• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب های آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

به مناسبت 26 آبان سالروز آزاد سازی سوسنگرد (انتشار مجدد)


نامۀ سرنوشت ساز درعملیات آفندی آزاد سازی سوسنگرد         سید ناصر حسینی - محمد مطوائی

گاهی یک اقدام به موقع هرچند در ظاهر کوچک وجزئی باشد، سرنوشت یک شهر، عده ای از انسانها، و حتی سرنوشت یک ملت و یک کشور را تغییر می دهد، خدای متعال هم در قرآن کریم فرموده:"ان الله لا یغیر ما بقومٍ حتی یغیروا ما بانفسهم- آیه11سوره رعد". از مصادیق این اقدامات در جریان مبارزات مردم با رژیم طاغوتی و نیز 8 سال دفاع مقدس، مردم ما شاهد موارد متعددی بوده اند، مانند فرمان تاریخی حضرت امام ره در لغو حکومت نظامی در روز 21 بهمن سال 57 که اگر نبود معلوم نبود سرنوشت انقلاب چه بود.

به مناسبت 26 آبان سالروز آزاد سازی سوسنگرد،جنگ،دفاع مقدس،ارتش،هیئت معارف جنگ،شهید صیاد شیرازی،جنگ ایران و عراق

یکی از مصادیق این قبیل اقدامات نوشتن نامه ای توسط رهبر فرزانۀ انقلاب اسلامی در تأکید بر آزاد سازی سوسنگرد است، نامه ای چند خطی که آزادسازی سوسنگرد را در پی داشت که این پیروزی خود نقطه عطفی در روند جنگ و درهم شکستن روحیۀ تهاجمی نیروهای بعثی و در مقابل بالا بردن روحیۀ رزمندگان ایران اسلامی و تهاجمی شدن موضع مدافعان در مقابل نیروهای متجاوز بود. به همین مناسبت مقاله ای که توسط دو نفر از فرماندهان ارتش ج.ا.ا با استفاده از منابع متعدد به رشتۀ تحریر در آمده است به علاقمندان تقدیم میشود.

مقدمه:
تهاجم گسترده ارتش متجاوز عراق به فرماندهی صدام حسین رییس جمهور دیکتاتور این کشور در سی و یکم شهریور ماه سال 1359 در استان خوزستان ایران در سه محور عمده انجام گرفت. در محور میانی جهت تصرف شهر اهواز مقاومت سرسختانه نیروهای ایرانی که انسجام کاملی هم نداشتند، باعث گردید تا نیروهای متجاوز عراقی بارها سمت حملات خود را تغییر دهند ولی هیچ گاه نتوانست موفقیتی در این زمینه بدست آورد. لذا جهت حفظ روحیه نیروهای متجاوز خود به تصرف شهرهای بستان و سوسنگرد بسنده نمود تا بتواند با تغییر نام شهر سوسنگرد به «خفاجیه» زمینه تبلیغاتی محدودی را فراهم آورد. در 1359/08/25 مدافعان شهر که سه روز در محاصره ی کامل قرار داشتند شجاعانه و مردانه مقاومت کرده و اجازه نداده بودند نیروهای دشمن متجاوز شهر سوسنگرد را به طور کامل اشغال کنند. قسمتی از حاشیه ی شرقی و جنوبی شهر سوسنگرد در اشغال نیروهای متجاوز بعثی بود و عراقیها با تحمل تلفات سنگین در همان حاشیه ی شهر متوقف شده بودند. (جعفری ،1389 :30)
از جمعیت ده هزار نفری سوسنگرد شاید، حدود کمتر از هزار نفر در شهر مانده بودند، آن ها هم اغلب نیروهای ارتش، سپاه و بسیج بودند. بچه ها ساختمان بانک تجارت را به پناهگاه تبدیل کرده بودند. هر وقت حضرت آیت الله خامنه ای و دکتر مصطفی چمران به سوسنگرد می آمدند. آن ها را به این پناهگاه می بردند. هواپیماها و هلی کوپترهای ارتش متجاوز عراق شهر سوسنگرد را مرتب بمباران می کردند. (یا حسینی، 1389 :86) اگرچه نیروهای متجاوز عراقی توانستند در 25 آبان سوسنگرد را محاصره کنند؛ اما این محاصره تنها یک روز طول کشید و در 26 آبان 1359 شهر سوسنگرد توسط نیروهای لشکر92 زرهی ارتش جمهوری اسلامی ایران و دلاور مردان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران و بسیجیان همراه شهید دکتر مصطفی چمران آزاد شد و عراقی ها به دلیل ضعف روحیه تا فاصله 15 کیلومتری شهر سوسنگرد عقب نشینی کردند. (جعفری/ غفوری، 1390 :161) این نکته قابل ذکر است که در آن زمان فرماندهی جبهه میانی را حجت الاسلام و المسلمین سید علی خامنه ای (نماینده امام در شورای عالی دفاع) شهید سرلشگر ولی الله فلاحی (جانشین رئیس ستاد مشترک ارتش) و شهید دکتر مصطفی چمران (وزیر دفاع و فرمانده گروه جنگ های نا منظم) بعهده داشتند.
شرح عملیات اینگونه است که: 25 آبان مدافعان در شهر سوسنگرد محاصره شدند و نیروهای متجاوز عراق به شهر سوسنگرد نفوذ کردند و کار به جنگ تن با تا نک کشید. عملیات آزاد سازی شهر سوسنگرد در جلسه ی شورای عالی دفاع تصویب شده و برای اجرا در 26 آبان ماه 1360 ابلاغ شده بود. با کار شکنی بنی صدر رئیس جمهور ایران عملیات آزاد سازی درشرف لغو شدن بود. بنی صدر از حرکت تیپ 2 زرهی دزفول جهت شرکت در عملیات آزاد سازی شهر سوسنگرد جلوگیری کرده بود. و حذف تیپ2 زرهی، از ترکیب سازمان رزم، عملیات سایر نیروهای شرکت کننده در عملیات آزاد سازی سوسنگرد، مانند؛ نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران، گروه جنگهای نامنظم شهیددکترمصطفی چمران، تیپ3زرهی لشگر 92 زرهی اهواز، گروه رزمی 148 پیاده و گروه رزمی37 زرهی را مختل می نمود. مرحوم حجت الاسلام آقای اشراقی داماد حضرت امام خمینی رضوان الله تعالی علیه طی تماس تلفنی خبر های جبهه را از حجت الاسلام و المسلمین سید علی خامنه ای نماینده امام در شورای عالی دفاع می پرسد. ایشان می فرمایند ممکن است عملیات انجام نشود، مگر این که امام دستور دهد. ایشان خدمت حضرت امام خمینی (ره) مسئله را مطرح نمودند، سپس اوامر حضرت امام خمینی(ره) را تلفنی به حجت الاسلام و المسلمین سید علی خامنه ای نماینده امام در شورای عالی دفاع ابلاغ می فرمایند. حضرت امام خمینی (ره) دستور دادند تا فردا شهر سوسنگرد باید آزاد شود و تیمسار ولی الله فلاحی هم باید مباشر عملیات باشد. آیت الله خامنه ای رهبر فرزانه انقلاب می فرمایند: نشستم دو نامه نوشتم یکی ساعت یک و نیم بعد از نصف شب و یکی ساعت دو، ساعت یک و نیم به جناب سرهنگ قاسمی، فرمانده لشگر92 زرهی اهواز، نوشتم که داماد حضرت امام، از قول ایشان، پیغام دادند که فردا باید حصر سوسنگرد شکسته شود و اگر تیپ2 زرهی نباشد این کار انجام نمی شود. به تیمسار قاسم علی ظهیر نژاد فرمانده نیروی زمینی هم گفتم و ایشان هم قول داد با بنی صدر صحبت کند که تیپ بیاید و شما هم آماده باشید که تیپ2 زرهی را به کار بگیرید. مبادا به خاطر پیغامی که سر شب آمده تیپ2زرهی را از دور خارج کنید. یک نامه هم ساعت2 برای سرتیپ ولی الله فلاحی با همین مضمون نوشتم با این اضافات که امام خمینی(ره) گفتند سرتیپ فلاحی هم باید در جریان عملیات باشند و نظارت کنند. این ماجرا را هم نوشتم که می خواستند تیپ2 زرهی را از ما بگیرند و گفتم که تیپ2 زرهی باید باشد و شما مسئول هستید که این را بگیرید و کار کنید. هر دو نا مه را به دکتر مصطفی چمران دادم و گفتم شما هم بنویس که نظر هر دویمان باشد.(شیرعلی نیا ،1389 :89و90)

 

سرکار سرهنگ قاسمی
فرمانده لشکر 92 زرهی اهواز
باسلام
شنیدم تیمسار ظهیر نژاد به شما تلفن کردند که تیپ 2 وارد عمل نشود، مگر بنابه امر. منظورشان امر رئیس جمهور است؟
من به این عدول از تصمیم اصل را قابل توجیه نمی دانم. این به معنای تعطیلی یا به ناکامی کشاندن عملیات فرداست.
استعداد دشمن چنان است که آن دو گروهان پیاده، کار درستی در برابر آنها ندارند. اگر تیپ وارد عمل نشوند، در حقیقت تک انجام نگرفته. صبح اگر برای تصمیم نهایی بخواهیم منتظر آمدن تیمسار ظهیر نژاد بمانیم، وقت خواهد گذشت.
جوانان ما در سوسنگرد، حداکثر تا صبح مقاومت خواهند کرد و صبح زود اگر ما قدری بار دشمن را سبک نکنیم، همه نابود خواهند شد، شهر کاملا سقوط خواهد کرد.
خلاصه اینکه به نظر و تشخیص ما، کار باید به همان روال که صحبت شده پیش برود، تیپ آماده باشد که صبح وارد عمل شود، در غیر این صورت، مسئولیت سقوط سوسنگرد با هر کسی است که از تصمیم عدول کند. سیدعلی خامنه ای

مشخصات عملیات:
منطقه عملیات: منطقه عمومی سوسنگرد غرب پادگان حمید و شمال رودخانه کرخه
هدف عملیات: آزاد سازی شهر سوسنگرد و تأمین محور اهواز – حمیدیه – سوسنگرد
آغاز عملیات: ساعت 30: 06 26 آبان ماه 1359
پایان عملیات: 27 آبان ماه 1359
مدت عملیات: 1 روز(اشکانفر/ هادیان، 1371: 30)
وسعت منطقه آزاد شده: 50 کیلومتر مربع (اطلس جنگ ایران و عراق، 1389: 38)
شرح عملیات:
در ساعت 6:30 یگان هایی از نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران متشکل از تیپ 2 زرهی وتیپ 3 زرهی لشگر 92 زرهی خوزستان، گروه رزمی 148 پیاده و گروه رزمی 37 زرهی برای انهدام نیروهای دشمن که در اطراف سوسنگرد مستقر بودند به منظور شکستن محاصره ی آنها دست به حمله زدند. تیپ 3 لشکر 92 زرهی خوزستان در یک اقدام به موقع آبادی سبحانیه در شمال رودخانه کرخه را آزاد کرد و تحت کنترل خود گرفت. و تیپ 2 لشکر92 زرهی خوزستان و گروه جنگهای نامنظم شهید دکتر مصطفی چمران در شمال و جنوب جاده ی حمیدیه – سوسنگرد به پیشروی خود ادامه دادند. نیروهای عراقی که نتوانسته بودند شهر سوسنگرد را اشغال و مدافعان شهر را از پای درآورند با پیش روی نیروهای جمهوری اسلامی ایران در محور حمیدیه – سوسنگرد از دوسو مورد تهدید قرار گرفتند. در ساعات اولیه عملیات، دشمن متجاوز تلاش کرد هر چه زودتر سوسنگرد را اشغال کند و تهدید از سمت غربی را از بین ببرد و به نیروهایی که از سمت غرب پیشروی کرده و تا کرانه ی غربی رودخانه مالکیه رسیده بودند بپیوندند. ولی در ساعت 12:00 تلاش نیروهای ارتش متجاوز عراق درهم شکسته شد و کم کم آثار شکست و عقب نشینی در عراقی ها نمایان گردید. رزمندگان دلاور ایرانی تانک های عراقی را یکی بعد از دیگری شکار می کردند. برخاستن شعله های آتش و دود از تانکهای عراقی از یک سو سبب تقویت روحیه ی رزمندگان ایرانی می شد و درسوی دیگر در میان نیروهای عراقی ایجاد ترس و هراس می نمود و روحیه ی آنان را متزلزل می کرد. در بعد از ظهر روز 26 آبان ماه 1359، عقب نشینی نیروهای عراقی در شرق شهر سوسنگرد به طرف جنوب آغاز شد. نیروهای وحشت زده عراقی تلاش می کردند هر چه سریع تر خود را از مهلکه نجات دهند و به جنوب کرخه کور عقب بنشینند و با رزمندگان اسلام قطع تماس کنند. سرانجام در واپسین ساعات روز تمام نیروهای متجاوز عراقی صحنه ی نبرد را ترک و به سمت جنوب فرار کردند و تیپ 2 زرهی لشکر 92 زرهی خوزستان همراه دیگر رزمندگان، دلاور مردان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران و بسیجیان همراه شهید دکتر مصطفی چمران به سوسنگرد رسیدند.(پورداراب، 1383: 536 و537) در شمالغرب سوسنگرد هم نیروهای متجاوز عراقی به مواضع دفاعی خود در تپه های الله اکبر و دهلاویه عقب نشینی کردند و شهر سوسنگرد به کنترل کامل نیروهای جمهوری اسلامی ایران در آمد.(همان، 1383: 538) مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ نیز آزادسازی سوسنگرد را اینگونه روایت می کند: سوسنگرد در آستانه سقوط قرار داشت و گروهی از رزمندگان در حالی در محاصره قرار داشتند، با مقاومت خود مانع از سقوط شهرسوسنگرد شده بودند. در این وضعیت نیروهای لشکر 92 زرهی اهواز ارتش جمهوری اسلامی ایران، ستاد جنگ های نامنظم دکتر مصطفی چمران و نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران در عملیاتی محاصره شهر سوسنگرد را شکسته، و اشغال گران عراقی را از شهر سوسنگرد بیرون راندند. (کارنامه نبردهای زمینی، 1381: 73 )
جناب سرهنگ قاسمی، فرمانده لشگر 92 زرهی اهواز در خاطرات خود در مورد شکستن محاصره شهرسوسنگرد و آزاد سازی شهر سوسنگرد می نویسد: حضرت آیت الله العظمی خامنه ای نامه ای را همان نیمه شب نوشته و ارسال کرده بودند که پایین آن دست خطی از شهید مصطفی چمران نیز بود. من خوشحال شدم و گفتم. «آقای خامنه ای، از این لحظه دیگر من را در دفتر پیدا نمی کنید. می روم منطقه، اگر با بنده امری داشتید می توانید توی بی سیم ستاد لشگر با من صحبت کنید.» دستور عملیاتی را در دو برگ دست نویس نوشتم: تیپ 2و3 دفاع کنند، گردان سوار زرهی حرکت کند. توپخانه لشگر پشتیبانی آتش کند و... فرمانده هان و همه نیروها را به خط کردم و دستور عملیاتی را برایشان خواندم. ساعت 4 بامداد به منطقه حمیدیه که همان محل تجمع و موضع حمله بود رسیدیم. هنوز با نیروهای متجاوز عراقی 30 کیلو متر فاصله داشتیم. به همه نیروها گفته بودم باید در حال حرکت تیراندازی کنند. ساعت 30 :04 صبح با توکل بر خداوند کریم حمله را آغاز کردیم، همزمان تیر اندازی می کردیم و دو لشگر از نیروهای متجاوز ارتش عراق که جلوی ما بودند را تار و مار کردیم، نزدیک اذان ظهر شهرسوسنگرد آزاد شد. باید این مسئله را بگویم که حضرت آیت الله العظمی خامنه ای درآ‍زاد سازی شهرسوسنگرد نقش مهمی داشتند. پیگیری حضرت آقا بود که تیپ 2 زرهی برای شرکت در عملیات آزاد سازی شهرسوسنگرد به ما پیوست. رزمندگان متدین و ولایت مدار و عاشق شهادت تیپ2 زرهی و تانک هایشان نقطه قوت و سلاح برنده ما در مقابل ارتش متجاوز عراق بودند. عملیات آزاد سازی شهر سوسنگرد قدرت و توان رزمندگان ایران اسلامی را به دشمن بعثی عراق نشان داد و عراقی ها فهمیدند به این راحتی ها نمی توانند خاک مقدس ایران اسلامی را تصرف کنند.(چند ورق از تاریخ مقاومت ،ضمیمه مجله صف،1389) شایان ذکر است،خلبانان تیز پرواز هوانیروز ارتش جمهوری اسلامی ایران،در این عملیات با بکار گیری 14 فروند بالگرد و60 ساعت پرواز توانستند 28 نفر مجروح را تخلیه و96 نفر را ترابری و6 تن بار و مهمات را جابجا نمایند. (کریم زاده/ پایخان ، 1390: 39 )
نتیجه عملیات:
1- محاصره شهر سوسنگرد شکسته شد.
2- جاده حمیدیه – سوسنگرد آزاد و ارتش متجاوز عراق 15 کیلومتر از شهر سوسنگرد عقب نشینی کرد.
3- با این عملیات عقب نشینی دشمن از خاک جمهوری اسلامی ایران آغاز شد.
4- نیروهای دشمن روحیه ی هجومی خود را از دست دادند و به روحیه ی تدافعی گرایش پیدا کردند.
5- کشته و مجروح شدن 750 نفر از نیروهای متجاوز عراقی، سرنگونی یک فروند هواپیما و یک بالگرد و انهدام 40 دستگاه تانک و نفر بر چندین قبضه توپ و مقادیر زیادی تجهیزات نیروهای متجاوز عراقی از ضایعات این عملیات می باشد.
6- تعدادی تانک و نفر بر و مقادیر زیادی از تجهیزات و وسایل مخابراتی نیروهای عراقی نیز به غنیمت رزمندگان اسلام در آمد.(جعفری، 1389: 30)
منابع:
1- اشکان فر، سیدعلی/ هادیان، عبادالله، نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران در هشت سال دفاع مقدس، معاونت طرح و برنامه ی نزاجا، تهران،1371
2- اطلس جنگ ایران و عراق، 1389، چاپ دوم، مرکز اسناد وتحقیقات دفاع مقدس، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، تهران
3- پور داراب، سعید،1383 ، پل های تسخیر نا پذیر، تقویم تاریخ دفاع مقدس، ج3، حوادث آبان ماه 59، مرکز پژوهش های دفاع مقدس نیروی زمینی ارتش ومرکز اسناد انقلاب اسلامی، تهران
4- جعفری ،مجتبی،1389، اطلس نبرد های ماندگار، چاپ شانزدهم، سوره سبز، تهران
5- جعفری، مجتبی/ غفوری، علی،1390، آخرین نبرد، سوره سبز، تهران
6- شیر علی نیا،جعفر،1389، روزپنجاه و هفتم، بنیاد حفظ و نشر ارزش های دفاع مقدس، تهران
7- کارنامه ی نبردهای زمینی،1381،سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، تهران
8- کریم زاده، اردشیر/ پایخان، صفر،1390، حماسه های ماندگار هوانیروز دردفاع مقدس، چاپ سوم، سوره سبز، تهران
9- مجله صف، ماهنامه ارتش جمهوری اسلامی ایران
10-یا حسینی، سید قاسم، 1389،مقاومت در سوسنگرد، سوره مهر، تهران 

تصویر نامه از کتاب سردار سوسنگرد/ محرم ابدالی/ بنیاد حفظ آثار و ارزشهای دفاع مقدس/ چاپ اول/ 1390

 

 

 

1392/8/26 1405 0
قسمت ارائه دهنده: پایگاه اطلاع رسانی
برای عضویت درکانال سایت هیئت معارف جنگ شهید صیاد شیرازی اینجا کلیک کنید
تویضیحات در موتور جستجو
«نامۀ سرنوشت ساز» در«عملیات آفندی آزاد سازی سوسنگرد» سید ناصر حسینی - محمد مطوائی گاهی یک اقدام به موقع هرچند در ظاهر کوچک وجزئی باشد، سرنوشت یک شهر، عده ای از انسانها، و حتی سرنوشت یک ملت و یک کشور را تغییر می دهد، خدای متعال هم در قرآن کریم فرموده:"ان الله لا یغیر ما بقومٍ حتی یغیروا ما بانفسهم- آیه11سوره رعد".
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتمایی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015