• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

نبردهای هوایی ایران (23)


ب ـ خطر سقوط پایگاه هوایی دزفول و عملیات پشتیبانی‏از یگان‏های ‏مستقر در غرب‏کرخه (2)

در این مأموریت‏ها که اغلب به انگیزه جلوگیری از نزدیک شدن یگان‏های دشمن به پایگاه هوایی دزفول صورت می‏پذیرفت، جنگنده‏ها از زمین برمی‏خاستند و اغلب این پروازها بیش از 20 دقیقه به درازا نمی‌کشید و خلبانان پس از رها کردن مهمات خود بی‌درنگ باز می‌گشتند و هواپیماهای سالم دوباره توسط متخصصین آگاه و سخت‏کوش فنی سوخت‏گیری، آماده‏سازی و بارگیری مهمات می‌شدند و به پرواز درمی‌آمدند. هواپیماهای آسیب‏دیده نیز برای تعمیر به پناه‏گاه‏های بازسازی برده می‌شدند.

جنگ تحمیلی ، ارتش جمهوری اسلامی ایران، خاطرات دفاع مقدس، خاطرات فرماندهان ارتش جمهوری اسلامی ایران، نیروی هوایی ارتش

در این عملیات، نیروی هوایی با تمام قوا وارد میدان شد و علاوه بر خلبانان پایگاه، تعدادی از خلبانان باتجربه پایگاه چهارم همراه با تعدادی از خلبانان پایگاه دوم شکاری تبریز به یاری شاگردان و همرزمان خود در پایگاه دزفول شتافتند.

برای حصول اطمینان از وضعیت یگان‏های دشمن، حین اجرای عملیات شناسایی منطقه، یک فروند هواپیمای «آر.اف4» از مهرآباد برای عکسبرداری به پرواز درآمد و گزارش بعد از پرواز حاکی از آن بود که تعداد اندکی نفربر عراقی از پل نادری عبور کرده‌اند و نیروهای ما با آنها در حال جنگ تن‌به‌تن هستند. هواپیماهای خودی نیز در غرب پل و دشت‌عباس مشغول بمباران تانک‌ها و نفربرهای آنان هستند و اجازه تقویت نیروهای گذشته از پل را به دشمن نمی‌دهند. این‌طور به نظر می‌رسد که عراقی‌ها ادوات جنگی عبور کرده از پل را ازدست‌داده‌اند این حملات هوایی پی در پی و فروریختن حدود 134000 پوند (نزدیک 67 تن) مهمات جنگی و 33500 گلوله فشنگ 20 م.م ثاقب برتانک‌ها، زرهپوش‌ها و خودروهای دشمن فقط در روز ششم مهر، درواقع موجب از چرخه جنگ بیرون راندن دشمن و سوختن حداقل 30 دستگاه تانک، نفربر زرهی، خودرو و کامیون از لشکردهم زرهی و لشکریکم پیاده مکانیزه ارتش عراق در بیابان‌های غرب کرخه و توقف دشمن طبق نقشه شماره 3-2 شد.

 

 

نقشه شماره 3-2

مسیر پرواز هواپیماهای شکاری «اف5» از پایگاه دزفول و «اف4» از پایگاه بوشهر برای حمله به تانک‏ها و ادوات زرهی جهت متوقف کردن سپاه سوم ارتش عراق در استان خوزستان موسوم به «جنگ با تانک‏ها»

 

در این‌باره تفسیر عکس‏های هوایی نیز نشان می‏داد که ستون‌های دشمن در 20 کیلومتری پایگاه متوقف‌شده‌اند[1]. لذا طرح تخلیه پایگاه وحدتی به تعلیق درآمد. سرتیپ دوم خلبان هوشنگ زکی‌خانی در مورد تعلیق طرح تخلیه پایگاه می‌گوید[2]:

«دمادم طلوع آفتاب، فرشته نجات در پست فرماندهی حاضر شد. سرهنگ فکوری از پله‌ها بالا آمد. چهره‌ای متفاوت و بشاش داشت. همه متعجب و نگران به استقبال او رفتیم. با صدای بَم و پرصلابتش گفت که ماشاءالله! (منظورش ماشاءالله عمرانی بود) فقط طرح گسترش هواپیماهای «اف5» انجام شود. تجهیزات بماند. تخلیه مهمات هم فقط برای طرح گسترش ادامه یابد. تخریب منتفی است. این دستورهای کوتاه ولی شفاف و گویا، چون خونی تازه در رگ‌های شنوندگان جریان پیدا کرد. اشک‌های شوق سرازیر شد و گونه‌ها را خیساند. دلهره، نگرانی و گریه شب گذشته فراموش و شیرین‌ترین خاطره‌ام رقم خورد. پرنده‌های آهنین بال به شکار تانک‌های دشمن شتافتند. خدا را شکر بالاخره رقم خورد، آنچه به خواست خدای متعال نتیجه‌اش پیروزی حق بر باطل بود».

البته در این روزها قهرمانانی چون ستوانیکم مصطفی اردستانی، صمد بالازاده، امیر زنجانی، محمود رئیسی، سروان خسرو عباسیان و... از پایگاه دوم شکاری تبریز به آنها پیوستند[3] و مأموریت پشتیبانی آتش هوایی استمرار یافت که در این رابطه جا دارد تا به یکی از یادداشت‏های روزانه شهید اردستانی اشاره گردد. این شهید والامقام در خصوص گسترش به پایگاه سوم شکاری در عصر روز هشتم و عزیمت به دزفول در پگاهان روز نهم مهر 1359 چنین یاد کرده است:

«بعد از ظهر (مورخ8/7/59)، دو دسته چهار فروندی به سوی شاهرخی (پایگاه شهید نوژه) پرواز کردیم شب را در آنجا بی‏صبرانه گذراندیم و بامداد فردا، عازم پایگاه وحدتی شدیم، صبح زود هواپیماها را بارگیری کردند و مأموریت‌ها را ابلاغ و بریف کردیم و قرار شد که بعد از زدن اهداف (یگان‏های زرهی دشمن در غرب کرخه) در پایگاه وحدتی فرود بیاییم. (البته اگر هدف قرار نمی‌گرفتیم). لذا صبح زود من با ستوان نقدی پرواز کردیم به سمت هدف که عین‌خـوش بود و ما هیچ اطلاعاتی (وضعیت دفاع هوایی دشمن و...) از هدف نداشتیم، فقط گفتند نیروهای دشمن آنجا هستند. اولین بار بود که به نیروهای متحرک حمله می‌کردم، خلاصه رسیدیم در منطقه هدف یک گردان پیدا کردیم که در سه نقطه استتار کرده بودند. اوج‌گیری کرده با بمب‏های خوشه‌ای آنها را مورد حمله قرار دادیم و بعد از زدن بمب سه بار هم با مسلسل‌ها آنها را هدف قرار دادیم آنها حدود 60 کیلومتر در خاک ما بودند. حمله جالبی بود، آنها را به آتش کشیدیم به طوری که من بعد از زدن آنها و دور شدن از منطقـه دلم به حال آنها سوخت چون صبح زود بود که آنها غافلگیر شده بودند. به هرحال در وحدتی نشستیم، موقعی که بچه‌های اسلحه آمدند پای هواپیما به آنها گفتم بشمارید چند تا فشنگ زدم ... (آنها از مشاهده تعداد فشنگ‏های مصرفی باتوجه به تهدیدهای سنگین دشمن متعجب شدند! چراکه شهید اردستانی اغلب تا آخرین تیر مسلسل هواپیما را روی دشمن خالی می‏کرد).

با بچه‌ها (خلبانان دزفول) صحبت کردیم از اوضاع و احوال با اطلاع شدیم، از وضع نیروها و خلاصه از تمام جوانب صحبت کردیم، دیدیم بچه‌ها (تا اندازه‏ای) مأیوس هستند (و حالشان حسابی گرفته شده)[4] به طوری که پایگاه را هم یک بار تخلیه کرده بودند و دوباره (دفاع از پایگاه شش مهر با نبردهای غرب کرخه) داشت شکل می‌گرفت، خلاصه ما داوطلب رفتیم برای یک پرواز با نقدی همان طرف عین‌خوش که جایی خطرناک بود و می‌گفتند دو تا لشکر زرهی و چقدر ضد هوایی آنجا هست و دو تا از بچه‌ها را هم آنجا زده‌اند، با نقدی بریف (توجیه) کردیم و بلند شدیم خیلی شاد و سرحال یعنی از تبریز آمده بودیم. بجنگیم دلیل نداشت سرحال نباشیم. هدف، یک ده بود نزدیک تپه‌های علی‏گره‌زد، جنوب عین‏خوش که ما از شمال حمله کرده وقتی از عین‏خوش رد شدیم، دیدیم تا دلت بخواد نیروی زرهی هست که به طرف پایگاه وحدتی در حرکت هستند، شماره دو همین طور که از روی آنها رد می‌شد، هول شد و بمب‏ها را رها کرد که به علت ارتفاع کم، شاید عمل نکردند و گفت؛ من اینها را با مسلسل می‌زنم و من خودم ادامه دادم برای هـدف نـزدیک هدف اوج‌گیری کردم، وقتی نگاه کردم دیدم نیروهای دشمن حرکت کرده‌اند به طرف رادار دهلران (9/7/59) و تعداد کمی آنجا هستند. به هرحال بمب‏ها را همانجا زدم و موقع برگشتن، یک ستون که به طرف رادار دهلران حرکت می‌کردند را با مسلسل هدف قرار دادم و بعد آمدیم برای نشستن؛ البته هرکس برای خودش آمد چون یکدیگر را گم کردیم و هرکس برای خودش عمل می‌کرد. بعد از نشستن، رفتم در پست فرماندهی و اطلاع دادم که خودروها حرکت کرده‌اند و به طـرف پایگاه در حرکت هستند و گزارش بعد از پرواز را نوشتم و داوطلب پرواز دیگر شدم. نزدیک غروب آفتاب بود که برای بار سوم با یکی از بچه‌ها به نام حسین‌پور برای مأموریت دیگری در شمال شوش عازم شدیم و گفتند دارند شوش را می‌گیرند و تانک‏ها دارند به طرف شوش تیراندازی می‌کنند، فاصله شوش تا پایگاه 15 مایل هست، تا ما بریف کردیم و بلند شدیم، دیگه داشت غروب می‌شد. و وقتی روی هدف رفتیم، چیزی دیده نمی‌شد به هرحال از جایی که به ما تیراندازی می‌کردند، با بمب‏های خوشه‌ای آنها را هدف قرار دادیم و بازگشتیم که دیگر غروب شده بود و برای خوابیدن به استراحتگاه جمعی خلبانان در باشگاه افسران پیوستیم»[5].

به این ترتیب، هواپیماهای «اف5» به‌رغم تهدیدات سنگین سامانه‏های پدافند هوایی دشمن به جنگ تانک‌ها رفتند و به دلیل پرواز در ارتفاع پایین، آماج انواع گلوله‌های دشمن قرار گرفتند و تعداد دیگری از آنها در طی این نبرد سقوط کردند که نقطه اوج آن در روز سیزدهم مهر 1359، بود. در این روز، در حالی که هدف‏های تاکتیکی روزهای پیشین گزینش شده بودند، ولی پس از انجام تنها هشت نوبت بمباران هوایی، به دلیل افزایش شدت تهدیدها و سقوط چهار فروند جنگنده خودی ادامه پرواز‏های رزمی پایگاه دزفول به صورت موقت به این شرح معلق شد. در حین اجرای این مأموریت‏ها ابتدا سروان چنگیز سپهر یکی از ورزیده‌ترین خلبان‌های پایگاه حین بازگشت از مأموریت رزمی در غرب دهلران و منطقه تحت تصرف عراق، مورد هدف آتش «سام6» قرار گرفت و به شهادتِ رسید[6]. متعاقباً یک فروند جنگنده دیگر به فرماندهی سروان خلبان احمد کُتّاب در منطقه جنگی مورد اصابت آتش ضد هوایی دشمن قرار گرفت و خلبان پس از ترک هواپیما اسیر دشمن شد.

 

منبع: نبردهای هوایی ایران، سرتیپ2 خلبان حسین خلیلی، 1398، ایران سبز، تهران

 


[1] - روزنامه دنیای اقتصاد، آن 36 روز حیاتی: خاطرات امیر سرتیپ2 فرج‏اله فرسیابی، دوشنبه ۳۱­ خرداد ­۱۳۹۵، شماره3741

[2] - مهرنیا، احمد، (1391) «ستاره‌های نبردهای هوایی»، تهران: سوره مهر، جلد اول، ص 257

[3] - جنگنده‏های «اف5» پایگاه تبریز به اتفاق دیگر جنگنده‏های پایگاه دزفول که به پایگاه سوم همدان گسترش‌یافته بودند در روز هشتم مهرماه با مهمات کامل از پایگاه سوم برخاسته و پس از بمباران مواضع دشمن در پایگاه دزفول فرود آمدند و به بمباران مواضع دشمن ادامه دادند تا این که با رفع خطر از پایگاه چهارم از مورخ 15/7/59 روند این‏گونه مأموریت‏ها به‏صورت درخواست اضطراری به حداقل کاهش یافت.

[4]- خلاصه رفتـم پیش خلبانان دیدیم بابا اصلاً عراقی‏ها حال اینها را گرفته‌اند و هیچکس برای پرواز، سرحال نیست، تازه خیلی خوشحال شدیم که اون گردان عراقی‏ها را منهدم کرده بودیم.

[5] - گودرزی، علی محمد و دیگران (1387) «اعجوبه قرن: زندگی‏نامه و خاطرات شهید مصطفی اردستانی» تهران: نشر اجا، صص 84-82

[6]- این خلبان شجاع که از نهاجا جدا شده بود، با شروع جنگ خود را به پایگاه معرفی و داوطلبانه به کمک همرزمان خود شتافت. وی چند روز قبل از شهادت در مصاحبه با صدا و سیما از ناجوانمردی خلبانان عراقی سخن گفته و با قسم به مولای متقّیان(ع) آن‌ها را تهدید می‌کند که اگر همچنان به حملات خود علیه مردم و شهرهای میهن اسلامی ادامه دهند، وی نیز اقدام مشابهی را انجام خواهد داد. «روانش شاد»

1399/4/7 10:57:53 29 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
ب ـ خطر سقوط پایگاه هوایی دزفول و عملیات پشتیبانی‏از یگان‏های ‏مستقر در غرب‏کرخه (2) در این مأموریت‏ها که اغلب به انگیزه جلوگیری از نزدیک شدن یگان‏های دشمن به پایگاه هوایی دزفول صورت می‏پذیرفت، جنگنده‏ها از زمین برمی‏خاستند و اغلب این پروازها بیش از 20 دقیقه به درازا نمی‌کشید و خلبانان پس از رها کردن مهمات خود بی‌درنگ باز می‌گشتند و هواپیماهای سالم دوباره توسط متخصصین آگاه و سخت‏کوش فنی سوخت‏گیری، آماده‏سازی و بارگیری مهمات می‌شدند و به پرواز درمی‌آمدند. هواپیماهای آسیب‏دیده نیز برای تعمیر به پ
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015