• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

مواضع آمریکا در جنگ تحمیلی-54


آنچه که از اطلاعات مهم­تر بود

در اين مقطع زماني، اطلاعات براي ارتش بعث عراق اهميت فوق‌العاده‌اي پيدا كرد و اين مهم از طريق كمك اطلاعاتي آمريكا به عراق حل شد. در نتيجه، دشمن در فاصلة پس از فتح خرمشهر تا عمليات خيبر امكان رخنه را از ايران گرفت و خطوط دفاعي را سريع تشكيل داد و تحكيم كرد. تحول عظيم در بهره­مندی از اطلاعات دشمن پس از فتح خرمشهر و احداث استحکامات جدید بود که موجب برتري عراق شد و با تشكيل خطوط دفاعي و مقابله با رخنة قواي ايران، امكان پيشروي و در نتيجه پيروزي را از ايران گرفت و موجب شد تا این موضوع مهم­تر از خود اطلاعات گردد. پيامد سياسي اين تحول نظامي علاوه بر‌آنكه ترديدهاي موجود دربارة قدرت دفاعي عراق را تا اندازه‌اي برطرف كرد، نگراني آمريكا را از ادامة جنگ در خاك عراق و پيروزي احتمالي ايران كاهش داد.(الهي، 1365: 52)

جنگ تحمیلی،دفاع مقدس،ارتش،هیئت معارف جنگ،شهید صیاد شیرازی،جنگ ایران و عراق،جنگ

كمك اطلاعاتي آمريكا، دليل طولاني شدن جنگ

كمك­هاي اطلاعاتي آمريكا به عراق و تغيير سياست­هاي آمريكا پس از فتح خرمشهر، براساس تصميم ايران به ادامة جنگ نبوده است بلكه با آشكار شدن علايم شكست عراق و احتمال پيروزي ايران، آمريكايي­ها مجدداً به جنگ ايران و عراق  توجه كردند و از سال 1361، كمك­هاي اطلاعاتي و مستشاري آمريكا به عراق به نحو بي ­سابقه و به شكل جديدي آغاز شد. در واقع، نتيجه حاصل از عمليات فتح­المبين آمريكا را برانگيخت تا به ­طور جدي سياست حمايت از عراق را دنبال كند. كمك اطلاعاتي آمريكا به عراق در درجه نخست نتيجه اين ارزيابي بود كه سازمان جاسوسي آمريكا اخطار داد كه عراق در آستانة سقوط است (دروديان،185:1373) و «سرنگوني صدام موجب تسريع روند گسترش بنيادگرايي اسلامي مي­شود.»(هيوم، 85:1376) «هوارد تيچر» عضو ادارة امنيت ملي آمريكا، دربارة برداشت آمريكا از وضيعت عراق گزينه­هايي كه اين كشور در برابر خود داشت را مي­نويسد: «در بهار 1982 به لبه پرتگاه  شكست در جنگ خود با ايران نزديك شد، در ماه­هاي مه و ژوئن 1982 (ارديبهشت و خرداد 1361) ايرانيان شكافي در خط دفاعي عراق در امتداد سرحد ايران- عراق و بين بغداد در شمال و بصره در جنوب، كشف كردند. ايران نيروي مهاجم سنگيني را فوراً در شكاف خط دفاعي عراق وارد كرد.

موفقيت ايران در شكستن خط دفاعي در اين محل به قطع رابطة بغداد از بصره و در نتيجه، شكست عراق در جنگ منجر مي­شد. سرويس اطلاعاتي ايالات متحده شامل اطلاعات ماهواره­اي، هم شكاف حاصل از خط دفاعي عراق و هم تجاوز نيروهاي ايراني از شكاف مزبور را كشف كرده بودند.» در آن زمان ايالات متحده در جنگ ايران و عراق در حالت بي­طرفي بود. رئيس جمهور ريگان براي انتخاب يكي از دو راه تحت فشار واقع شده بود.

الف) حفظ بي­طرفي كامل و آزاد گذاشتن ايران براي شكست دادن عراق.

ب) دخالت كردن و تدارك وسايل براي كمك به عراق.(دروديان،158:1387) 

به گفتة «ديويد نيوتون»[1] سفير سابق آمريكا در عراق، آمريكا بسيار مشتاق بود كه صدام در جنگ با ايران شكست نخورد و لذا آمريكا بسيار كوشيد تا از سقوط نيروهاي مسلح عراق جلوگيري كند.(روزنامه جمهوري اسلامي ايران،29/1/1377. به نقل از هوارد تيچر در مصاحبه با روزنامه البيان، چاپ امارات) چنان كه هوارد تيچر مي­نويسد: "در ژوئن 1982 (خرداد و تير 1361) بالاخره رأي ريگان، رئيس جمهوري آمريكا بر اين قرار گرفت كه ايالات متحده نمي­تواند تحمل كند و اجازه دهد كه عراق جنگ را در مقابل ايران ببازد. ريگان اصرار بر آن داشت كه ايالات متحده آنچه ضروري و قانوني است انجام داده و مانع شكست عراق در جنگ  با ايران  شود. ريگان اين تصميم و سياست را به ­صورت فرمول خاصي در آورد و در ژوئن 1982 تحت ابلاغیه­ای با عنوان «دستور امنيت ملي»[2] صادر كرد."(همان) 

دستورالعمل جديد سبب شد جلسات اطلاعاتي عناصر آمريكايي با عراقي­ها برگزار شود. در اين جلسات از نيازهاي عراقي­ها ليست ­برداري شد تا آمريكا براي تأمين آنها اقدام نمايد. هوارد تيچر در همين زمينه مي­گويد: «من شخصاً در جلساتي شركت داشتم كه در آن كيسي، رئيس CIA و قائم مقام وي، احتياج عراق به بعضي سلاح­ها از قبيل بمب­هاي خوشه­اي و توپ­هاي ضد تانك زرهي را يادداشت و مورد توجه قرار مي­دادند تا بلكه بتوانند حملات ايران را دفع كنند.» تيچر سپس به جلسات شوراي امنيت ملي آمريكا و عقايد كيسي اشاره مي­كند و مي­نويسد: «وقتي من در آوريل 1982 به كاركنان شوراي امنيت ملي NSC ملحق گرديدم. كيسي، عقيده راسخ داشت كه مي­توانست عراقي­ها را در برابر "امواج انساني" حملات ايرانيان قادر به دفاع سازد.»(همان:159)

 توضيحات تيچر نشان مي­دهد آمريكايي­ها از ضعف­ها و قوت­هاي عراق و ايران و همچنين سياست­ها و برنامه­هاي نظامي دو كشور آگاهي داشتند و بر پاية آن كمك اطلاعاتي و مستشاري در اختيار رژيم عراق قرار دادند. دامنة كمك­هاي آمريكا به عراق بسيار وسيع بود و تدريجأ رو به افزايش گذاشت ولي در بعد اطلاعاتي و مستشاري در چارچوب خاصي سازماندهي شد. «اريك رولو»[3] سفير سابق فرانسه در تركيه و از روزنامه نگاران قديمي «روزنامة لوموند»[4] در مقاله­اي دربارة سياست­هاي آمريكا در جنگ ايران و عراق و حمايت آمريكا از عراق مي­نويسد: «براساس منابع خود آمريكايي­ها ما آگاهيم كه CIA در بغداد دفتري داشت كه به ­طور منظم عكس­هايي كه از طريق ماهواره تهيه مي­شد را به ­منظور برتري بر ايران در اختيار ارتش عراق قرار مي­داد. صدام چنان كه بعضي­ها مي­پندارند بي­خرد نيست، جنگ عليه ايران نه تنها با چراغ آمريكا بلكه با تشويق غربي­ها هم بود.»(روزنامه انتخاب، 14/10/1381 :8)

سرلشكر وفيق السامرايي، رئيس اطلاعات نظامي عراق و مسئول ميز ايران در سرويس اطلاعاتي عراق، كه بعدها به غرب متواري شد، دربارة جلسات مشترك اطلاعاتي­ با آمريكايي توضيحات مهمي ارائه مي­دهد كه مكمل توضيحات هوارد تيچر، عضو شوراي امنيت ملي آمريكا، است. وفيق السامرايي در نحوة آغاز همكاري­ها و توسعة آن مي­گويد: «من در قرارگاه مقدم فرماندهي كل نيروها در بصره بودم. مرا فوراً به بغداد فرا خواندند. به محض آنكه به بغداد رسيدم مرا به يكي از خانه­هاي مجلل سازمان كل اطلاعات، در كرانة رود دجله بردند در آنجا با سه نفر از اعضاي سرويس اطلاعات مركزي آمريكا -CIA ملاقات كردم.»(السامرايي، 1377: 89) وي، دربارة مشخصات و درجات تيم آمريكايي مي­گويد: «يكي از آنها درجة بالايي داشت و راجع به خود و همكارانش مي­گفت كه در ارتش داراي درجه ژنرالي هستند. نفر دوم پايش را در جنگ ويتنام از دست داده بود و نفر سوم مدتي در تونس و يمن كار كرده بود و زبان عربي مي­دانست.»

وي همچنين دربارة زمان و نحوة همكاري­ها مي­گويد: «آنان آمده بودند تا مستقيماً آمادگي خود را براي دادن اطلاعات لازم راجع به ايران اعلام نمايند. از اواخر مارس 1982 (فروردين 1361) آنها از طريق يك كشور عربي اين اطلاعات را در اختيار ما مي­گذاشتند من هم  شمه­اي از وضيعت نظامي اطلاعاتي موجود را در اختيار آنها گذاشتم و آنها با خوشحالي تمام گزارش من را گوش مي­كردند.» وفيق السامرايي دربارة نوع اطلاعاتي كه تهيه و در اختيار عراق قرار داده مي­شد، مي­گويد: «آمريكايي­ها نقشه­ها و طرح­هاي بسيار دقيقي از يگان­هاي ايراني و همچنين كروكي­هاي توضيحي كه از تصاوير ماهواره­اي اقتباس شده بود با خود آورده بودند. در آن مرحله از جنگ ما به اين­گونه از نقشه­ها و طرح­ها نياز مبرم داشتيم.»(همان:90)

گزارش­هاي اطلاعاتي آمريكايي­ها به عراق علاوه بر اينكه موجب اشراف اطلاعاتي اين كشور بر ايران شد، زمينة مقابله با اقدامات نظامي ايران را فراهم ساخت. در ابتدا، چنانچه السامرايي اشاره مي­كند كشوري عربي واسطة انتقال اطلاعات بود ولي از سال 1984 به بعد و برقراري رابطه عراق با دربارة آمريكا، افسراني كه در سفارت آمريكا در بغداد مشغول به ­كار شدند، اطلاعات را در اختيار عراق قرار مي­دادند. جلسات كاركنان اطلاعاتي آمريكا با عراق با مسئوليت وفيق ­السامرايي و بحث دربارة جنگ، پيش بيني­ها و تحليل در مورد آينده و ساير اطلاعاتي كه دربارة آرايش نظامي ­نيروهاي ­ايران، تسليحات و نقل و انتقالات انجام مي­شد، طي گزارشي در اختيار صدام قرار مي­گرفت و رئيس جمهور عراق، به­طور كامل از مذاكرات طرفين مطلع مي­شد. (السامرايي، مصاحبه با مجله الحيات، بولتن فرماندهي نصر، 26/1/1377: 16)

نتايج كمك اطلاعاتي آمريكا به عراق همراه با كمك مستشاري براي تغيير آرايش دفاعي عراق و آمادگي براي مقابله با تهاجمات ايران در عمليات رمضان، سرنوشت اين عمليات را تغيير داد. به ­عبارت ديگر، اگر عمليات رمضان به پيروزي مي­رسيد و وضيعت جنگ شكل ديگري مي­شد حال آنكه بر اثر ناكامي ايران چنين تحولي انجام نشد.

 

منبع: مواضع آمریکا در جنگ تحمیلی، عسگری، شاداب، 1393، ایران سبز، تهران

 


1- David Nioton.

2- National Security Decision directives- NSDD.

3- Erick Rolo.

4- Le Monde Newspaper.

1399/4/1 9:38:7 45 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
آنچه که از اطلاعات مهم­تر بود در اين مقطع زماني، اطلاعات براي ارتش بعث عراق اهميت فوق‌العاده‌اي پيدا كرد و اين مهم از طريق كمك اطلاعاتي آمريكا به عراق حل شد. در نتيجه، دشمن در فاصلة پس از فتح خرمشهر تا عمليات خيبر امكان رخنه را از ايران گرفت و خطوط دفاعي را سريع تشكيل داد و تحكيم كرد. تحول عظيم در بهره­مندی از اطلاعات دشمن پس از فتح خرمشهر و احداث استحکامات جدید بود که موجب برتري عراق شد و با تشكيل خطوط دفاعي و مقابله با رخنة قواي ايران، امكان پيشروي و در نتيجه پيروزي را از ايران گرفت و موجب شد
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015