• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

حصرشکنان-11


مقدمه‌چيني عراق براي آغاز جنگ عليه ايران

پيروزي انقلاب اسلامي در فوريه 1979، فرصت مناسبي براي ايفاي نقش به‌وسيله‌ ديگر بازيگران منطقه‌اي مانند عراق را به‌وجود آورد. فعال شدن كشور عراق با توجه به ساختار حكومتي و وابستگي‌هاي راهبردي آن به شوروي، زنگ خطري جدي براي غرب به‌شمار ميرفت. در واقع، سياست‌هاي غرب با توجه به از دست دادن ايران و فعال شدن عراق دچار بحران ميشد. امريكا به‌عنوان حافظ منافع غرب بايد از ميان دو تهديد موجود ايران و عراق، يكي را انتخاب كند و با فراموشي موقت يكي، راهحل‌هاي اساسي را درباره‌ ديگري به‌كار بندد.

جنگ تحمیلی،دفاع مقدس،ارتش،هیئت معارف جنگ،شهید صیاد شیرازی،جنگ ایران و عراق،جنگ

در اين ميان انقلاب اسلامي به‌دليل ويژگي‌هاي آن، تهديد اصلي براي غرب محسوب مي‌شد. اين مسأله با توجه به تمايل رهبران عراق به عادي‌سازي روابط خود با غرب براي امريكا حائز اهميت بود. از سويي ديگر، در فضای سیاسی آن زمان چنین استنباط می‌شد که پيروزي انقلاب اسلامي ايران در سطح منطقه، موازنه‌ قوا را به ضرر غرب تغيير داده و راه براي گسترش نفوذ اتحاد جماهير شوروي سابق بازتر شده است.

با سقوط ساختار امنيتي گذشته در منطقه‌ خليج فارس، رقابت بر سر كسب مقام ژاندارمي و جانشيني شاه در بين كشورهاي منطقه شدت يافت. وقوع يك‌سري از حوادث در سطح منطقه باعث شد وضعيتي ایده‌آل و دور از تصور برای مسئولان عراقی به‌وجود آید و اجماع منطقه‌‌ای و جهانی علیه ایران، فرصتی دست‌نیافتنی را برای ابراز وجود به آنها اعطا نماید. بدیهی است که صدام و حزب بعث نیز بیکار ننشستند و از همان روزهای آغازین پیروزی انقلاب، تمام توان خویش را براي تحقق امیال نامشروع خود به‌کار بستند. تغییر جهت‌ بردار رفتاری عراق به حدی شدید و سریع بود که سیاست‌مداران حوزه‌ بین‌الملل از آن به‌عنوان پایان دوره‌ کوتاه مدت ماه عسل بین ایران و عراق یاد می‌کردند (عسگري، 56:1388).

حكومت بعث عراق اولین گام عملي مورد نظر خود را براي ايجاد بحران عليه ايران در ارديبهشت ماه سال 1357 با كارشكني در ارتباط با قرارداد سال 1975 الجزایر كه مراحل تکمیلی خود را می‌گذراند، آغاز نمود و اين در حالي بود كه از سال 1975 تا 1978م، چهل وپنج قرارداد و پروتکل بین ایران و عراق امضا شده بود که در تمامي طول تاريخ سياسي بين دو كشور بی‌سابقه بود.

عراقي‌ها كه شرايط بروز انقلاب را در ايران مشاهده مي‌كردند، در آخرین لحظات کمیسیون مبادله‌ اسناد نهایی اين قرارداد كه در تهران تشکیل شده بود، از امضای اسناد و مدارک نهایی و مبادله‌ی آن خودداری کردند. بديهي است این مسأله سبب شد تا تنظیم اسناد، مدارک و نقشه‌های مرزی براساس قرارداد 1975 الجزایر، آخرین مرحله‌ خود را نگذراند و باز مانند چند صد سال گذشته قسمتی از اختلافات بدون پاسخ باقي بماند. با وجود تلاش، ایران برای کشاندن عراق به پای میز مذاکره و حل آخرین قسمت مورد بحث که طی یادداشت رسمی وزارت خارجه مورخ 17/3/1357 به عراق اعلام شد، اما آنها پاسخی ندادند و تلاش ایران به نتیجه‌ نهایی نرسید و مذاكرات تعطيل شد.

با پيروزي انقلاب اسلامي ايران، مخالفت‌ها و كارشكني‌هاي حكومت بعث عراق براي اجرايي نمودن قرارداد الجزاير جنبه‌ عملي پيدا كرد. دولت عراق در 23/8/1358 با بلدوزر، تعدادی از میله‌های مرزی را به نفع خود جابه‌جا و قسمتی از قلمرو ایران را به خاک خود اضافه نمود. دولت ایران به این تجاوز آشکار عراق به سرزمین ایران، اعتراض کرد و سه فقره یادداشت رسمی به دولت عراق تسلیم کرد، ولی دولت عراق از دادن پاسخ به یادداشت‌های رسمی ایران سر باز زد (حسینی، 1387: 129).

چنين به‌نظر مي‌رسيد كه امريكا و عراق براي تأمين اهداف خود ناگزير بايد هدف مشخصي را دنبال نمايند. امريكا به چند دليل نيازمند نزديكي به عراق بود، امريكاييها پس از حمله‌ شوروي به افغانستان، فرصت چنداني براي حفظ منافع خود در          خليج فارس نداشتند، چرا كه ايران از دست رفته و افغانستان به اشغال در آمده بود و از همه مهم‌تر اين‌كه عراق نيز با يك قيام مردمي- اسلامي قدرتمند رو به تهديد و فروپاشي بود. تحمل اين وضع براي ابرقدرتي چون امريكا كه در مدت يك سال در يك منطقه‌ راهبردي چنين ضرباتي را متحمل شده بود، بسيار مشكل مينمود. از اين‌رو، ابتدا تصميم گرفتند به‌طور مستقيم وارد عمل شوند و با انجام يك اقدام نظامي گروگان‌ها را آزاد کنند.[1]

 

پيروزي انقلاب اسلامي و ظهور جريان‌هاي تجزيه‌طلب

با پيروزي انقلاب اسلامي، جريان خودمختاري در مرزهاي كشور به شدت مطرح شد. در ناحيه‌ غربي كشور به‌طور مشخص دو حركت استقلال‌طلبي به‌وجود آمد كه رابطه‌اي مستقيم با دولت عراق داشت؛ اين دو حركت يكي در ناحيه‌ شمال‌غربي كشور رخ داد و مربوط به ضد انقلاب در مناطق كردنشين مي‌شد و ديگري در بخش جنوب‌غربي مربوط به تجزيه‌طلبان خوزستاني بود.

بحران كردستان، با محاصره‌ پادگان مهاباد در 24 بهمن 1357 به‌دست عناصر مسلح حزب منحله‌ دموكرات آغاز گرديد و تا پيش از آغاز جنگ تحميلي شاهد اين حوادث و رويدادها بود: «سقوط پادگان و هنگ ژاندارمري مهاباد و پاسگاه‌هاي ژاندارمري، جنگ نقده، گفتگوهاي سياسي رهبران كرد با نمايندگان دولت موقت، مخالفت گروه‌هاي ضد انقلاب كرد با حضور سپاه پاسداران در مناطق كردنشين، فرمان امام(ره) در شكست محاصره‌ پاوه و آزادسازي شهرهايي چون بانه، سردشت، مريوان و... به‌دست نيروهاي ارتش و سپاه.» در حوزه‌ جنوب نيز با حمايت دولت عراق، حركت‌هايي از سوي گروه‌هاي تجزيه‌طلب صورت گرفت. رويدادهايي كه از آن به‌عنوان بحران خوزستان ياد مي‌شود، در واقع صف‌آرايي عده‌اي از عناصر قومي آلت دست بیگانه در برابر نهادهاي انقلابي بود كه بيشتر در خرمشهر، اطراف آيت‌الله شبير خاقاني گرد آمده بودند و «خلق عرب» ناميده مي شدند (كريمي، 34:1390). مهم‌ترين گروه معارض در منطقه‌ جنوبي، جبهه‌ ضد انقلابي «التحرير اهواز» بود كه با هدف تجزيه‌ خوزستان تشكيل گرديد.

اوضاع و احوالي كه پس از انقلاب در ايران به‌وجود آمد، زمينه‌ مناسبي براي شروع مجدد فعاليت‌هاي اين جبهه فراهم کرد و اين فعّاليت‌ها طيف وسيعي را مانند تشويق به تظاهرات و راهپيمايي، اعتصاب، ايجاد اغتشاش، نشر جزوات و انجام عمليات مسلحانه عليه مراكز دولتي در بر مي‌گرفت.

به‌عنوان مثال در تيرماه ۱۳۵۸ حوادث خشونت بار متعدّدي در خوزستان صورت گرفت. از روي پل خرمشهر به سمت چند پاسدار نارنجك پرتاب شد كه در اثر آن چهار نفر مجروح شدند. در اواخر تيرماه براي دومين بار به فرودگاه اهواز حمله شد. در همان زمان انواع سلاح‌ با تريلي از عراق وارد ايران مي‌شد. ضعف ژاندارمري به‌دليل نداشتن نيروي كافي در مرزها، ورود سلاح از عراق به خوزستان و توزيع آن ميان عشاير عرب به‌راحتي انجام مي‌شد. به‌طور كلي تا قبل از شروع جنگ عراق عليه ايران عمده‌ گروه‌هاي معارض ايران از كردها و اعراب خوزستاني تشكيل مي‌شد.

 

 

منبع: حصرشکنان، عسگری، شاداب، 1392، سوره

 

1. کارتر در کتاب «۴۴۴ روز» در بخشی از خاطرات خود این چنین به شکست نیروهای دلتا در عملیات طبس نگاه      می کند: «هنوز هم از یادآوری خاطرات آن روز آزرده خاطر می‌شویم. امید موفقیت زیاد بود؛ وقایع ناگوار و مصبیت‌بار، شهامت گروه نجات، شرمساری ناشی از شکست و بالاتر از همه، مرگ فاجعه‌آمیز افراد ما در کویر، همه و همه در خاطرم نقش بسته است. من تمام مسئولیت آن را بر ‌عهده گرفتم.»

1398/3/26 12:0:53 334 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
پيروزي انقلاب اسلامي در فوريه 1979، فرصت مناسبي براي ايفاي نقش به‌وسيله‌ ديگر بازيگران منطقه‌اي مانند عراق را به‌وجود آورد. فعال شدن كشور عراق با توجه به ساختار حكومتي و وابستگي‌هاي راهبردي آن به شوروي، زنگ خطري جدي براي غرب به‌شمار مي‌رفت.
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015