• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

پیاده نظام و دفاع مقدس-50


در نهایت با توجه به اهداف دفاعي جمهوري اسلامي ايران:

  1. قرارداد 1975 مستقر شد (اراده سياسي ما بر صدام تحميل شد).
  2. سرزمين‌هايمان آزاد شد.
  3. صدام به عنوان متجاوز معرفي شد.
  4. از تجزيه و تفكيك قسمت‌هايي از ايران جلوگيري شد.
  5. جمهوري اسلامي ايران ساقط نشد.
  6. عزت و اقتدار جمهوري اسلامي ايران اعتلا يافت و به جهانيان نشان داده شد.
  7. ساختارهاي دفاعي كشور نهادينه و مقتدر شد.
  8. در قطعنامه598 بيشترين نظرات اعلامي ايران پذيرفته شد.

دفاع مقدس، جنگ تحمیلی، معارف جنگ، شهید صیاد شیرازی، شهدای جنگ تحمیلی، امام خامنه ای

 

تحلیل نهایی

سرانجام جنگ  در تاريخ 29/4/1367 به پايان رسيد و جبهه ها در آرامش كامل فرو رفت. كشور بلافاصله دوران سازندگي را آغاز كرد. نيروهاي مسلح به تدريج به مناطق سرزميني خود حركت كرده و در پادگان‌های مربوطه مستقر شدند. تعدادي از يگان‌ها هم مراقبت از خطوط مرزي را بر عهده گرفتند و به نوبت تعويض شدند.

يگان‌هاي ارتش اعم از آنهایي كه در پادگان‌ها بودند و يا در مأموريت‌هاي مراقبتي مشغول انجام وظيفه بودند، شروع به بازسازي بنيادي، تجديد سازمان، آموزش، تعمير و نگهداري نمودند. مراكز آموزشی جهت تربيت نيروهاي پايور و وظيفه بر فعالیت‌های آموزشی خود افزوده و ظرفيت‌ها را افزایش دادند و با استفاده از تجربيات حاصل از جنگ در برنامه‌ها و محتواي آموزشي تجديد نظر لازم را به عمل آوردند.

نتيجه نهايي جنگ

جنگ پر از فراز و نشيب است، ولي نتيجه جنگ در تحقق اهدافي است كه جنگ براي آن آغاز شده است. در پايان جنگ (البته بعد از حمله عراق به کویت) هیئت تعیین‌شده از سوی دبیر کل سازمان ملل آغازگر جنگ را كشور عراق و حكومت بعثي آن اعلام كردند.

آيا عراق به اهدافي كه مد نظر داشت دست يافت؟ مسلماً خير؛ لذا در پايان جنگ بازنده اصلي جنگ آن كشور و پيروز ميدان، جمهوري اسلامي ايران بود. ايران در اين جنگ توانست براي اولين بار در جنگ‌هاي دو قرن گذشته تماميت ارضي كشور را حفظ كند، به طوري كه حتي يك وجب از خاك مقدس كشور از سرزمين اصلي جدا نشود. اين پيروزي عظیم حاصل نشد مگر با وحدت نيروها، شركت تمامي ملت ايران، توكل به خداوند متعال و فرماندهي الهي حضرت امام خميني(ره) و بدین ترتیب يك بار ديگر راز ماندگاري ملت ايران در طول بيش از 25 قرن گذشته به جهانيان نشان داده شد.

فرازي از رهبري حضرت امام خميني در رابطه با بسيج كليه نيروها و امكانات براي بيرون راندن دشمن از سرزمين اسلامي:

«بر قواي مسلح اسلامي، از ارتش، سپاه، بسيج و ساير قواي نظامي و انتظامي تا نيروهاي مردمي در جبهه و پشت جبهه است كه چون سيلي خروشان به جبهه روند و مزدوران را از كشور اسلامي‌شان برانند.»[1]

چرا خود را پيروز جنگ مي‌دانيم[2]

با توجه به اهداف عراق در آغاز جنگ و رسالت جمهوري اسلامي ايران در مقابله با دشمن متجاوز، چرايي پيروز جنگ را مي‌توان از دو ديدگاه كلي و مرحله‌اي مورد تحليل قرار داد .

تحليل از ديدگاه كلي (به صورت بسیار خلاصه)

با توجه به اهداف صدام، که عبارت بودند از لغو عهدنامه  مرزی 1975 الجزایر، تجزیه جمهوری اسلامی با الحاق خوزستان به عراق که منجر به ساقط کردن نظام جمهوری اسلامی ایران می‌شد، تحلیل زیر حاصل می‌گردد.

  1. در پايان جنگ ديديم كه صدام مجبور به پذیرش عهدنامه 1975 شد.
  2. زمين‌هاي متصرفي را رها کرده و به ‌كشور خود بازگشت.
  3. موفق به تجزيه كشور ایران نشد.
  4. هم‌چنین حامیان صدام نیز به اهداف خود، یعنی محبوس کردن انقلاب، تهی کردن انقلاب، به سازش کشیدن انقلاب و ساقط کردن نظام جمهوری اسلامی ایران نرسیدند.

در نهایت با توجه به اهداف دفاعي جمهوري اسلامي ايران:

  1. قرارداد 1975 مستقر شد (اراده سياسي ما بر صدام تحميل شد).
  2. سرزمين‌هايمان آزاد شد.
  3. صدام به عنوان متجاوز معرفي شد.
  4. از تجزيه و تفكيك قسمت‌هايي از ايران جلوگيري شد.
  5. جمهوري اسلامي ايران ساقط نشد.
  6. عزت و اقتدار جمهوري اسلامي ايران اعتلا يافت و به جهانيان نشان داده شد.
  7. ساختارهاي دفاعي كشور نهادينه و مقتدر شد.
  8. در قطعنامه598 بيشترين نظرات اعلامي ايران پذيرفته شد.

لذا طرف پيروز جنگ، ايران اسلامي است، زيرا عراق و حاميانش در رسيدن به اهدافشان با شكست مواجه شدند و جمهوري اسلامي ايران در رسيدن به اهداف دفاعي خويش پيروز شد.

تحليل از ديدگاه مرحله‌اي

چنانچه جنگ را به صورت كلي مرحله‌بندي كنيم مي‌توانيم از بررسي تحليلي پيروزي، يا شكست، در هر مرحله طرف پيروز نهايي جنگ را دريابيم. در اين نوشتار تحليل مشروح هر مرحله مقدور نيست، لذا مراحل و نتيجه‌گیری در دو سطح هدف و استراتژی جمهوری اسلامی ایران و راهبرد نظامی صدام به صورت فشرده بیان می‌شود.

1- مراحل جنگ در سطح سياست‌هاي ملي و اهداف كلي جمهوری اسلامی ایران در صحنه نبرد

مرحله يكم: بازدارندگي

بازدارندگي يعني جلوگيري يا ممانعت‌‌ از ايجاد تفكر تهديد در ذهن متجاوز و يا ايجاد خدشه مؤثر در اتخاذ تصميم دشمن در حمله و در نتيجه دشمن حاضر به پذیرفتن خطرپذيري تهاجم نمی‌گردد.

 در اين مرحله بايد اذعان گردد ما صد در صد شكست خورديم، يعني به هيج وجه داراي قدرت بازدارندگي نبوديم. البته بايد توجه شود در دنياي امروز قدرت بازدارندگي صرفاً با مؤلفه نظامي تبيين نمي‌شود. گرچه فرصت تحليل و تبيين عوامل بازدارنده ضروري در آغاز جنگ نيست، ولي مي‌توان به تعدادي از مؤلفه‌های عمده قدرت بازدارندگي در کشورها به شرح زير اشاره كرد:

  • نفوذ سياست خارجي در همسايگان، منطقه و جهان؛
  • سياست داخلي نهادينه شده و مقتدر؛
  • ساختارهاي اقتصادي محكم و مولّد؛
  • ذخاير كافي اقتصادي و مالي؛
  • وجود طرح‌هاي اقتصادي و سياسي بنياني، مؤثر و عملي براي بحران؛
  • امنيت  كامل داخلي ؛
  • حاكميت مقتدر ملي؛
  • يكپارچگي و وحدت ملي هدف‌دار؛
  • ساختارهاي نظامي و دفاعي مستحكم؛
  • سازمان، آموزش، انضباط و آمادگي قبلي نيروهاي مسلح؛
  • ارائه نمايش قدرت نظامي به بيگانگان؛
  • رهبري واحد و مقتدر ملي؛
  • انسجام و هماهنگي ساختارها و سامانه‌هاي سياسي كشور؛
  • وجود آرمان‌ها و علايق ملي همگاني؛
  • ساختارهاي هوشمند، عالم و به روز اطلاعاتي كه بتواند تهديد را از قبل پيش‌بيني كند؛
  • شناخت و باور به تهديد در تمامي زواياي آن؛
  • انگيزه و ميل ملي به دفاع بر اساس اعتقادات ملي يا مذهبي.

با توجه به موارد فوق و با مطالعه و دقت در تاريخ انقلاب اسلامي از سال58 تا شروع جنگ تحميلي درمي‌يابيم كه به دليل مبارزات انقلابي ملت بزرگ ايران اسلامي و مقاومت رژيم طاغوت در مقابل مردم و حمايت استكبار شرق و غرب از نظام منحط و مستبد و فاسد پهلوي و بعد خصيصه انقلاب و به تبع آن دگرگوني ساختارهاي سياسي و مواردي ديگر مثل حضور منافقين و گروه‌هاي ملحد وابسته به غرب و شرق، اداره اجرايي كشور توسط ملي مذهبي‌هاي مرعوب يا وابسته به غرب، حضور تفكر ليبرالي غربي و مخالف سيره مبارزاتي حضرت امام در رأس امور (بني صدر)، بسياري از مؤلفه‌هاي مزبور وجود نداشت و يا با خلل و اشكال فراوان مواجه بود. مثلاً توان ارتش جمهوري اسلامي ايران در بحران انقلاب به كمتر از نيم تقليل يافته بود و قريب به 30% همين توان در مناطق شمال‌غرب كشور، گنبد و مناطقي از خوزستان درگير مبارزه با ضدانقلاب بود. سپاه پاسداران نيز دوران اوليه حيات و طفوليت خود را مي‌گذراند،با این حال در درگيري‌هاي مذكور نیز فعال بود، اقتصاد كشور در حال ركود و درهم ريخته بود، نهادهاي سياسي كشور هنوز با شرايط و نيازهاي زمان استقرار و استحكام نيافته بود، كشور دستخوش ناامني‌هاي ضدانقلاب بود، يكپارچگي و وحدت هدف‌دار دوران انقلاب سست شده بود و براي وضعيت جديد هدف‌دار‌ نشده بود، ساختار دفاعي متزلزل و در مواقعي تعطيل بود، ارائه نمايش قدرت نظامي معمول نشده بود، انسجام و هماهنگي در ساختار و سامانه سياسي كشور وجود نداشت. از طرفي با شعارهاي گروه‌هاي منحرف و ملحد و ضدانقلاب تا حدودي در كيفيت همگاني آرمان‌ها و علائق ملي خدشه وارد شده بود. از همه مهم‌تر اينكه در اركان رده بالاي سياسي كشور، به دلايلي از جمله كميت اكثريت شيعه مردم عراق، تصور مطلق از تنفر مردم عراق از ديكتاتوري صدام، عدم محاسبه درست از رشد توان نظامي عراق در چند سال قبل از انقلاب و حسن نيت بيش از اندازه به مجامع و سازمان‌هاي جهاني، باور به تهديد از سوي عراق و تصور تحقق اين تهديد وجود نداشت. لذا اراده سياسي براي ورود به يك جنگ ناخواسته ديده نمي‌شد. ضمن اينكه ساختارهاي اطلاعاتي و ضداطلاعاتي فرو ريخته بود و تحركات و درگيري‌هاي مرزي بدون تحليل علمي ـ نظامي به دست مسئولين مي‌رسيد و قرائني از جنگ را براي آنان پيش‌بيني نمي‌کرد و آن تعداد از عناصر نظامي كه نه به صورت نهادينه، بلكه به صورت فردي و به دليل دلسوزي و تخصص خويش تحليل‌هاي علمي از پيش‌بيني وقوع تهديد را ارائه مي‌دادند، قادر به ايجاد باور تهديد در سياسيون نبودند؛ لذا باور ملي به تهديد وجود نداشت.

 

 

منبع: پیاده نظام در دفاع مقدس، آراسته، ناصر-نیکفرد، علی، 1393، ایران سبز، تهران

 

[1] . صحیفه امام، ج12، ص241.

[2] . سرتیپ ستاد ناصر آراسته، کلیاتی از جنگ و مواردی از دفاع مقدس، تهران، ایران سبز، 1389، صص 91-74.

1398/8/8 13:18:9 178 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
سرانجام جنگ  در تاريخ 29/4/1367 به پايان رسيد و جبهه ها در آرامش كامل فرو رفت. كشور بلافاصله دوران سازندگي را آغاز كرد. نيروهاي مسلح به تدريج به مناطق سرزميني خود حركت كرده و در پادگان‌های مربوطه مستقر شدند. تعدادي از يگان‌ها هم مراقبت از خطوط مرزي را بر عهده گرفتند و به نوبت تعويض شدند.
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015