• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

نبردهای هوایی ایران (47)


3ـ ابتکار تعیین خط لَجمَن و بمباران نیروهای دشمن از ارتفاع بالا

نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، پس از توقف و تثبیت دشمن و فارغ شدن از عملیات راهبردی حمله به «اِچ-3»، عملیات‏های بمباران جبهه‏های عراق از ارتفاع بالا را در پیش گرفت.

جنگ تحمیلی ، ارتش جمهوری اسلامی ایران، خاطرات دفاع مقدس، خاطرات فرماندهان ارتش جمهوری اسلامی ایران، نیروی هوایی ارتش

در این مأموریت‏ها، کارکنان فنی با راه‏اندازی سامانه‏های پاد ضدالکترونیکی همچون سامانه ECM از نوع AN/ALQ-119 و سوار کردن آن روی هواپیمای شناسایی «آر.اف4» و جنگنده‏های «اف4»، این فرصت عملیاتی را فراهم کردند تا با روشن نمودن این پادها از گزند سامانه موشکی «سام2» که می‏توانست اهداف خود را تا 40 هزار پا منهدم سازد، مصون بمانند. این تاکتیک، بیش از یک سال جهت مأموریت‏های شناسایی و بمباران نیروهای عراقی در مناطق مورد تصرف دشمن استفاده می‏شد که تأثیر زیادی در تضعیف روحیه و از دست دادن میل جنگی آنان داشت.

در این مبحث، تلاش شده است تا ابتدا به برخی از مأموریت‏های شناسایی نهاجا و سپس ابتکار عملیات بمباران نیروهای دشمن از ارتفاع بالا که در زمستان سال 1359، برای نخستین بار انجام گرفته است، اشاره‏ای کوتاه ‏شود:

از نظر سابقه تا اواسط بهمن 1359، تمام مأموریت‌های گردان شناسایی با هواپیماهای «آر.اف4» و یا «آر.اف5» در ارتفاع پست صورت می‏گرفت. از این زمان به بعد، به دلیل نیاز به بررسی خطوط مقدم نبرد و تعیین وضعیت یگان‌های دشمن، به‌تدریج پروازهای ارتفاع بالا هم آغاز شد. در آن زمان، چهار دستگاه دوربین بسیار پیشرفته کِی-90، از دوران قبل از انقلاب در گردان نگهداری وجود داشت که با رفتن مستشاران آمریکایی در وضعیت غیرعملیاتی قرار گرفته بودند. دوربین‌ها با تلاش شعبه دوربین عملیاتی روی هواپیماها نصب شدند. یکی از متخصصین فنی در این مورد می‌گوید[1]:

«با توجه به نیاز احتمالی جهت عکس‌برداری از ارتفاع بالا، به سرگرد ذوالفقاری (فرمانده فقید گردان شناسایی) موضوع دوربین‌های کِی-90 را گوشزد کردم. البته او گفت که ما کسی را نداریم تا این دوربین‌ها را به کار بیندازد. من در جواب گفتم که من می‌توانم این دوربین‌ها را عملیاتی کنم. خلاصه پس از چند روز آزمایش و خطا بالاخره دوربین‌ها را عملیاتی کردم و آنها آماده استفاده در پروازهای ارتفاع بالا شدند.»

 در خصوص آغاز پروازهای شناسایی در ارتفاع بالا، سرتیپ2 جانباز فرج‏اله فرسیابی یکی از پیشکسوتان نهاجا می‌گوید:

«روز 20 بهمن 1359، بنی‌صدر با شهید فلاحی جانشین سماجا، شهید فکوری فرمانده نهاجا همراه با شادروان تیمسار ظهیرنژاد فرماندهی نزاجا به گردان شناسایی آمدند. امیر ظهیرنژاد گفت که به عنوان فرمانده نیروی زمینی وضعیت خط لجمن (لبه جلویی منطقه نبرد) را نمی‌داند و الآن معلوم نیست که در چه نقاطی نیروهای دشمن داخل خطوط ما هستند و در چه مناطقی هم ما داخل خطوط دشمن هستیم. درهرصورت گردان شناسایی باید از کل جبهه، از مرز مشترک ایران، ترکیه و عراق تا دهانه فاو به طول 1600 کیلومتر را عکس‌برداری کند تا وضعیت مشخص شود. خُب با یک حساب ساده و با انجام پروازهای ارتفاع پایین طی یک ماه و انجام 30 نوبت پرواز روزانه، می‌شد این کار را انجام داد که تقریباً محال بود. چون اولاً تا پایان روز سی‌ام دیگر هواپیمایی باقی نمی‌ماند و اطلاعات هم بعد از این مدت قدیمی می‌شد و دیگر به درد نمی‌خورد.

در میان بحث پیرامون موضوع، ناصر رضوانی گفت: ما دارای چهار دوربین مخصوص ارتفاع بالا هستیم که اگر روی هواپیما قرار گیرد، در ارتفاع بالای 50 هزار پا می‌تواند منطقه‌ای به عرض 20 و طول 200 مایل را با استفاده از دو هزار پا فیلم، عکس‌برداری کند که مورد موافقت بنی‌صدر واقع شد. ذوالفقاری در جواب گفت: شما فقط چهار دست لباس ضد فشار برای ما بخرید تا ما کار را انجام دهیم. خلاصه بین افراد حاضر، بحث در مورد تهیه لباس ضد فشار بالا گرفت و در آخر سرهنگ فکوری گفت: بچه‌ها توجه کنید که تهیه این نوع لباس با وجود تحریم‌ها امکان ندارد، پس اگر می‌توانید بدون لباس ضد فشار پرواز کنید و در غیر این صورت دنبال این نوع عکس‌برداری نروید. پس از رفتن مقامات، تمام خلبانان گردان معترض بودند و می‏گفتند: ما موشک سام2 و 3 را به راحتی می‏توانیم دفع یا خنثی ‌کنیم، ولی در مقابل تهدیدات سام6 هیچ کاری نمی‌شود، انجام داد[2]. این بحث ادامه یافت تا ذوالفقاری گفت: چاره‌ای جز انجام عکس‌برداری نداریم و خودش نیز پیش‏قدم شد. لذا از این تاریخ، (در چارچوب دستور رزمی ناصر[3]) جبهه 1600 کیلومتری به چهار بخش تقسیم و مقرر شد، با چهار فروند هواپیمای «آر.اف4» در چهار عملیات رزمی شناسایی از کل خطوط لجمن عکس‌برداری شود. نخستین مأموریت عکس‌برداری از بستان تا فاو که منطقه فوق‌العاده خطرناکی بود، بر روی خطوط مرزی تا ارتفاع 50 هزار پا و با سرعتی مافوق صوت انجام پذیرفت و خلبانان هم‌زمان گزارش دادند که موشک‌های سام6 به ارتفاع بالا نمی‌رسند و در زیر هواپیما منفجر می‌شوند. به این ترتیب با همان روش از بستان تا مهران و در مأموریت‏های بعدی، مابقی خطوط جبهه در نوار مرزی عکس‌برداری شد. فردا مقامات عالی‌رتبه دوباره به گردان آمدند. این بار وقتی عکس‌ها را دیدند، بسیار خوشحال شدند. تیمسار ظهیرنژاد با مشاهده عکس‌ها اعلام کرد که یکی از واحدهای لشکر16 زرهی قزوین در محاصره قرار دارد. ایشان از همان‌جا با فرمانده لشکر قزوین (سرهنگ لطفی) تماس گرفت و دستور داد؛ آن یگان عقب بیاید تا از محاصره دشمن خارج شود. از آن روز به بعد، به راحتی و بصورت روزانه کل خط لجمن توسط گردان شناسایی عکس‌برداری می‌شد و آخرین وضعیت نیروهای دشمن بر اساس عکس‌های گرفته شده در اختیار ستاد نیروی زمینی و قرارگاه‌های جنوب و غرب قرار می‌گرفت[4]».

 

منبع: نبردهای هوایی ایران، سرتیپ2 خلبان حسین خلیلی، 1398، ایران سبز، تهران


 [1] - خاطرات سرهنگ هوشنگ ثابتی متخصص دوربین‏های هواپیمای «آر.اف4»

[2]- موشک «سام6» دارای دو نوع باند فرکانس است که اگر یک باند را خنثی می‌کردیم به‌صورت خودکار روی باند دیگر می‌رفت و امکان منحرف کردن آن با سامانه جنگ ضد الکترونیک وجود نداشت.

[3] - برابر دستور  یا گروه رزمی «ناصر»  (سرگرد ناصر رضوانی مبتکر عکسبرداری از ارتفاع بالا) یک فروند هواپیمای                         «آر.اف4» با اسکورت دو فروند «اف14» و سوخت‏گیری از طریق یک فروند «بوئینگ-707» سوخت‏رسان، مبادرت به عکسبرداری از اهداف تعیین شده در ارتفاع بالا می‏نمود.

[4] - خاطرات امیر سرتیپ دوم جانباز فرج‌الله فرسیابی از خلبانان کابین عقب هواپیمای «آر.اف4»

1399/5/11 10:43:6 28 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
3ـ ابتکار تعیین خط لَجمَن و بمباران نیروهای دشمن از ارتفاع بالا نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، پس از توقف و تثبیت دشمن و فارغ شدن از عملیات راهبردی حمله به «اِچ-3»، عملیات‏های بمباران جبهه‏های عراق از ارتفاع بالا را در پیش گرفت.
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015