• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

نبردهای هوایی ایران (73)


2) چگونگی سقوط هواپیمای شناسایی «آر.اف4» و شهادت دردناک سروان نادری‏نیا

یکی از سوانح دردناک، سقوط یک فروند هواپیمای شناسایی «آر.اف4» به فاصله یک روز بعد از شهادت حسین دل‌حامد بود که جهت آشنایی پژوهشگران گرامی به فرایند شناسایی در نبردهای هوایی، نحوه سقوط آن تشریح می‌شود:

جنگ تحمیلی ، ارتش جمهوری اسلامی ایران، خاطرات دفاع مقدس، خاطرات فرماندهان ارتش جمهوری اسلامی ایران، نیروی هوایی ارتش

 در ساعت 12:10 روز هفتم بهمن‏ماه 1361، پایگاه موشکی عمار یک تیر موشک «هاگ» به سوی هواپیماهای دشمن شلیک می‏کند که موشک در هوا منفجر شده و در همان لحظه یک تیر موشک ضدرادار هواپیمای عراقی به سوی رادار پایگاه موشکی عمار شلیک شده و از بالای سر آنتن رادار گذشته و دو کیلومتر فراتر فرود آمد و منفجر شد.

چیزی نگذشت که ایستگاه رادار دزفول پس از دفع این حمله رادار خود را روشن کرد و هواپیمای سوخترسان به همراه دو فروند جنگنده «اف14» با معرف «عقاب61» و «عقاب62» وارد منطقه شدند. خلبانان شناسایی «آر.اف4» نیز با نام پروازی «آرش11» به ارتفاع مناسب در منطقه رسیدند و عملیات «ناصر» یعنی عکسبرداری هوایی از منطقه آغاز شد. سرانجام در ساعت 14:45 و 14:48 هواپیماهای مدافع دشمن کشف شدند و «عقاب61» موشک فونیکس خود را به سوی هدف شلیک کرد که یکی از هواپیماهای دشمن سرنگون و بقیه متواری شدند و خلبانان هواپیمای شناسایی «آرش11» با سرعت فوق صوت برای عکسبرداری روانه منطقه موردنظر (غرب فکه) شدند، غافل از این‏که در ارتفاع پایین چند فروند هواپیمای میراژ در کمین دشمن به سوی این گروه پروازی خیز برداشته و موشک‏های خود را شلیک کرده‌اند. یکی از موشک‏ها به هواپیمای شناسایی «آر.اف4» اصابت کرد و خلبان کابین عقب به نام ستوانیکم فرج‏اله فرسیابی با استفاده از صندلی پران هواپیما را ترک کرد و خلبان کابین جلو به نام سروان نادری‌نیا سعی می‏کند که هواپیما را کنترل و به فرودگاه اهواز جهت فرود برساند.

در کنار او سرگرد ناصر ادراکی خلبان هواپیمای«اف14» با معرف «عقاب61» او را تا آخرین لحظه همراهی می‏کند و شوربختانه هنگام پایین دادن چرخ‏ها (ارابه فرود) متوجه می‏شود که چرخ هواپیمای شناسایی پایین نمی‏آید. ارتباط رادیویی او نیز براثر اصابت موشک قطع شده و سوخت هواپیما به بیرون روانه شده و به صورت پودر بیرون می‏ریزد، در این لحظه خلبان هواپیمای شناسایی سعی می‏کند که از هواپیما بیرون بپرد، اما صندلی‏پران هواپیما نیز از کار افتاده بود و سرانجام نمی‏تواند خود را از این سفینه مرگ برهاند و در کنار باند پروازی اهواز با زمین برخورد کرده و منفجر می‏شود.

خلبان هواپیمای«عقاب61» سرگرد ناصر ادارکی که تا آخرین لحظه همراه این ماجرا و هواپیمای سانحه دیده بود داستان غم‏انگیز شهادت سروان حمید نادری‌نیا را گزارش می‏کند.

در این سانحه خلبان کابین عقب در نزدیکی پاسگاه عبدالخان در 45 کیلومتری جنوب شوش با چتر فرود آمد و به علت ترک هواپیما از ارتفاع بالا و سرعت زیاد، چشم راست او آسیب جدی دید و او را با بالگرد از عبدالخان به پایگاه هوایی دزفول و سپس به تهران منتقل کردند که در نهایت در پی معالجات فراوان سرانجام از داشتن چشم راست محروم و جانباز شد.

2ـ نبردهای هوایی سال‏ چهارم جنگ و عملیات «خیبر» 

سال چهارم دفاع مقدس درحالی آغاز شد که جهت ایجاد پویایی در سامانه نیروی انسانی نهاجا، سرهنگ محمدحسن معینی‏پور از فرماندهی نهاجا برکنار و به جای او سرهنگ خلبان هوشنگ صدیق در مورخ 4/9/1362 به فرماندهی نهاجا منصوب شد.

سرهنگ صدیق، از خلبانان نام‏دار «اف4» بود که آموزش‏های خلبانی جت را در سال 1345 در کشور پاکستان طی کرده بود، او از فرماندهان جوان، لایق، کم‏گوی و با تدبیر بود که قبل از انتصاب به این سمت، مسئولیت فرماندهی منطقه هوایی مهرآباد را عهده‏دار بود. در سامانه فرماندهی سرهنگ صدیق، تعدادی از فرماندهان انقلابی پایگاه‏های نهاجا مسئولیت‏های بالایی را در ستاد فرماندهی نهاجا متکفل شدند که در این بین می‏توان به افسران فرمانده به شرح زیر اشاره کرد:

سرهنگ اصغر سفیدموی‏آذر(فرماندهی پایگاه ششم) به سمت جانشین فرماندهی نهاجا، شهید بابایی (فرماندهی پایگاه هشتم) به سمت معاونت عملیات، سرهنگ عباس عابدین (فرماندهی پایگاه چهارم) ابتدا به سمت جانشین معاونت عملیات و سپس رئیس ستاد نهاجا، سرهنگ محمود خضرایی (فرماندهی پایگاه سوم) ابتدا به‏سمت فرماندهی پدافند هوایی و سپس فرماندهی آموزش‏های هوایی نهاجا، سرهنگ ایرج عصاره (فرماندهی پایگاه دهم) به سمت معاونت لجستیکی نهاجا، سرهنگ رضا سعیدی‏ (فرماندهی پایگاه دوم) به سمت فرماندهی منطقه هوایی مهرآباد و... با ارتقا از درجه سرهنگ دومی به درجه سرهنگی موقت منصوب گشتند. این تحولات در ابتدا موجب پویایی و حرکت‌های خوب انقلابی شد که در مباحث بعدی به برخی از این ابتکارات شهید بابایی اشاره می‌شود، اگرچه نهاجا همچون گذشته با تحریم‌ها، کمبود قطعات یدکی، مشکلات تجهیزاتی و... مواجه بود.

طی سال چهارم در مجموع شش عملیات کوچک و بزرگ انجام گرفت که مسئولیت پوشش هوایی، آتش پشتیبانی و بخشی از لجستیک آن بردوش نهاجا بود. مهم‏ترین عملیاتی که طی این مدت و در اسفند 62 به اجرا گذاشته شد، عملیات «خیبر» بود. بدین صورت که با پایان یافتن عملیات «والفجر4» در اواخر مهر، منطقه هور با توجه به عارضه‏های طبیعی و صعب‏العبور بودن آن، توسط دشمن و حضور نیروهای اندک وی، متناسب با محورهای تحولات آینده در جنگ بررسی و از سوی قرارگاه «خاتم‏الانبیا» انتخاب شد. البته از نظر سابقه، همزمان با عملیات رمضان و در انتهای سال سوم کار مطالعاتی و شناسایی منطقه هور شروع شده بود.

باچنین پیش زمینه‏ای، عملیات گسترده خیبر در منطقه هور برای اجرا در دستور کار قرارگاه «نجف» سپاه پاسداران قرار گرفت. البته به‏منظور شکستن بن‏بست نظامی در جنگ  قبل از آن عملیات «والفجر5» در نیمه‏شب مورخ 12/11/1362 در منطقه «چنگوله» در نزدیکی منطقه مهران به عنوان عملیات فریب توسط سپاه پاسداران به اجرا درآمد که دست‏آورد محدودی داشت. هم زمان با عملیات «خیبر»، عملیات «والفجر6» جهت کاهش فشار دشمن در «تنگ چزابه» در ساعت 21 روز سوم اسفند 1362، توسط سپاه پاسداران به اجرا گذاشته شد؛ گرچه این تنگه و تپه‏های اطراف به تصرف در آمد امّا طی پاتک مورخ 24/12/1362، بازپس‏گیری شد و این عملیات هم همان گونه که از سوی آگاهان نظامی متصور و پیش‏بینی می‏شد، دست‏آورد مهمی دربر نداشت و هر فرماندهان سه گردان از تیپ حضرت ابولفضل و تعدادی زیادی از رزمندگان لشکر57 سپاه پاسداران شهید شدند.

 

منبع: نبردهای هوایی ایران، سرتیپ2 خلبان حسین خلیلی، 1398، ایران سبز، تهران

1399/6/19 11:26:9 53 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
2) چگونگی سقوط هواپیمای شناسایی «آر.اف4» و شهادت دردناک سروان نادری‏نیا یکی از سوانح دردناک، سقوط یک فروند هواپیمای شناسایی «آر.اف4» به فاصله یک روز بعد از شهادت حسین دل‌حامد بود که جهت آشنایی پژوهشگران گرامی به فرایند شناسایی در نبردهای هوایی، نحوه سقوط آن تشریح می‌شود:
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015