• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

دفاع از آبادان (14)


دفاع از آبادان در سال اول جنگ تحميلي

روز بیست و یکم مهرماه: توسعه سرپل و اعزام نیروهای تقویتی خودی

در این روز، تیپ 6 زرهي دشمن با افزایش نیرو در سرپل شرق کارون، حرکت خود را به سمت رودخانه بهمن‌شیر و سه‌راهی ادامه داد.

در میدان نبرد خرمشهر نیز نیروهای دشمن در حاشیه شهر به کشتارگاه و پل پادگان دژ رسیدند و توانستند رزمندگان خودی را از گمرک عقب برانند و به داخل محدودۀ شهر وارد شوند.

در این زمان استعداد رزمی تیپ‌های رزمندة لشكر92 زرهی تا يك ششم تقلیل یافته بود، با این وجود همین يگان‌ها در چهار جبهه با دشمن درگیر بودند.

دفاع مقدس، جنگ تحمیلی، معارف جنگ، شهید صیاد شیرازی، شهدای جنگ تحمیلی، امام خامنه ای، نیروی زمینی ارتش، شكست حصر آبادان ، عملیات ثامن‌الائمه (ع)، سپاه

هواپیماهای عراق آزادانه شهرهای خوزستان و مناطق حساس خلیج فارس را بمباران مي‌كردند. با آن‌که گزارش شده بود که پنج هواپیمای دشمن در حمله به جزیرة خارک سرنگون شده‌اند، بنابراین بایستی دهها فروند هواپیمای دشمن به خارک حمله کرده باشند. پدافند هوایی خودی به نسبت تعداد زیاد حملات هوایی دشمن در سرتاسر منطقه کافی نبود.

با توجه به مسئولیتی که دربارۀ منطقه عملیات خرمشهر و آبادان به عهدة لشكر92 زرهی قرار داشت، فرمانده لشکر تصمیم گرفت با استفاده از آخرین مقدورات، نیرویی به آبادان اعزام کند. درآن موقع تنها واحد در دسترس، بقیه دانشجویان دانشکدۀ افسری بودند که در جبهة مشخصی درگیر نبودند. فرمانده لشکر با یک ابلاغ کتبی به سرهنگ نامجو- فرماندة دانشکدة افسری- که در خوزستان حضور فعال داشت، مأموریت داد 80 نفر از افسران و دانشجویان دانشکدة افسری و 320 نفر سربازان لشکر جمعاً 400 نفر را در اختیار بگیرد و به ماهشهر حرکت و به یاری رزمندگان خرمهشر و آبادان بشتابد. بدین سان اولین نیروی کمکی بعد از گذشت سه روز که دشمن از کارون عبور و به شرق آن وارد شده بود، به منطقة عملیاتی آبادان اعزام شد و متعاقب آن آتشبار 105 م‌م از لشکر77 پياده مشهد به منطقه رسید و به ماهشهر اعزام گردید.

در این روز هواپیماهای دشمن بیش از 10 بار به آبادان حمله کردند.

در محور اصلی خرمشهر- اهواز که گردان 165 پیاده زرهی مستقر بود، فقط چهار دستگاه تانک و حدود یکصد نفر سرباز باقی‌مانده بود، فرمانده آنان، سرگرد دانشور مفقودالاثر شده بود. گردان151 دژ فرمانده آنان زخمی گردیده و نیروهای باقی‌مانده در شهر با دشمن درگیر بودند. (66)

در اثر آتش سنگین دشمن، امروز بخشهای زیادی از خرمشهر ویران و هتل آناهیتای این شهر به طور کامل تخریب می‌شود. (67)

برابر اسناد و مدارک موجود در هفتة اول جنگ، فرماندهی نیروهای مسلح در خرمشهر و آبادان به فرمانده ناحیة ژاندارمری خوزستان محول گردید و عناصری که برای پدافند از منطقه، تشخیص داده شده بود، عبارت بود از: 3 گردان مستقل لشكر92 شامل گردان151 دژ، گردان 165 مکانیزه و گردان232 تانک، ناحیة ژاندارمری خوزستان، گردان تکاور دریایی، نیروهای سپاه پاسداران، نیروهای مردمی، دانشجویان دانشگاه افسری که مسئولیت پدافند از خرمشهر و آبادان را به عهده گرفتند. این نیروها در طول 20 روز نبرد مداوم، تلفات و ضایعات بسیار زیادی دیدند. به تدریج قرارگاهی به نام «قرارگاه اروند» در آبادان تشکیل شد. به خصوص پس از عبور نیروهای دشمن از کارون این قرارگاه با در کنترل گرفتن نیروهای موجود و نیروهای تقویتی اعزامی در برابر دشمن، دفاع بسیار مؤثری را به مرحلة عمل درآوردند. (لازم به ذکر است که فرماندهی اروند از ستاد مشترک دستور می‌گرفت.)

بر اساس گزارش قرارگاه عملیاتی اروند، دشمن در بین روزهای 19 الی 21 مهرماه، موفق گردید در آبادی مارد، 15 کیلومتری شمال خرمشهر، پل شناوری بر روی رودخانة کارون جایی که هیچ نیرو یا مدافعی وجود نداشت، مستقر کند و يگان‌های خود را از آن عبور داده و به سمت شرق براي قطع جادة آبادان- اهواز گسیل دارد، این در حالی بود که هنوز نیروهای ما در بیشتر قسمت‌های محاصره شدة خرمشهر، در حال نبرد تن به تن بودند.

پس از عبور نیروهای دشمن به شرق کارون، تلاش اصلی دشمن در محور دارخوین- بهمن‌شير-آبادان به کار گرفته شد و دشمن برای وصول به کرانة بهمن‌شير و جادة ماهشهر-آبادان تغییر جهت داد تا به تصرف کرانة بهمن‌شير محور مواصلاتی ماهشهر- آبادان را قطع و جزیرة آبادان و خرمشهر را از راه زمینی کاملاً محاصره نماید.

در21 مهرماه، تلاش دشمن در منطقة شرق کارون برای قطع محور آبادان- ماهشهر با مقاومت سرسختانة نیروهای اندک ما، کند گردید و همین امر باعث شد که دشمن با احتیاط و برآورد دقیق‌تری به پیشروی خود ادامه دهد. (68)

در ساعت 18:50 امروز، جزیره خارک مورد حمله هوایی دشمن قرار گرفت، در این حملات، 6 فروند میگ عراقی (دو فروند به وسیله اف- 14 و دو فروند به وسیله ضد هوایی خارک و دو فروند توسط ناو میلانیان و کهنمویی) سرنگون گردید. در ضمن، هیچ‌گونه خسارتی به جزیرة خارک وارد نیامده است. (69)

 

روز بیست ودوم مهرماه: تشدید فشار دشمن برای اشغال دو شهر مورد نظر

در روز 22 مهرماه، فشار دشمن برای اشغال خرمشهر فوق‌العاده شدید بود. نیروهای او در محور اهواز-آبادان نیز پیشروی و به 6 کیلومتری بهمنشیر رسیدند. تا ساعت 14:00 از واحد تکاور پنج نفر شهید و 18 نفر مجروح شدند. نیروهای دشمن از طریق کشتارگاه وارد محدودۀ شهر گردیدند، اما در منطقۀ گمرک هنوز مقاومت ادامه داشت.

برای اطلاع از وخامت اوضاع در تمام صحنه علمیات خوزستان بیان همین نمونه کافی است که فرمانده آماد مهمات دزفول در روز 22 مهرماه به قرارگاه مقدم جنوب اطلاع داد، حتی یک گلوله توپ 130 م‌م در آمادگاه دزفول موجود نیست. این وضع درحالی بود که در فردای این روز، قرار بود لشکر21 پیاده یک حملة عمومی و هماهنگ شده درغرب دزفول انجام دهد.

در همین زمان خرمشهر سخت‌ترین روزهای خود را می‌گذراند و آبادان هم درشرف محاصرة کامل بود. نیروهای دشمن از تمام معابر وصولی برای اشغال خرمشهر و آبادان به حرکت درآمده بودند.

حقیقت امر این بود که در مقابل تانک و توپ و برتری هوایی دشمن، رزمندگان خودی فقط با اسلحة سبک و 7 دستگاه تانک مقاومت مي‌كردند.

در شمال آبادان، دشمن به سه راهی آبادان- ماهشهر نزدیک شده بود. به‌علت تفرقه رزمندگان درخیابانها و کوچه‌های شهر و نبودن بی‌سیم کافی، ارتباط نیروهای رزمنده از هم گسسته بود و در نتیجه کنترل فرماندهی بسیار ضعیف بود.

بعدازظهر روز 22 مهرماه نیروهای دشمن به دو کیلومتری شمال آبادان رسیدند. محاصرۀ خرمشهر کامل شده بود و سقوط هر دو شهر بسيار نزديك بود. در آن شرایط حساس و خطرناک برای خرمشهر وآبادان، نیروی زمینی ارتش آماده می‌شد که روز بعد درغرب دزفول به وسیله لشکر21 پیاده به دشمن یورش بَرَد. برآورد می‌شد با اجرای آن، ضمن جلوگیری از سقوط شمال و گلوگاه خوزستان، فشار دشمن در خرمشهر وآبادان نیز کاهش یابد.

سرانجام نیروی زمینی تصمیم گرفت برای مقابله با دشمن در شمال آبادان از لشكر77 استفاده کند. به آن لشکر دستور داد یک گردان پیاده با یک آتشبار توپخانه و باقی‌ماندة گردان246 تانک را سریعاً آماده کند و به اهواز اعزام دارد. این گردان همان گردانی است که در نجات آبادان، سرنوشت سازترین نقش را ایفا کرد که شرح آن بیان خواهد شد.

در همین روز لشکر92 زرهی یک گروهان پیاده و یک آتشبار توپخانه از طریق جاده ماهشهر به آبادان اعزام نمود. نیروهای اعزامی با کمک نیروهای موجود و پشتیبانی هوانیروز موفق شدند پیشروی نیروهای دشمن را در شمال آبادان متوقف کنند. حتی عراقی‌ها را تا مسافتی به عقب نشاندند و در مواضع مناسب حالت دفاعی گرفتند. بدین طریق یکی دیگر از بحرانی‌ترین روزهای خرمشهر و آبادان سپری شد، در حالی که امید به نگهداری و حفظ خرمشهر بسیار ضعیف بود. (70)

در ساعت 8:46 شش فروند از جنگنده‌های نیروهای هوایی، به منظور پشتیبانی نیروهای مدافع آبادان و انهدام کامل نیروهای دشمن، حملات سنگینی به آنان در شمال آبادان انجام و تلفات و ضایعات زیادی به آنها وارد نمودند.

امروز یک فروند بالگرد کبری در آبادان، مورد اصابت گلولة دشمن واقع شد و سقوط کرد و یک نفر از خلبانان آن شهید شد.

برابر اعلام سازمان هلال احمر، در درگیری‌های امروز آبادان، 15 نفر شهید و 142 نفر مجروح گردیدند که 73 نفر آنها نظامی بودند که این امر نشان دهندة تلفات و ضایعات زیاد نیروهای مدافع است، در ضمن، از مأموران شهربانی آبادان نیز 5 نفر مجروح شدند.

برابر اعلام ادارة دوم ستاد مشترک ارتش، تیپ 6 زرهي لشکر3 زرهی عراق در شمال آبادان، بر اثر بمباران هوایی و هجوم نیروهای خودی، چندین کیلومتر از بهمن‌شير عقب نشینی کرده است. همین نیروهای موجود ارتش و سپاه پاسداران و نیروهای مردمی و تکاوران دریایی، سرسختانه مقاومت می‌کنند و فرماندار آبادان، تقاضای اعزام نیروی کمکی نموده است. (71)

برابر اعلام ستاد عملیات جنوب، امروز سه فروند میگ مهاجم عراق به وسیله پدافند زمین به هوای آبادان سرنگون گردیده است. (72)

رادیو آمریکا: «عراق که تاکنون به‌علت پیروی ازیک تاکتیک محافظه کارانه جنگی در برابر مقاومت مصممانه ایرانیان از یک پیروزی قاطع در جنوب ایران محروم مانده، می‌کوشد با تغییر تاکتیک و دست زدن به مانور همه جانبه، گذشته را جبران کند. نیروهای عراقی که پس از سه هفته محاصرة خرمشهر، هنوز نتوانسته‌اند تمام آن را در اختیار بگیرند، می‌کوشند با عبور از کارون، شهر را دور بزنند و آن را با قطع ارتباط مدافعانش در محاصرة خود بگیرند و آبادان را هم محاصره کنند. اگر عراقی‌ها در تصرف کامل آبادان در بمانند، همچنان که تاکنون از تصرف نقاط استراتژیک ایران عاجز مانده‌اند، در اینصورت دو طرف، محکوم به ادامة یک جنگ طولانی و فرسایشی و خسارت بار خواهند بود و در جنگی چنین، غالب و مغلوب مشخص نخواهد بود. عراق آمادگی تحمل شش ماه تا یک سال جنگ را دارد. در حالی که ایران از این آمادگی برخوردار نیست. عراق در ارزیابی نیروهای ایران که درزمان شاه تعلیم دیده و مجهز شده بودند، سخت اشتباه کرد واین اشتباه و عدم پیش بینی صدام برای سرنگونی رژیم او کفایت می‌کند.» (73)

خبرگزاری آلمان: «عراقی‌ها هنوز نتوانسته‌اند شهر دزفول را تصرف کنند. سخنگوی دولت عراق به خبرنگار اشپیگل گفته است اگر دزفول سقوط نماید، جنگ خاتمه یافته است، شایع است که نیروهای عراقی از اهواز و دزفول عقب رانده شده‌اند.» (74)

 

 

منبع: دفـاع از آبادان ، صادقي گويا ، نجاتعلي ، 1391، ایران سبز، تهران.

1398/6/11 12:9:52 163 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
روز بیست و یکم مهرماه: توسعه سرپل و اعزام نیروهای تقویتی خودی: در این روز، تیپ 6 زرهي دشمن با افزایش نیرو در سرپل شرق کارون، حرکت خود را به سمت رودخانه بهمن‌شیر و سه‌راهی ادامه داد.
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015