• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

جنگ تحمیلی از نگاه بیگانگان(23)


آنچه گذشت (درسهایی از جنگ ایران و عراق) (22)(قسمت پایانی)

ارزیابی میزان کارائی نظامی عراق در خلال جنگ

در اینجا موارد بیشتری از میزان کارائی ارتش عراق در خلال جنگ 8 ساله به بحث گذاشته می شود.

جنگ تحمیلی،دفاع مقدس،ارتش،هیئت معارف جنگ،شهید صیاد شیرازی،جنگ ایران و عراق،جنگ

اولین موضوع، عملکرد و کارائی نیروی هوائی عراق است. خلبانان عراقی برطبق استانداردهای غربی بسیار ضعیف بودند. فرانسه هشتاد درصد خلبانان اعزامی به آن کشور را جهت آموزش بر روی هواپیماهای میراژ اف.1 مردود می کرد. همچنین، اتحاد جماهیر شوروی (سابق) تخمین می زد که حتی کمتر از نیمی از خلبانان عراقی که این کشور به آنها آموزش داده بود صلاحیت لازم را برای خدمت در هنگ های جنگنده اتحاد جماهیر شوروی (سابق) دارا هستند. عراق اذعان داشت که فقط حدود یک چهارم از تمامی خلبانان هواپیماهای جنگنده این کشور عملاً برای انجام عملیات جنگی واجد شرایط لازم هستند ( که بیشتر آنان در اسکادران های مجهز به هواپیماهای میراژ خدمت می کردند) و واقعاً تکیه زیادی بر روی این خلبانان در تمامی عملیات های هوائی عراق می شد.

در طول مدت جنگ، جنگنده های عراقی مرتباً در نبردهای هوائی از هواپیماهای جنگنده ایرانی شکست می خوردند، و خلبانان ایرانی تعداد زیادی از هواپیماهای عراقی را ساقط کردند. دلیل اصلی که تعداد هواپیماهای ساقط شده ایرانی توسط عراق خیلی معدود بود این بود که  خلبانان عراقی بطورکلی از درگیری با هواپیماهای جنگنده ایرانی به دلیل ترس و وحشت از سرنگونی، اجتناب می کردند. فقط در اواخر جنگ، زمانی که عراق شروع به استقرار کمین های هوائی با به کارگیری هواپیماهای پیشرفته میراژ اف.1 خویش با داشتن برتری سه به یک یا چهار به یک از لحاظ هواپیما نمود، خلبانان عراقی بطور فعال به دنبال نبرد هوا به هوا بودند. خلبانان عراقی بندرت روحیه تهاجمی، ابتکار عمـل، تفکر، یا انعـطاف پذیری در نبردهای هوائی نزدیک را علیرغم دکترین نبرد هوا به هوا غربی خویش، که بر روی چنین مهارت هائی تاکید می کرد، به نمایش گذاشتند. ضمنا،ً آنها بسیار متکی به شیوه سامانه رهگیری با کنترل از سوی ایستگاه های کنترل زمینی اتحاد جماهیر شوروی بودند، با توجه به اینکه اکثر درگیری های هوا به هوا از سوی زمین هدایت می گردید. در حقیقت، عراقی ها حتی فراتر از استاندارد های اتحاد جماهیر شوروی در این زمینه عمل می‌کردند.

عملیات های هوا به زمین ( و هوا به دریا) عراق وضعیت بهتری داشت، اما نه بطور چشمگیر. در سطح تاکتیکی، عراقی ها سرانجام آموختند که ماموریت خود را بر علیه کشتی های نفتکش و تاسیسات اقتصادی ایران به خوبی انجام دهند ( در درجه نخست تاسیسات نفتی). اما در مقام مقایسه خلبانان هواپیماهای عراقی که ماموریت های تاکتیکی همانند پشتیبانی نزدیک هوائی، رهگیری هوائی، پوشـش هوائی و بمبـاران راهبـردی را خیـلی ضعیف و با اندکی بهبود در تمامی مدت جنگ اجرا می کردند. در این گونه ماموریت ها خلبانان عراقی برای انجام حملات خود در ارتفاع پائین بی میل بودند، و به رها کردن مهمات خود از ارتفاع بالا و متوسط اصرار می ورزدند،  و  هدف گیری ناشیانه ای داشتند. با بررسی دقیق نتایج عملکرد متفاوت بین اسکادران های مجهز به هواپیمای میراژ ( با کارائی زیاد هواپیما، مهمات هدایت شونده دقیق، و خلبانان بهتر با آموزش فرانسوی) با سایر اسکادران های نیروی هوائی عراق، از هواپیماهای میراژ اف.1بیشتر برای حمله به کشتی های نفتکش و تاسیسات نفتی، و باقیمانده نیروی هوائی ایران استفاده گردید.                                                                       در مقایسه با پیشرفت در طرحریزی و اداره عملیات های زمینی، عراقی ها هرگز در هدایت راهبردی عملیات های هوائی پیشرفتی نداشتند. آنها تقریباً همیشه در انجام شناسائی قبل از حمله هوائی قصور می ورزیدند، ماموریت های هوائی به سختی و بطور غیر واقعی طرحریزی می شدند، خیلی اوقات مهمات به کار برده شده برای هدفی که مورد حمله قرار می گرفت نامناسب بودند، آموزش عملیات هوا به سطح ضعیف، و شیوه آن قدیمی و ناکارآمد بود. همچنین، عراق هرگز نیاموخت که بعد از انجام هر تک هوائی می بایست برای ارزیابی صحیح از صدمات وارده، پرواز شناسائی انجام دهد، هرگز سورتی های پرواز کافی را برای نابودی و یا انهدام کامل هدف در طول جنگ انجام نداد. در عوض، اغلب حملات هوائی عراق کم و پراکنده بودند، و ناتوانی عراقی ها در جهت اجرای یک رشته عملیات جنگی مداوم بر علیه مجموعه ای از اهداف، حتـی تاثیر حمـلات خوب و موثـر هواپیمـاهای میراژ را به حداقل می رساند مشکلات نیـروی هوائـی عـراق بیانگـر مشکل بزرگ تر عــراق در اداره کردن موثر تسلیحات مدرنی بود که این کشور در خلال جنگ دریافت کرد. عراقی ها موفق نشدند تا از مزیت های کامل به کارگیری آنها سود ببرند و هرگز به قابلیت حداکثر آنها نزدیک نشدند. همیشه زمانی طولانی صرف می گردید تا پرسنل عراقی طرز استفاده از سامانه های تسلیحاتی جدید را فرا گیرند. برای نمونه، چهار سال بعد از تحویل اولیه، هیچ یک از هواپیماهای تهاجمی سوخوی 24 بطور کامل عملیاتی نبودند. تا سال 1362، عراق تقریباً 200 فروند هواپیـما از دسـت داد، خیـلی از ایـن تلفـات ناشی از حـوادث و مشکلات تعمیر و نگهداری بودند. نیروهای عراقی بندرت قادر بودند تا موارد بیشتری از تسلیحات پیچیده را که در خدمت ارتش عراق بودند، به کار ببرند. معمولاً عراق سامانه های بسیار پیچیده را به شیوه های خیلی ساده به کار می گرفت. برای نمونه، خدمه تانک های عراقی بندرت از تجهیزات دید در شب یا سایتهای محاسباتی هدایت کننده نصب شده بر روی آخرین مدلهای تانک ساخت اتحاد جماهیر شوروی بطور دائم و کامل استفاده می کردند به دلیل اینکه آنها از این وسایل سر در نمی آوردند. بطور مشابه، به سبب اینکه خدمه توپهای ضد هوائی عراقی نمی توانستند از رادارهای گان دیش نصب شده بر روی توپ های ضد هوائی 23 میلیمتری 4 لوله سامانه شیلیکا که برای رهگیری هواپیماهای دشمن به کار می رود استفاده کنند، در عوض آنها این توپ ها را مانند یک سامانه ساده توپخانه جهت ایجاد سد آتش را به کار می بردند، و خود را از ردیابی هواپیمای دشمن خلاص می نمودند.

شیوه تعمیر و نگهداری عراق در تمام مدت جنگ ضعیف بود. واحدهای رزمی عراقی توجه کمی به امر تعمیر و نگهداری سازمانی روزانه از خود نشان می دادند، که به طورکلی  می بایست توسط گروهی از تعمیرکاران سازمانی در رده گردان و بالاتر انجام شود. سطوح بالاتر تعمیر و نگهداری و تمام کار تعمیرات اساسی و نوسازی فقط در تعداد معدودی از آمادگاه های بزرگ مستقر در اطـراف بصـره و یا بغـداد انـجام می گـردید. بعــلاوه، بسیـاری از تعمیرکاران به کار گرفته شده در این آمادگاه ها غیر عراقی و بیشتر از نفرات روسی و دیگر کشورهای بلوک کمونیستی بودند که با تسلیحات ساخت اتحاد جماهیر شوروی آشنائی داشتند. تعمیرات رده های 1 و 2 نگهداری توسط خدمه سازمانی  در سطح گردان یا لشگر در شیوه های غربی انجام می گردد، در حالی که این قبیل تعمیرات در نیروی زمینی عراق بایستی در سطح آمادگاه انجام می گرفت. سرلشگر برنارد ترینور، کسی که به عنوان وابسته نظامی در خلال جنگ در عراق خدمت می کرد، گزارش داده که در بیشتر واحدهای زرهی و مکانیزه عراق، اگر میزان آمادگی به 50 درصد می رسید خوب تلقی می گردید. خدمه عراقی غالب اوقات تانک ها، نفربرهای زرهی، و دیگر تجهیزات سنگین را فقط به خاطر اینکه به تعمیرات جزئی نیاز داشتند در میدان نبرد رها می کردند و بازیافت تجهیزات و وسایل آسیب دیده فقط می توانست در سطح سپاه صورت گیرد.

در پایان، عراق علیرغم اینکه منابع ملی خود را بر روی جنگ متمرکز کرده بود اما پشتیبانی فنی خیلی کوچکی را برای ارتش خود فراهم نمود. به دلیل اینکه ارتش این کشور دارای تعداد کمی پرسنل فنی با صلاحیت بود، بغداد برای تعداد معدودی از طرح ها همانند اصلاحات بر روی موشک بالستیک، جنگ شیمیائی و میکروبی، وسلاح های اتمی اولویت زیادی قائل شده و در واقع  تمامی تلاش خود را مصروف آنها می کرد البته در این     زمینه ها عراقی ها برخی موفقیت های با ارزش را به دست آوردند. موشک الحسین ناهنجار و شاید نه یک شاهکار فنی بود اما ظاهراً از تاثیری مخوفی برخوردار بود، این موشک یک مشکل نظامی با اهمیت را برای ناتوانی بغداد جهت مورد اصابت قرار دادن تهران و دیگـر شهرهـای دور دسـت ایـران حل نمود. به همین نحو، توسعه، ساخت و تولید اکثر گازهای مورد استفاده در جنگ افزارهای شیمیائی که مشکل است اما عراقی ها آنرا سریعاً و موثر انجام دادند. فراسوی این موفقیت های کم دامنه، عراق تلاش کمی در جهت نشان دادن این موفقیت ها به دنیا بخرج داد. صنایع تسلیحاتی عراق هرگز قادر به پشتیبانی نیروهای مسلح آن کشور برای مهمات  و برخی سلاح های کوچک نبودند. اگرچه عراق ادعا می کرد که برخی اصلاحات را بر روی سامانه های تسلیحاتی موجود و حتی بهینه سازی برخی از آنها که متعلق به عراق بوده صورت داده است، اما بیشتر آنها ساختگی و جعلی بود. اکثریت تسلیحاتی که عراق ادعا می کرد که آنها را بهینه سازی و توسعه داده است سامانه های تسلیحاتی ساخت خارج بودند که عراق به صورت اندکی آنها را از لحاظ ظاهری تغییر داده و مجدداً نامگذاری کرده بود (برای نمونه، عراق یک هواپیمای بدون خلبان ساخت ایتالیا را مجدداً رنگ آمیزی کرد و آن را به عنوان یک موشک کروز جدید نامگذاری نمود) یا بسیاری از آنها از روی کاغذ فراتر نرفتند. اطلاعات دانش نظامی و فن آوری عـراق بـرای ساخت بسیـاری ازسامانه های تسلیحاتی موجود تا حد زیادی نشان داد که فاقد کفایت لازم هستند همانند افزودن تجهیزات شخم زنی جهت از بین بردن میادین مین به تآنکهای ساخت اتحاد جماهیر شوروی (سابق) و یا توپ بدون خان 125 میلیمتری متعلق به تانک تی-72 که بر روی تانک تی-55 نصب گردید،به سرعت از کار می افتاد زیرا به سبب فضای عقب برجک تانک، شلیک توپ بدون ضربه عقب نشینی غیر ممکن بود. درضمن، فقط تعداد معدودی از این سلاح های اصلاح شده در میدان نبرد مورد استفاده قرار گرفتند.

 

منبع: آنچه گذشت، کنت مایکل پولاک، مترجم: مهدی خسروی نژاد، ویراستار: سرتیپ2 ستاد مسعود بختیاری، ص112

 

- در اینجا نویسنده دچار اشتباه گردیده است. با پایان یافتن عملیات بیت المقدس در سوم خرداد ماه سال 1361، بنا به گزارش بسیاری از منابع تعداد هواپیماهای جنگی عراق در طول جنگ تا آن مقطع زمانی از 340 فروند به 140 فروند کاهش یافت که بیشتر آنها  در عملیات جنگی از بین رفتند .نیروی هوائی عراق دو بار در سال های 1362 و1365 مورد بازسازی قرار گرفت.(مترجم)

-گونه ای از  تانک تی-72 در عراق با نام اسد بابل تحت امتیاز اتحاد جماهیر شوروی(سابق) ساخته می شد.(مترجم)

- به غیر از توپ، این تانک دارای تجهیزات مدرن دیگری نیز بود.(مترجم)

- نویسنده در همین جا به تحلیل جنگ ایران و عراق پایان داده و به تحلیل جنگ عراق و کویت میپردازد که از موضوع بحث این کتاب خارج است. (مترجم)

1397/10/18 11:40:8 116 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
آنچه گذشت (درسهایی از جنگ ایران و عراق) (22)(قسمت پایانی) ارزیابی میزان کارائی نظامی عراق در خلال جنگ در اینجا موارد بیشتری از میزان کارائی ارتش عراق در خلال جنگ 8 ساله به بحث گذاشته می شود.
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015