• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

نبردهای هوایی ایران (16)


ت ـ اقدامات نهاجا و عملیات نخستین پاسخ (انتقام) (2)

چهار فروند «اف4» با هشت سوار سرنوشت «به نام آلفا- رد» در ساعت 17:25 دقیقه مورخ 31/6/59 (حدود سه ساعت پس از تجاوز) از پایگاه هوایی همدان پرواز کرده و عازم استان میسان (العماره) گردیدند[1].

جنگ تحمیلی ، ارتش جمهوری اسلامی ایران، خاطرات دفاع مقدس، خاطرات فرماندهان ارتش جمهوری اسلامی ایران، نیروی هوایی ارتش

این در حالی بود که گروه پروازی «البرز» از پایگاه ششم طبق نقشه شماره 4-1 هیچ‏گونه اطلاعی از پرواز «آلفا-رد» نداشتند.

این گروه نیز با رهبری و هدایت خوب لیدر خود «سرگرد ابن‏یمین» به‏نزدیکی هدف رسیدند و کلیدهای سامانه اسلحه خود را روشن، فیوز بمب‏های هواپیما را آرام (از ضامن خارج) و آماده پرتاب و نشانه‏گیری به سوی اهداف از پیش تعیین شده کردند.

هواپیماهای مزبور به ترتیب شماره پروازی خود با زاویۀ 45 درجه به سوی اهداف شیرجه زده و در ساعت 17:30 اولین بمب 820 پوندی (از نوع ام-117) توسط لیدر گروه بر روی هدف پرتاب شد؛ و بمب‏های بعدی نیز یکی پس از دیگری بر روی اماکن و تأسیسات پایگاه هوایی شعیبیه از جمله باندهای پروازی، مسیرهای خزش و پناهگاه‏های موجود هواپیما فرو ریخته و آنها را منهدم کردند. این پرواز بمباران درحالی انجام می‏شد که همزمان، جنگنده‏های گروه پروازی «آلفا- رد» اعزامی از پایگاه سوم شکاری همدان، در حال نزدیک شدن به پایگاه هوایی کوت بودند. پدافند دشمن در این پایگاه به دلیل حمله به پایگاه «شعیبیه»، دقایقی قبل هوشیار شده بودند. طبق توجیه‏های قبل از پرواز، لیدر و شماره دو و سه دسته پروازی به ترتیب نابودی بخش‏های ابتدایی، میانی و انتهای باند پروازی کوت را بر عهده داشتند و شماره چهار می‏بایست سایر اماکن و تأسیسات فرودگاهی را بمباران می‏کرد. به همین منظور هواپیماها در ارتفاع پایین به پایگاه نزدیک می‏شدند. در این اثنا چنین متصور است که ناگهان تعادل هواپیمای شماره دو بر اثر انبوه آتش دشمن به هم خورده و هواپیما در رودخانۀ دجله که در نزدیکی پایگاه بود، سقوط کرده و خلبانان آن (سروان محمد صالحی و ستوانیکم خالد حیدری) افتخار شهادت را نصیب خود کردند و بدین سان یکی از پرنده‏های تیز پرواز به آشیانه باز نگشت.[1] بلافاصله مأموریت شماره دو توسط لیدر دسته به هواپیمای شماره چهار سپرده شد. در ساعت 17:55 لیدر دسته اولین بمب را رها کرد. خلبانان دیگر نیز بمب‏های خود را بر روی باندهای پروازی، آشیانه‏های هواپیماها و سایر اماکن و تأسیسات موجود در پایگاه ریخته، ضربه مهلکی بر دشمن فرود آوردند به طوری که امکان هرگونه پرواز در چند روز بعد علیه کشورمان از این پایگاه گرفته شد.

 

نقشه شماره 4-1

 

مسیرهای پروازی مأموریت‏های دسته‏های پروازی در عملیات تلافی‌جویانه «انتقام»

 

پایگاه شعیبیه در استان بصره اولین پایگاهی بود که نخستین بمب تاریخ جنگ تحمیلی را دریافت کرد و با فاصله زمانی 50 دقیقه، پایگاه‏های هوایی کوت در استان میسان یا العماره و الرشید در بغداد نیز طعم تلخ انتقام را چشیدند. باندهای پروازی و مسیرهای خزش و پناهگاه‏های هواپیماها در پایگاه‌های هوایی کوت و شعیبیه بمباران شدند.

درپایان باید یادآورشد که سامانه فرماندهی و عملیاتی نهاجا پس از مواجهه با یورش هوایی دشمن، دوباره با اعلام وضعیت آماده‌باش «3-پ» (آخرین درجه از آماده‏باش یعنی وضعیت جنگی) فرمان داد: «برای یورش‌های هوایی پس از نخستین یورش ساعت اولیه، همه آماده و منتظر دستورات بعدی باشند که آنرا سریعاً به آگاهی خواهم رساند»[2].

درپی آن، همه کارکنان نهاجا در این مقطع به صورت غیرقابل انتظاری، با حداقل امکانات، حداکثر تلاش خود را در مصاف با دشمن مبذول داشته و نقشی بی‏بدیل در شکست راهبرد جنگ برق‏آسای ارتش عراق ایفا کردند که شرح آن در ادامه ارائه شده است.

 

حال در این راستا نکات کلیدی موضوع این است که:

  1. چه عواملی موجب شد تا از همان لحظات آغازین جنگ خط بطلانی بر گزینه پیروزی برق‏آسای دشمن کشیده شود؟
  2. چه نیرو‏‏‏‏‏هایی باعث شدند تا از همان ابتدا پیشروی نیرو‏‏‏‏‏های دشمن متوقف و تثبیت شود، تا پس از آن راهبرد‏‏‏‏‏های تهاجمی‌نیرو‏‏‏‏‏های مسلّح جمهوری اسلامی ایران شکل گیرد؟
  3. در نهایت چه مؤلفه‏‏‏‏‏‏هایی موجبات ناکامی صدام را فراهم ساختند؟

پاسخ به این سؤال‌ها پس از تشریح تدابیر عملیاتی، اقدامات، فعّالیت‏‏‏‏‏‏ها، ایثارگری‏ها، از خود گذشتگی، ابتکارات و نوآوری‏‏‏‏‏‏های نهاجا (همگام با سایر نهادهای نیروهای مسلّح) در طول هشت سال دفاع مقدس (در مبحث‏‏های بعدی) به اختصار ارائه می‌شود؛ اگر بخواهیم به صورت خلاصه از چند مؤلفه مهم در این‌باره سخن بگوییم به گزینه‌های زیر اکتفا می‏شود:

  1. ایجاد وحدت در نیروهای مسلّح توسط امام راحل(ره)
  2. رهبری داعیانه ایشان در حفظ ارتش و پس از آن در اداره جنگ با پشتیبانی ملت شریف ایران
  3. اشتباهات فاحش استکبار جهانی و صدام در محاسبه توان نظامی و ملی ایران
  4. نادیده‌گرفتن ظرفیت‌هایی نظیر علائق دینی، وحدت انقلابی و اطاعت از رهبری
  5. نادیده انگاشتن قدرت بسیج مردمی و قدرت هوایی و دریایی ایران.

نتیجه آن‏که حتی پیکره نیمه‌جان ارتش آن روز جمهوری اسلامی ایران آن‏قدر توان داشت که از رژیم بعث عراق (که در بین قدرت‏های عربی دومین ارتش بعد از مصر را داشت)، سد کرده و مانع از دستیابی وی به اهداف تهاجمی خود شود[3].

این جان تازه‌گرفتن به علت دمیدن روح مسیحیایی امام(ره) بود. این امر در حمله مقابله به مثل(عملیات انتقام) 140 فروندی نیروی هوایی ارتش ایران در اول مهر 1359 در پاسخ به حمله روز قبل هواپیماهای متجاوز بعثی عراق که در روز 31 شهریور 1359 به میهن اسلامی انجام گرفته بود، ثابت کرد که نیروی هوایی قادر به خنثی‌سازی و انهدام قدرت هوایی عراق است. به همین دلیل با ایجاد دیواری دفاعی و حملات هوایی بی‌امان در خوزستان به شکار تانک‌های عراقی پرداخت و مانع از تحقق اهداف از پیش تعیین شده دشمن در تصرّف و تغییر نام خوزستان شد. نابودی نیروی دریایی ارتش بعث عراق در 7 آذر 1359، با آتش پشتیبانی هوایی و توقف و زمین‌گیر شدن ارتش صدام قبل از حصول به اهداف خود همگی گواه این مدعاست که نیروی هوایی الهی برای کسب این دستاوردهای بزرگ، متحمل خسارت‌های سنگین نیروی انسانی و تجهیزات شده است. نهاجا با آمیزه‌ای از تعهد و تخصص، به ندای درونی فطرت خود پاسخ مثبت داده و با نثار خون شهدای گرانقدر و والامقام و با سخت‌کوشی جانبازان و ایثارگران فداکار خود به خوبی از آزمون‌های سخت انقلاب و هشت سال دفاع مقدس سربلند بیرون آمد و برای همیشه نام نیک خود را در تاریخ نبردهای هوایی ایران ثبت کرد[4].

 

 

 

منبع: نبردهای هوایی ایران، سرتیپ2 خلبان حسین خلیلی، 1398، ایران سبز، تهران

 


[1]- این دو خلبان اولین شهدای تاریخ نبردهای هوایی ایران در خاک دشمن بودند. برخی شهادت این عزیزان را در اثر برخورد به کابل فشار قوی در نزدیک «کوت» توصیف نموده‏اند. (پیکر پاک این شهیدان به اتفاق سه شهید دیگر نهاجا پس از 32 سال در 2/7/91 به ایران بازگشتند و طی مراسم خاصی به خاک سپرده شدند).

[2]- برای آگاهی بیشتر بنگرید به: نمکی، علیرضا و دیگران (1395) «تاریخ نبردهای هوایی دفاع مقدس» جلد دوم،  صص 331-291.

[3]- غفوری، علی (1388)  «تاریخ جنگ‏های ایران» تهران: انتشارات اطلاعات، ص 190.

[4]- آراسته، ناصر (1389) «کلیاتی از جنگ و مواردی از دفاع مقدس» تهران: انتشارات ایران سبز به سفارش هیئت معارف جنگ شهید صیاد، ص62.

1399/3/26 13:22:15 47 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
ت ـ اقدامات نهاجا و عملیات نخستین پاسخ (انتقام) (2) چهار فروند «اف4» با هشت سوار سرنوشت «به نام آلفا- رد» در ساعت 17:25 دقیقه مورخ 31/6/59 (حدود سه ساعت پس از تجاوز) از پایگاه هوایی همدان پرواز کرده و عازم استان میسان (العماره) گردیدند[1].
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015