفاع مقدس

سال 1358 پس از ارتقاء تیپ88 مستقل به لشکر88 زرهی زاهدان، تیپ1 زرهی همزمان در شهرستان زاهدان به استعداد دو گردان (گردان255 تانک و گردان196 مکانیزه و گروهان قرارگاه تیپ) به فرماندهی سرهنگ ستاد نیک‌روش، تشکیل و فعالیت خود را آغاز و آماده اجرای مأموریت گردید. 

جنگ تحمیلی ، ارتش جمهوری اسلامی ایران، خاطرات دفاع مقدس، خاطرات فرماندهان ارتش جمهوری اسلامی ایران، نیروی زمینی ارتش

پس از شروع جنگ تحمیلی، کارکنانی از یگان‌های تابعه تیپ به صورت داوطلب و عدم ابلاغ امریه کتبی با درخواست شخصی خویش به عنوان خدمه ویژه بعضی از سلاح‌ها و ادوات، همانند راننده، توپچی، فرمانده تانک، خدمه موشک تاو، خدمه‌های توپ ضدهوایی، خدمه‌های توپخانه صحرایی، تخریبچی و...، راهی مناطق عملیاتی شده و بخصوص به جنوب به تیپ37 زرهی شیراز و لشکر92 زرهی اهواز خود را معرفی کرده و بلافاصله پس از سازماندهی، مشغول دفاع از کیان ایران اسلامی شدند.

زمستان 1360 برابر امریه کتبی واصله به لشکر، یگان‌هایی تحت عنوان گروه رزمی سلمان، که شرح آن در نقش لشکر88 زرهی قبلاً بیان شد، سریعاً به مناطق عملیاتی اعزام شدند. اولین یگان سازمانی تحت عنوان گروه رزمی سلمان فارسی1، متشکل از: گردان197 مکانیزه، یک گروهان تانک از گردان255 و یک آتشبار توپخانه صحرایی از گردان300 توپخانه به چزابه و رقابیه اعزام گردید و پس از معرفی به لشکر92 زرهی اهواز، تحت کنترل عملیاتی تیپ55 هوابرد شیراز قرار گرفت و در عملیات غرورآفرین فتح‌المبین شرکت نمود و از خود رشادت‌ها و جانفشانی‌های فراوانی به یادگار گذاشت. در این عملیات، برای اولین بار در تاریخ جنگ ایران و عراق و حتی جنگ‌های دنیا، سروان شریفی (مرحوم امیر سرتیپ محمدابراهیم شریفی، جانشین اسبق لشکر88 زرهی زاهدان) با تدبیری موفق، به اسارت تعداد زیادی از نیروهای عراق جهت اخذ و کسب اطلاعات از نحوه استقرار نیروهای عراقی با تجهیزات و سلاح و مهمات گردید.

در شب عملیات، یک عراده توپخانه صحرایی را به خط مقدم منتقل و با هماهنگی سلسله مراتب فرماندهی، مبادرت به تیراندازی نموده که بلافاصله عراقی‌ها فوج فوج خود را تسلیم کردند. هنگامی که از آنان از اخبار و اطلاعات نیروهای انسانی و تجهیزاتیشان سوال می‌شد، اظهار داشتند که تصور ما این بود وقتی توپخانه شما در خط مقدم تیراندازی می‌کند، به این معنی است که پیاده نظام شما حداقل 15-10 کیلومتر جلوتر بوده و ما در محاصره هستیم؛ لذا مصلحت را بر آن دیدیم که خود را معرفی کرده و اسیر شویم.

در این عملیات، گروه رزمی تیپ1 زاهدان به خوبی در ساعات اولیه، اهداف واگذاری را تصرف و اشغال نمود و موفق شد بیش از 300 تن از نیروهای ارتش عراق را اسیر نماید. مجدداً به منظور شرکت در عملیات رمضان درمنطقه عمومی کوشک و جفیر، گروه رزمی سلمان فارسی2 شامل: گردان196 مکانیزه، یک آتشبار توپخانه صحرایی، یک آتشبار پدافند هوایی و یک گروهان تانک زیر امر تیپ40 پیاده سراب شرکت نمود. این یگان در منطقه حوزه مسئولیت خود، رشادت و شجاعت بی‌نظیری از خود نشان داد و بعد از اتمام مأموریت در سال 1361، به منطقه غرب (میمک) ارتفاعات شهدا، اسحاق، فیض و تپه47 برای دفاع از خطوط صفر مرزی عزیمت نمود. ابلاغ اجرای چندین تک محدود رزمی از رده بالاتر (تیپ40 سراب) باعث شد تا ضربات سنگینی به ارتش عراق در این منطقه وارد گردد و برگ زرینی در کارنامه درخشان تیپ ثبت و ضبط شود. پس از پنج ماه استقرار در این منطقه، مجدداً اواسط سال 1362، این یگان به تیپ سازمانی در زاهدان ملحق گردید و بلافاصله پس از بازسازی و تجدید سازمان در قالب تیپ سازمانی، در پاییز همان سال به منطقه شمال‌غرب (مریوان) عزیمت نمود. تعدادی از یگان‌های تیپ، ازجمله گردان255 تانک در عملیات غرورآفرین والفجر4 شرکت کرده و با توجه به تعداد محدود تانک حاضربکار مقابل 114 دستگاه تانک پیشرفته عراقی در این عملیات شرکت نموده و باعث انهدام و به غنیمت گرفته شدن تعداد زیادی ادوات زرهی دشمن و نیز اسارت تعدادی از نیروهای ارتش عراق گردید.

در خاتمه، پس از اجرای موفقیت‌آمیز عملیات والفجر4، اقدام به پدافند کرده و به صورت یک تیپ کامل سازمانی از سال 1362 تا پاییز 1364، پدافند از ارتفاعات لری، کانی مانگا، شیخ گزنشین و قسمتی از شهر آزادشده پنجوین عراق را به عهده داشت. طی بیش از دو سال استقرار در این منطقه، در چندین عملیات تک محدود و گشتی رزمی، ازجمله ظفر6 و 8 شرکت نمود. در ضمن، طی دو سال استقرار در مقابل نیروهای ارتش عراق با گروه‌های معاند ضدانقلاب، ازجمله کومله و دمکرات نیز مبارزه و ضربات محکمی به آنان وارد کرد. اواخر پاییز 1364 به تیپ ابلاغ شد که سریعاً به غرب کشور عزیمت نموده و به نیروهای لشکر در منطقه سومار ملحق گردد. مقدمات عزیمت و جابه‌جایی صورت گرفت. دشت دیره در غرب کشور حوالی گیلانغرب مقصد تیپ و ملحق شدن به سایر عده‌های لشکر بود و این مهم صورت گرفت. در منطقه پراکندگی دشت دیره، با اطلاع ستون پنجم، هواپیماهای ارتش عراق در چندین مرحله اقدام به بمباران نیروهای لشکر کردند. بلافاصله به تیپ ابلاغ شد که خطوط پدافندی قصرشیرین، خسروی و گیلانغرب را اشغال کند، که این کار در مدت زمان بسیار اندکی پس از شناسایی فرماندهان صورت گرفت. مأموریت تیپ حدود یک سال طول کشید و در عملیات‌های تک محدود زیادی شرکت نمود و ضربات سختی نیز به دشمن وارد گردید.

پس از اتمام این مأموریت، اوایل سال 1365، تیپ1 زرهی زاهدان به منطقه عمومی نفت‌شهر و سومار عزیمت نمود و به سایر یگان‌های تابعه لشکر88 زرهی پیوست که از مدتی قبل در این منطقه مستقر شده بودند. جبهه میانی غرب کشور (میمک، سومار، نفت‌شهر و...) مناطق بسیار حساس همانند طلائیه، فکه، شلمچه در جنوب کشور می‌باشد. حوزه استحفاظی و دفاع از سومار و نفت‌شهر به لشکر88 زرهی زاهدان واگذار گردید. اکثر کارکنان پایور این لشکر، اعم از افسر، درجه‌دار و تعداد زیادی از کارکنان وظیفه بومی استان سیستان و بلوچستان بودند. جبهه میانی (سومار و نفت‌شهر) به جهت یک سری ارتفاعات مهم، همانند سلمان کشته، کهنه ریگ(402) و گیسکه شرایط ویژه‌ای دارد. نگهداری این ارتفاعات که به نوعی خطوط صفر مرزی بین دو کشور محسوب می‌گردند، بسیار مشکل است و از طرفی، مزیت و برتری برای کشور دارای توان نظامی بالاتر را دارد. لشکر88 زرهی زاهدان که به لشکر دفع تک‌های ارتش عراق در دوران دفاع مقدس معروف می‌باشد، برای حفظ و نگهداری ارتفاعات مذکور، مخصوصاً ارتفاع حساس 402، معروف به نگین منطقه، ده‌ها تک دشمن را دفع نمود و بارها دشمن نادم و پشیمان مجبور به عقب‌نشینی گردید. دشمن به منظور تقلیل توان رزمی یگان‌های تابعه لشکر، چندین مرحله اقدام و مبادرت به پخش و استفاده از عوامل شیمیایی نمود، که معروف‌ترین آن در 10 دی 1365 و 16 مهر 1366 بود. حتی در یک مرحله، به منظور بالا بردن روحیه ارتش عراق، صدام معدوم به همراه دخترش در قرارگاه تاکتیکی جبهه میانی (شهر مندلی) تعداد 402 سوئیچ بنز سواری پیشرفته آلمانی را در 26 تیر 1366 به منظور تصرف ارتفاع کلیدی 402 و تسلط بر شهر سومار به عنوان هدیه تعیین نمود و دخترش برای ارتشیان سخنرانی کرده و قول داد هر فرد نظامی موفق به استقرار روی ارتفاع402 گردد، هدیه‌اش را از همین منطقه تحویل گرفته و همراه خود ببرد. یگان‌های لشکر، ازجمله تیپ1 زاهدان چنان درس عبرتی به ارتش بعث دادند که برای همیشه در تاریخ ثبت و ضبط گردید و صدامیان با خواری و ذلت مجبور به عقب‌نشینی گردیدند.

مأموریت تیپ1 زرهی زاهدان در منطقه عمومی سومار و نفت‌شهر همچنان در سال‌های 1365 و 1366 و 1367 ادامه داشت. در سال 1365، به منظور پشتیبانی عملیاتی در جنوب کشور، مقرر گردید عملیاتی در غرب کشور جهت درگیر شدن نیروهای ارتش عراق و عدم جابه‌جایی به جنوب صورت گیرد. یگان‌های لشکر88، ازجمله تیپ1 زرهی می‌بایست در این عملیات شرکت می‌کرد. این عملیات به نام عملیات کربلا5 جهت پشتیبانی از عملیات کربلا4 در شلمچه آماده اجرا بود. شب عملیات با توجه به اینکه تمامی نیروهای شرکت‌کننده در موضع تک[1] بودند و قرار بود دقایقی دیگر عملیات شروع شود، به یکباره دستور عدم اجرای عملیات و عقب‌نشینی به مواضع پدافندی و پراکندگی ابلاغ گردید. شرایط بسیار بدی بود و اعتراضات کارکنان فایده‌ای نداشت.

 

منبع: دفاع مقدس و ارتش در استان سیستان و بلوچستان ، سرهنگ غلامحسین زرگر ، 1398، ایران سبز، تهران

 


[1]. آخرین موضع پوشیده و مخفی نزدیک خط عزیمت که توسط یگان قبل از عبور از خط عزیمت به منظور آخرنی هماهنگی اشغال می‌گردد را موضع تک گویند.

1398/11/13 11:40:45 50 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
تاریخچه و نقش تیپ1 زرهی زاهدان در دوران دفاع مقدس سال 1358 پس از ارتقاء تیپ88 مستقل به لشکر88 زرهی زاهدان، تیپ1 زرهی همزمان در شهرستان زاهدان به استعداد دو گردان (گردان255 تانک و گردان196 مکانیزه و گروهان قرارگاه تیپ) به فرماندهی سرهنگ ستاد نیک‌روش، تشکیل و فعالیت خود را آغاز و آماده اجرای مأموریت گردید. 
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015