• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

پیاده نظام و دفاع مقدس-31


در هيچ يك از عمليات‌هاي ناموفق نمي‌توان پياده نظام را به تنهايي مقصر دانست، زيرا نقش پياده نظام، پيشروي و يورش به دشمن، ايثار، فداكاري در رزم نزديك و تن به تن با دشمن مي‌باشد كه به نحو احسن اجرا مي­شد. چنانچه عملياتي با شكست مواجه مي­شد علت آن را بايد در موارد دیگری هم جستجو کرد، از جمله فقدان امكانات، عدم تناسب نیرو با هدف، پراکندگی امکانات موجود پشتیبانی آتش و سایر پشتیبانی­ها به دلیل فقدان وحدت عملیاتی در صحنه عملیات و سایر موارد که بخش دلایل عمده در زیر تبیین خواهد شد.

دفاع مقدس، جنگ تحمیلی، معارف جنگ، شهید صیاد شیرازی، شهدای جنگ تحمیلی، امام خامنه ای

عمليات پس از آزادسازی خرمشهر

پس از عمليات بيت‌المقدس و آزادسازي خرمشهر (3/3/1361) عراق درخواست برقراری آتش‌بس داد.لیکن با توجه به نداشتن اعتماد به صدام، استمرار اشغال قریب به 2500کیلومترمربع از خاک ایران توسط ارتش عراق، اعتراف نکردن صدام به پایبندی به قرارداد تعیین خطوط مرز1975 الجزایر، عدم اعتراف مجامع جهانی به انجام تجاوز توسط صدام، ایران اسلامی با طرح شعار «راه قدس از کربلا می‌گذرد» راهبرد جدید نظامی خود مبنی بر تداوم جنگ را برگزید. البته بعدها معلوم شد که زمینه لازم سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و نظامی برای این راهبرد کاملاً مهیا نبوده است.

اهداف نظامي

از ديدگاه سياسي تداوم جنگ در آن مقطع و عبور از كربلا براي آزاد كردن قدس به معني ساقط كردن رژيم حاكم بر عراق بود، كه خود يك هدف سياسي است، ولي از ديدگاه نظامي و عملیاتی تداوم جنگ در آن مرحله اهداف نظامي زير را  مد نظر داشت.

  1. آزاد كردن بخش‌هايي كه تا آن زمان در اشغال دشمن بود؛
  2. رسيدن به مناطق قابل پدافند در جنوب و در داخل خاك عراق و تهديد شهر بصره؛
  3. تصرف مناطق سوق‌الجيشي در ارتفاعات مرزي غرب كشور؛
  4. پایان فعالیت‌های نظامی و خاتمه دادن به جنگ از موضع برتر و اخذ خسارت وارده، که البته هدف راهبردی هم بوده است.

دستيابي به هر يك از اهداف ذكرشده با عمليات نظامي به شيوه‌هاي عمليات موفق گذشته، در صورت مهیا بودن زمینه‌های لازم سیاسی، اقتصادی و اجتماعی امكان‌پذير بود. اما به دلايل مختلف از جمله اختلاف سلیقه و نگرش‌ها در تهيه طرح‌ها و راه‌كارها در قرارگاه‌هاي مشترك اختلافات جدي در این راستا بروز کرد و در نهايت آن اتحاد و يگانگي موجود به تدريج به جدایي نيروها در طراحی و اقدام تبديل شد که خود با مهیا بودن همه امکانات باز حصول و تحقق اهداف ذکرشده را با مشکل مواجه می‌ساخت.

از آن تاريخ ضمن كاهش عمليات به اصطلاح ادغامي، اصول جنگ و ملاحظات تاكتيكي و قواعد اساسي رزم كمتر مورد توجه قرار گرفت. در مواردي هم كه اين امور به خوبي رعايت مي شد به علت آنكه توان رزمي يگان عمل‌كننده برخوردار از توان رزمي ملي ( بسيج و نيروهاي مردمي) نبود، به صورت كامل به موفقيت مورد نظر نمي‌رسيد، البته چون عملیات‌ها داخل خاک عراق صورت می‌گرفت باید اذعان داشت که انگيزه ارتش صدام در دفاع از سرزمين عراق هم در عدم موفقیت‌های نیروهای خودی بسيار مؤثر بود.

راهبرد سپاه پاسداران

تصميمات جديد سپاه بر راهبرد عمليات ويژه انقلابي (بنا به اظهار برادران) تكيه داشت كه اصول اين راهبرد عبارت بود از:

  1. عبور از مناطق غيرقابل عبور مانند مناطق رملي و مرداب‌ها (هورها)؛
  2. عبور از مناطق كوهستاني مرتفع و فاقد راه‌هاي مواصلاتي؛
  3. استفاده از انبوه نیروی انساني ايثارگر و شهادت‌طلب؛
  4. تمركز نيروي زياد در يك منطقه يا محور محدود در مقابل خط پدافندي مستحكم شده دشمن، مثلاً شلمچه.

بعد از آزادسازي خرمشهر چندين عمليات در شش سال پاياني جنگ طراحي گردید و توسط يگان‌هاي پياده نظام به اجرا درآمد. اكثر عمليات‌هایي كه در بيرون مرزها (در خاك عراق) توسط ارتش و سپاه به طور مستقل يا مشترك (ادغامي) اجرا شد به گفته سپاه با «عدم‌الفتح» مواجه شد.

نقش پياده نظام در عمليات ناموفق

در هيچ يك از عمليات‌هاي ناموفق نمي‌توان پياده نظام را به تنهايي مقصر دانست، زيرا نقش پياده نظام، پيشروي و يورش به دشمن، ايثار، فداكاري در رزم نزديك و تن به تن با دشمن مي‌باشد كه به نحو احسن اجرا مي‌شد. چنانچه عملياتي با شكست مواجه مي‌شد علت آن را بايد در موارد دیگری هم جستجو کرد، از جمله فقدان امكانات، عدم تناسب نیرو با هدف، پراکندگی امکانات موجود پشتیبانی آتش و سایر پشتیبانی‌ها به دلیل فقدان وحدت عملیاتی در صحنه عملیات و سایر موارد که بخش دلایل عمده در زیر تبیین خواهد شد. از طرفي ورود به خاك هر كشوري انگيزه‌هاي لازم را براي دفاع از سرزمين به نيروي مقابل مي‌دهد و به عنوان عامل بازدارنده مهمی بايستي در نظر گرفته می‌شد.

عمليات رمضان، خيبر، بدر، قادر، والفجر مقدماتي، والفجر1، والفجر10، كربلا4، 5، 6، 8 و عمليات پدافندي فاو از مهم‌ترين عمليات‌هایی در جنگ تحميلي هستند که با عدم‌الفتح یا تحقق نیافتن موفقیت کامل مواجه شدند و یا موفقیت حاصله استمرار و حفظ نمی‌گردید.

نتيجه

نتيجه حاصله از عمليات‌هاي ذكر شده علي‌رغم بروز بعضی ضعف‌ها و تلفات، نشان دادن عزم و اراده كشور جمهوري اسلامي ايران در دفاع از كشور و دست‌يابي به حقوق ملت به جهانيان و وادار كردن دشمن به پذيرش خواست سياسي جمهوري اسلامي ايران دائر بر قرارداد 1975 و پروتكل هاي مربوطه را در پی داشت.

دلايل عمده نافرجامی اکثر عمليات‌ها بعد از فتح خرمشهر

دلایلی که ذکر می‌شوند ارتباط مستقیم با پیاده نظام نداشته‌اند.

  1. تصميم‌گيري كلان رقابتي به جاي تصميم‌گيري رفاقتي در نيروهاي مسلح (اجراي عمليات مستقل)
  2. رعايت نکردن دقیق اصول جنگ و لحاظ نکردن كامل قواعد اساسي در رزم و ملاحظات مربوطه در طراحي عمليات، به ويژه عمليات در مناطق غيرقابل عبور؛
  3. عدم شناخت کافی ويژگي‌هاي منطقه عمليات؛
  4. كمبود پشتيباني رزمي و پشتيباني خدمات رزمي از جمله آتش پشتيباني توپخانه، مهندسي، تداركات و غيره؛
  5. نداشتن برتري هوایي خودي و داشتن برتري هوایي توسط دشمن؛
  6. اتكاء بر عوامل اطلاعاتي غيرايراني، به ويژه در مناطق كردنشين شمال عراق؛
  7. کم‌توجهی به ملاحظات تاكتيكي و قواعد اساسي رزم، به ويژه در كوهستان؛
  8. توقف پيشروي به سمت هدف پس از تصرف سرپل (پدافند فاو)؛
  9. كاهش انگيزه‌‌هاي پياده نظام خودي پس از استقرار طولاني در سرزمين كشور ديگر، به ويژه براي عزيزان بسيجي كه براي مدت كوتاهي اعزام می‌شدند و ميل جنگجویي و انگيزه آنان براساس شهادت و يا پيروزي سريع بود.
  10. ايجاد تراكم يا تمركز نيرو در منطقه‌اي محدود، بالنتيجه بالا رفتن تلفات؛
  11. استفاده اجباري از انبوه نيروي انساني در عبور از موانع و خطوط پدافندي رده‌بندي شده عراق؛
  12. طراحي‌ها با ريسك بالا به دليل وجود روحيه ايثار و شهادت در رزمندگان؛
  13. انتخاب اهداف تاكتيكي دور از دسترس که نگهداري آنها را بعد از تصرف مشکل می‌ساخت؛
  14. انتخاب محورهاي پيشروي نامناسب، مثلاً پيشروي در داخل رودخانه، مانند عمليات كربلا4؛
  15. رعايت نکردن ملاحظات امنيتي و حفاظتي؛
  16. كمبود امكانات، تجهيزات، مهمات و ساير اقلام مورد نياز بر اثر تحريم‌هاي بين‌المللي؛
  17. پيچيدگي طرح‌ها در مواردی به گونه‌اي كه حتي فرماندهان درك يكساني از مأموريت نداشتند؛
  18. در مواردی كاهش رغبت و مشاركت ملي در اعزام نيرو به جبهه‌ها؛
  19. عدم بهره برداري از تجربيات حاصله از عمليات كلاسيك سال‌هاي اول و دوم جنگ توسط قرارگاه‌هاي عملياتي؛
  20. فقدان حضور نيروهاي بسيجي پرانگيزه در عمليات ارتش؛
  21. تقسيم و تسهيم تجهيزات و تسليحات پشتيباني آتش (هوانيروز، توپخانه، هوایي و پدافند هوایي) در مناطق مختلف و تقليل انگيزه در يگان‌هاي بهره‌بردار از آنها؛
  22. جلب حمايت بين‌المللي توسط عراق و دريافت پشتيباني تجهيزاتي زميني و هوایي؛
  23. تقويت و توسعه يگان‌هاي عراق با توجه به نيازها براي جلوگيري از پيشروي نيروهاي ايران؛
  24. كاربرد جنگ‌افزار شيميايي به طور انبوه توسط ارتش عراق و تهديد شهرهاي بزرگ؛
  25. بهره‌برداري ارتش عراق از تجربيات شكست‌هاي سال‌هاي اول و دوم جنگ؛
  26. ايجاد انگيزه دفاع از كشور در نيروهاي عراقي پس از استقرار در داخل خاك عراق.

منبع: پیاده نظام در دفاع مقدس، آراسته، ناصر-نیکفرد، علی، 1393، ایران سبز، تهران

1398/7/8 11:48:32 103 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
در هيچ يك از عمليات‌هاي ناموفق نمي‌توان پياده نظام را به تنهايي مقصر دانست، زيرا نقش پياده نظام، پيشروي و يورش به دشمن، ايثار، فداكاري در رزم نزديك و تن به تن با دشمن مي‌باشد كه به نحو احسن اجرا مي­شد. چنانچه عملياتي با شكست مواجه مي­شد علت آن را بايد در موارد دیگری هم جستجو کرد، از جمله فقدان امكانات، عدم تناسب نیرو با هدف، پراکندگی امکانات موجود پشتیبانی آتش و سایر پشتیبانی­ها به دلیل فقدان وحدت عملیاتی در صحنه عملیات و سایر موارد که بخش دلایل عمده در زیر تبیین خواهد شد.
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015