• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

عملیات پدافندی اروند-59


نیروهای مردمی با حضور خود در صحنه نبرد، تأثیر فوق‌العاده‌ای در نتیجه کلی بروز دادند، زیرا اگر این مردم در صحنه نبرد خرمشهر حاضر نمی‌شدند، با ضعف توان رزمی نیروهای مسلح ما که در آغاز نبرد وجود داشت، خرمشهر خیلی زودتر از آنچه شد سقوط می‌کرد و بعد نوبت به آبادان و ماهشهر و بالأخره اهواز و دزفول می‌رسید. ولی این مقاومت دلیرانه سبب شد دشمن در برآوردهای خود تجدیدنظر کند و به خصوص در اشغال شهرها تأمل بیشتری بنماید و به این نتیجه برسد که پیشروی بیش از کرانه کرخه و کارون برای نیروهای متجاوز خطرات انهدام را دربردارد

دفاع مقدس، جنگ تحمیلی، معارف جنگ، شهید صیاد شیرازی، شهدای جنگ تحمیلی، امام خامنه ای، عملیات اروند-فرماندهی اروند-آبادان-قرارگاه تاکتیکی نزاجا در جنوب-

ب) هماهنگی بین نیروهای نظامی و سایر رزمندگان

مسلماً شرایط ناهماهنگی که بین فرماندهان نظامی در این قسمت عملیات وجود داشت، رابطه با رزمندگان غیرنظامی بهتر از آن نمی‌توانست باشد. رزمندگان در اوایل جنگ به صورت گروه‌های مستقل و منفرد از شهرستان‌ها یا از سازمان سپاه پاسداران و کمیته، جمع‌آوری و به منطقه اعزام می‌شدند. در بین خود، این رزمندگان، فرماندهی به مفهوم نظامی نداشتند. به عنوان مثال عده‌‌ای از شهر نجف‌آباد اعزام می‌شدند، این افراد داوطلب دور هم جمع می‌شدند و آماده حرکت می‌گردیدند یک نفر غیرنظامی از بین خود آنان به طور غیررسمی و احترام به موقعیت سنی یا عقاید مذهبی فرمانده آن گروه می‌شد، که اجرای دستور این فرمانده جنبه رسمی نظامی نداشت.

 زیردستان الزامی قانونی و رسمی به اجرای دستورات این فرمانده نداشتند و اگر کسی دستورات فرمانده گروه را اجرا نمی‌کرد، مجازاتی نداشت. این شاید به علت اینکه نتیجه نهایی این نبرد موفقیت‌آمیز نبود، در قضاوت تاریخ اشتباه شود و اثرات این تلاش مردمی کمتر از آنچه که بوده است، نشان داده شود، ولی با توجه به شرایط جنگ و بررسی مطلق دشمن، وضعیت، مقدورات و سازمان‌دهی نیروهای مردمی در آغازجنگ، نیروهای مردمی با حضور خود در صحنه نبرد، تأثیر فوق‌العاده‌ای در نتیجه کلی بروز دادند، زیرا اگر این مردم در صحنه نبرد خرمشهر حاضر نمی‌شدند، با ضعف توان رزمی نیروهای مسلح ما که در آغاز نبرد وجود داشت، خرمشهر خیلی زودتر از آنچه شد سقوط می‌کرد و بعد نوبت به آبادان و ماهشهر و بالأخره اهواز و دزفول می‌رسید. ولی این مقاومت دلیرانه سبب شد دشمن در برآوردهای خود تجدیدنظر کند و به خصوص در اشغال شهرها تأمل بیشتری بنماید و به این نتیجه برسد که پیشروی بیش از کرانه کرخه و کارون برای نیروهای متجاوز خطرات انهدام را دربردارد و با توجه به افزونی بیش از سه برابر وسعت و جمعیت ایران بر عراق و روح انقلابی مردم ایران نسبت به مردم عراق، صدام حسین حاکم جبار عراق تصمیم گرفت به مناطقی که اشغال کرده قناعت کند و تلاش کند با استفاده از این امتیاز نظامی از راه مذاکرات سیاسی، صلح تحمیلی را بر ایران بقبولاند.

5- پشتیبانی مردم

با توجه به روح انقلابی که با حضور مردم در تمام صحنه‌ها تلاش برای پیشبرد هدف‌های انقلاب و مبارزه با هرگونه عوامل مخالف در مردم ایران به وجود آمد، مردم غیور ایثارگر و فداکار و کم‌توقع ایران به خصوص طبقات مذهبی و مستضعف و کم‌درآمد در هر جا و در هر موقع که لازم می‌شد در صحنه حاضر می‌شدند و به طور فعال، در نبرد هدف‌های انقلاب شرکت می‌کردند. هنگامی که ارتش متجاوز بعث عراق میهن اسلامی ما را مورد تجاوز قرار داد، بزرگ‌ترین تهدید برای حاکمیت ملی ما و میهن اسلامی ما و انقلاب اسلامی ما به مرحله عمل گذاشته شد. تهدید نه از طرف حکومت بعث عراق، بلکه از طرف تمام استعمارگران و جهان‌‌خواران جهان بود. ملت انقلابی ما خطر این تهدید را از همان روزهای اول تجاوز به خوبی احساس کرد و برای انجام وظیفه میهنی و اسلامی خود وارد صحنه شد و با حداکثر مقدورات خود وارد عمل گردید. در نبرد خرمشهر و آبادان که آغاز ورود طبقات عامه مردم در صحنه نبرد بود، مردم چه با شرکت عملی در منطقه نبرد، چه با پشتیبانی تدارکاتی رزمندگان منطقه نبرد، یکی از بزرگ‌ترین حماسه‌های تاریخ جنگ مردمی را علیه متجاوزین نشان دادند.

6- چگونگی مسائل اطلاعاتی در نبرد خرمشهر و آبادان

الف) جوّ

نبرد خرمشهر ـ آبادان در پاییز جریان داشت. در این فصل، هوای خوزستان هنوز شدت گرمای خود را دارد و درجه حرارت در آفتاب حدود 45 درجه می‌باشد. مهم‌ترین عامل مؤثر جوّ همین گرمای شدید هوا است. نظر به اینکه این عملیات تا سد کردن کامل پیشروی دشمن حدود 35 روز طول کشید. شرایط جوّی در این مدت به جز مسئله گرمی هوا، تغییرات محسوس و مؤثر در عملیات نداشت. هوا معمولاً صاف و یکنواخت بود و عوامل جوّی تغییری در شرایط نبرد ایجاد نمی‌کرد.

ب) زمین

منطقه نبرد خرمشهر و آبادان از خط مرز ایران و عراق در غرب خرمشهر شروع می‌شد و تا حوالی شادگان در شرق کارون ادامه می‌یافت. این منطقه از شمال به خط عمومی پاسگاه مرزی کیلومتر25 پاسگاه حسینیه در 40 کیلومتری شمال خرمشهر تا کرانه رودخانه کارون و از جنوب به نهر مرزی خین و رودخانه مرزی اروندرود محدود می‌گردید. این منطقه از نظر عوارض طبیعی، یک منطقه مسطح و همواره یکنواخت است و فاقد عوارض طبیعی غیر از رودخانه می‌باشد. مهم‌ترین عارضه طبیعی در این منطقه، رودخانه دجله در خاک عراق، رودخانه کارون در خاک ایران است. فاصله بین این دو رودخانه به طور متوسط، حدود 50 کیلومتر است که در منطقه بین بصره، خرمشهر حداقل در عرض، در شمال منطقه که دجله به سمت شمال‌غربی منحرف است حداکثر مسافت را دارد. در جنوب منطقه در غرب به شرق، ابتدا نهر خین به طول 10 کیلومتر و به عرض حدود 10 متر، مرز مشترک تشکیل می‌دهد.

جنوب این نهر یک جزیره عراقی به نام جزیره بوارین است که نخلستان‌های نسبتاً متراکمی دارد. جنوب این جزیره ادامه دجله به نام شط‌العرب است. این نهر از حوالی پاسگاه مرزی حدود که در یک کیلومتری جنوب پاسگاه شلمچه ساخته شده، خط مرز را تشکیل می‌دهد. این مرز در جنوب‌غربی پاسگاه حدود، از شط‌العرب منشعب می‌شود و پس از دور زدن جزیره بوارین عراق از پاسگاه خین مجدداً به شط‌العرب می‌پیوندد. بعد از پاسگاه خین، اروندرود (شط‌العرب) خط مرزی را تشکیل می‌دهد که بزرگ‌ترین موضوع مورد اختلاف بین ایران و عراق، حقوق طرفین در این رودخانه است. این رودخانه از جنوب جزیره آبادان می‌گذرد و پس از حدود 60 کیلومتر در دهانه فاو به خلیج فارس می‌پیوندد. رودخانه کارون که در مسیر شمالی جنوبی در خوزستان جریان دارد، در شمال‌شرقی خرمشهر دوشاخه می‌شود، یک شاخه در مسیر شرقی غربی جریان پیدا می‌کند و پس از عبور از جنوب خرمشهر و شمال جزیره آبادان به اروندرود می‌پیوندد. شاخه دیگر به نام بهمنشیر در مسیر غربی شرقی حرکت می‌کند. پس از عبور از جنوب خرمشهر و شمال جزیره آبادان، در دهانه فاو، به خلیج فارس می‌ریزد. بنابراین، جزیره آبادان به وسیله مسیر رودخانه‌های اروندرود، کارون و بهمنشیر شکل می‌گرفت. از اروندرود و بهمنشیر، شاخه‌هایی به صورت نهرهای کم‌عرض و کوتاه جدا می شود که بیشتر در مواقع مد خلیج فارس پرآب می‌گردد. تنها نهر مؤثر از نظر عملیات نظامی، نهر عرایض است که محور خرمشهر ـ بصره را قطع می‌کند و در حدود پنج کیلومتری شمال اروندرود مسدود می‌گردد.

رودخانه‌های کارون، بهمنشیر و اروندرود عریض و عمیق و غیرقابل عبور است، مگر آنکه پل احداث شود. با خودروهای آبخاکی از آن عبور می‌شود. ضمناً اروندرود در قسمت انتهای کارون و بهمنشیر تحت تأثیر جزر و مد آب خلیج فارس قرار دارند. وضعیت آنها در شبانه‌روز چهار بار تغییر می‌کند و احداث پل شناور به سادگی امکان‌پذیر نیست. از نظر عوارض مصنوعی، شهر خرمشهر و آبادان (شرق کارون) و ماهشهر، آبادان نیز عوارض مصنوعی مهمی در این منطقه تشکیل می‌دهند. وضعیت زمین این منطقه از لحاظ عملیات نظامی به شرح زیر است:

(1) عوارض حساس به ترتیب تقدم: خرمشهر، جزیره آبادان، کرانه نهر خین، کرانه رودخانه‌های کارون، بهمنشیر و اروندرود و در خاک عراق کرانه دجله می‌باشد، که در دست داشتن و کنترل کردن آنها امتیاز برای نیروها ایجاد می‌کند.

(2) معابر عمده وصولی از خاک عراق به ایران و بالعکس در این منطقه عبارتند از: محور بصره، تنومه، شلمچه، خرمشهر، آبادان ـ محور بصره، تنومه، پاسگاه مرزی کیلومتر25، پاسگاه حسینیه در محور اهواز، خرمشهر ـ محور عبور از اروندرود از جنوب به جزیره آبادان یا از جزیره آبادان به خاک عراق در نقاط مناسب.

(3) اختفاء و پوشش: فقط نخلستان‌های اطراف رودخانه‌ها و جزایر اختفاء و پوشش نسبی ایجاد می‌کنند. خارج از محدوده این نخلستان‌ها زمین کاملاً باز و فاقد هرگونه عامل اختفاء و پوشش است.

(4) میزان دید و تیر: به علت عدم اختفاء و پوشش، میدان دید و تیر عالی است. حتی در نخلستان‌ها میدان تیر خوب است. چون نخل‌ها در قسمت تنه فاقد برگ هستند و مانع دید نیستند، ولی میدان تیر را محدود می‌کنند.

(5) موانع: مهم‌ترین موانع رودخانه‌ها هستند که هرگونه حرکت در کرانه آنها متوقف می‌گردد، مگر اینکه پل احداث شود یا پل‌های موجود که عبارت از پل بصره در شط‌العرب، پل نو در نهر عرایض و پل کارون بین خرمشهر و آبادان می‌باشند، سالم در دست گرفته شوند. علاوه بر موانع یادشده، دولت عراق یک نهر مصنوعی انشعابی از رودخانه دجله در غرب شلمچه حفر کرده و آب دجله را وارد آن نموده است که ظاهراً برای پرورش ماهی بوده، ولی باطناً برای ایجاد مانع در مسیر پیشروی احتمالی نیروهای ایران از مرز شلمچه به سمت بصره بوده است.

 

منبع: عملیات پدافندی اروند، سید یعقوب حسینی،1397، ایران سبز، تهران

 

 

1398/5/23 10:51:9 277 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
نیروهای مردمی با حضور خود در صحنه نبرد، تأثیر فوق‌العاده‌ای در نتیجه کلی بروز دادند، زیرا اگر این مردم در صحنه نبرد خرمشهر حاضر نمی‌شدند، با ضعف توان رزمی نیروهای مسلح ما که در آغاز نبرد وجود داشت، خرمشهر خیلی زودتر از آنچه شد سقوط می‌کرد و بعد نوبت به آبادان و ماهشهر و بالأخره اهواز و دزفول می‌رسید. ولی این مقاومت دلیرانه سبب شد دشمن در برآوردهای خود تجدیدنظر کند و به خصوص در اشغال شهرها تأمل بیشتری بنماید و به این نتیجه برسد که پیشروی بیش از کرانه کرخه و کارون برای نیروهای متجاوز خطرات انهدام
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015