• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

دفاع از آبادان (15)


دفاع از آبادان در سال اول جنگ تحميلي

 

روز بیست وسوم مهرماه: ادامة تشدید برای اشغال دو شهر

تلاشی که دشمن در روز گذشته، برای اشغال خرمشهر و آبادان آغاز کرده بود، امروز هم ادامه یافت. رژیم متجاوز عراق که از پذیرش پیشنهاد آتش بس ناامید شده بود، به نیروهای خود دستور داد به هر قیمتی که شده باید خرمشهر و آبادان را اشغال کنند تا کرانة شمالی اروندرود کاملاً در کنترل دولت عراق قرار گیرد. بر این اساس، نیروهای عراقی با وجود مقاومت سرسختانة رزمندگان اندک خودی در خرمشهر و شمال آبادان، با تحمل تلفات سنگین، تلاش خود را برای اجرای ماموریت یاد شده ادامه دادند.

دفاع مقدس، جنگ تحمیلی، معارف جنگ، شهید صیاد شیرازی، شهدای جنگ تحمیلی، امام خامنه ای،نیروی زمینی ارتش، شكست حصر آبادان ، عملیات ثامن‌الائمه (ع)، سپاه آ

در ساعت 5:30 امروز موفق شدند در خرمشهر تا خیابان طالقانی نفوذ کنند و در شمال آبادان نیز به کرانة بهمن‌شير نزدیک شوند و کنترل کامل محور آبادان- ماهشهر را در دست بگیرند. بدین ترتیب تا ظهر امروز، گمرک خرمشهر در کنترل کامل دشمن قرار گرفت. (76)

همچنین امروز، حدود 25 دستگاه تانک دشمن که از شمال رودخانة بهمن‌شير قصد ورود به آبادان را داشتند و تا 500 متری آبادان نیز پیشروی کرده بودند، مورد حملات سنگین هوایی هواپیماهای نیروهای هوایی قرار گرفتند و ضربة مهلکی به آنان وارد شد و سازمان و انسجام آنها از هم گسست و قادر به ادامة مأموریت نشدند. (77)

بالاخره در اثر قهرمانی­های رزمندگان اسلام، به ویژه دلاوری­های تکاوران دریایی، دشمن نه تنها موفق به عبور از بهمن‌شير و ورود به آبادان نشد، بلکه در اواخر شب نیز رزمندگان اسلام ضمن یک یورش ایثارگرانه توانستند با ضربات مهلکی که بر دشمن وارد نمودند، عراقی­ها را به شمال محور آبادان- ماهشهر عقب برانند و این محور را آزاد سازند.

امروز ژاندارمری کل کشور، مصمم شد از مقدورات ژاندارمری برای تقویت منطقة آبادان- خرمشهر استفاده کند، لذا 600 نفر ژاندارم با 8 فروند هواپیمای سی-130 نیروی هوایی ارتش، به اهواز اعزام شدند و 200 نفر نیز در اصفهان آماده شدند تا به خوزستان اعزام گردند. از حوادث دیگر در این منطقه این بود که دیشب، یدک‌کش پیام و کشتی نوید با دو فروند بارج و 21 سرنشین که از خورموسی عازم بندرعباس بودند، مورد حملة دو فروند میگ عراقی قرار گرفتند. در اثر این حمله، یدک‌کش پیام و کشتی نوید غرق شدند و ناو نقدی برای نجات سرنشين آن‌ها اعزام شد، در نتیجه 9 نفر نجات یافتند، ولی 11 نفر مفقود شدند و یک نفر نیز قبلاً به شهادت رسیده بود.

برابرگزارش­های واصله، موقعیت خسروآباد در ساعت 9:40 امروز به شرح ذیل بود و عراقی­ها تصمیم به نفوذ به آبادان از طریق اروندرود داشتند:

- سرتاسر ساحل شط در خاک عراق، واحدهای زرهی مستقر شده­اند.

- نفربرهایی که قادرند از آب عبور کنند، آمادة عبورند.

- با استفاده از بلدوزر، معبرهای مناسب در حال تهیه است.

- سلاح پشتیبانی نیروهای خودی، شامل توپخانه 130 م‌م و کاتیوشا روی محور ماهشهر مستقر و آماده اجرای ماموریت گردیده­اند.

امروز یک افسر پناهندة عراقی اظهار نمود که درمنطقه­ی سلمانیه درشمال آبادان، 42 دستگاه تانک مستقر و 300 دستگاه نیز به محل مزبور در حرکت می­باشند.

 برابر اعلام سپاه پاسداران:

الف- امروز اداره­ی گمرک، سربندر، کشتارگاه، ساختمان پلیس راه خرمشهر در دست قوای دشمن است و جنگ تن به تن در داخل شهر ادامه دارد.

ب- نیروهای عراقی با پشتیبانی آتش توپخانه به داخل دهلران وارد و حدود 34 دستگاه تانک و عده­ای افراد پیاده در شهر مستقر گردیدند. در ضمن پاسگاه نصریان تخلیه شده است. درساعت 21:50 امروز دشمن از گازهای شیمیایی دارای بوی نامطبوع که دهان انسان را تلخ می­نماید، علیه عده­ی معدودی از نیروهای خودی در منطقة خرمشهر استفاده نمود. امروز 2 فروند بالگرد به منظورکمک به جابه‌جایی توپ 105 به خرمشهر به اهواز اعزام گردید. (78)

 

رادیو لندن

«عراقی­ها مصمم به تصرف آبادان هستند. تنها راه گریز از آبادان اکنون در جهت جنوب است، چون راه اصلی به اهواز را عراقی­ها سدکرده­اند. قطع جادة آبادان- اهواز هنگامی رخ داد که سربازان عراقی موفق شدند از رود کارون عبور کنند. از آن زمان تاکنون، عراقی­ها مشغول انتقال توپخانه و ادوات زرهی برای حمله­ی بزرگ به آبادان هستند. تصرف آبادان، عراقی­ها را به مرکز عمدة نفت رسانی ایران، مسلط خواهدکرد. به این ترتیب، عراقی­ها امیدوارند، مذاکرات صلح تسهیل شود، اما تضمینی وجود ندارد؛ زیرا مقامات ایران گفته­اند تا وقتی نیروهای عراقی از ایران عقب نشینی نکنند، مذاکره­ای انجام نخواهد گرفت.» (79)

هفته نامة اشپیگل (چاپ آلمان)

«به ظن قوی، حساب­های رئیس جمهوری عراق که تصور مي‌كرد ارتش ایران به‌علت انقلاب ضعیف شده، اشتباه بوده است. رئیس جمهوری عراق، بیش از حد به افسران سابق شاه که به عراق پناهنده شده­اند، اطمینان کرده است.»

 

رادیو کلن

«رژیم صدام برخلاف اصول بین‌المللی علیه جمهوری اسلامی ایران به جنگ پرداخت و برخلاف آن‌چه در ابتدا به نظر می‌رسید، این جنگی نبود که به زعم صدام، ایران را درهمان سه روز اول به زانو درآورد و خود به قدرت درجة اول منطقه تبدیل شود.» (80)

در این روز تک لشکر21 پیاده حمزه در سرپل غرب رودخانه کرخه در محور اندیمشک، شوش موفق نبود. برآورد شده بود که در صورت موفقیت این تک، فشار دشمن به خرمشهر و آبادان کاهش یابد و خطر عبور دشمن از کرخه و قطع راه خرم‌آباد- خوزستان و سقوط شهرهای اندیمشک، دزفول، شوش و سایرشهرهای غربی و مرکزی خوزستان نیز از بین رود. با این‌حال دشمن با تمام تلاشی که چند بار از ابتدای جنگ سراسری تا این روز و بار دیگر در 9 آبان 1359 انجام داد، در اثر مقاومت و دفاع جانانه زمینی و هوایی نیروهای خودی، هیچگاه موفق به عبور از کرخه برای وصول به چنین هدفی نشد.

 

روز بیست و چهارم مهرماه: نزدیک شدن دشمن به سه راهی ماهشهر- آبادان

در خرمشهر نیروهای عراقی ضمن پیشروی خود، با بلدوزر و سایر وسایل مهندسی سریعاً مواضع دفاعی برقرار می‌ساختند و با توجه به اين‌كه گمرک خرمشهر به اشغال دشمن درآمده بود، از اسکله گمرک برای پشتیبانی و تدارکات نیروهای عراقی از طریق آب (رودخانۀ اروندرود) استفاده می‌شد.

 در اوایل روز 24 مهرماه نیروهای دشمن در شمال به نزدیکی سه راه ماهشهر-آبادان رسیدند. بهمنشیر درزیر آتش دشمن قرارگرفت، اما نیروهای ایرانی موفق شدند دشمن را تا 5 کیلومتری شمال بهمن‌شیر عقب برانند.

در ساعت 8:30 عراقی‌ها توانستند در حوالی کارخانة شیر پاستوریزه موضع پدافندی ايجاد نمایند. از ساعت 9:00 صبح به دنبال تسلط کامل دشمن بر گمرک خرمشهر، نبرد به داخل خیابانهای شهر کشیده شد. با توجه به تهدید بسته شدن راههای مواصلاتی زمینی به آبادان، اقدامات اولیه برای پشتیبانی نیروهای مستقر در آبادان از طریق هوا به‌عمل آمد و دو فروند بالگرد شنوک براي رساندن تدارکات از اهواز به ماهشهر اعزام گردید كه در مسیر راه، این بالگرد‌ها مورد حملة هواپیماهای دشمن قرار گرفتند، یک بالگرد آسیب دید و فرود اضطراری کرد. بالگرد دیگر توانست در ماهشهر به زمین بنشیند.

ضمناً در عملیات روز 23 مهرماه یگان هوانیروز در منطقۀ سرپل دشمن، یک فروند بالگرد کبری مورد اصابت آتش دشمن قرار گرفت و سرنگون شد و 2 نفر سرنشینان آن به شرف شهادت رسیدند.

تا ظهر آن روز حدوداً يك‌سوم شهر خرمشهر به اشغال نیروهای عراقی درآمده بود و سرانجام نیز دشمن موفق شد در روز 24 مهرماه قسمت قابل ملاحظه­ای از خرمشهر را در کنترل خود بگیرد و از این روز تا زمان سقوط خرمشهر به مدت 10 روز حماسی­ترین و سخت­ترین نبردهای شهری جنگ ایران و عراق در خرمشهر جریان یافت و مدافعان میهن اسلامی با ایثار و فداکاری فوق‌العاده و در برابر تجاوز دشمن به حریم استقلال و آزادی ایران مقاومت کردند و با نثار خون مطهر و پاک خود تا حدی که درتوان داشتند کوشیدند.

در پایان روز 24 مهرماه وضعیت خرمشهر به قدری بحرانی بود که اعلام شد خرمشهر سقوط کرده و نیروهای دشمن پل را در دست گرفته و با تیربار از پل دفاع می­کنند. با این وجود نیروهای باقی‌مانده در خرمشهر درخیابانها و کوچه­ها و خانه­ها از وجب به وجب شهر دفاع مي‌كردند و خون مقدس خود را برای تداوم شجرۀ طیبۀ استقلال و آزادی بر خاک مطهر میهن اسلامی می­ریختند. به همین علت خرمشهر از آن روز «خونین شهر» نامیده شد.

با توجه به اين‌كه راه‌های وصولی به خرمشهر کاملاً مسدود شده بود، دشمن می­توانست مناطق اشغال  نشده را کاملاً با آتش شدید خود بپوشاند.

با وجود برتری مطلق دشمن و تزاید تعداد شهداء و مجروحان  مقاومت شرافتمندانة رزمندگان اسلام در نزدیکی پل خرمشهر ادامه داشت. برای کنترل و سازماندهی مقاومت تحت شرایطی که استعداد رزمی لشكر92 به شدت کاهش یافته بود، فرماندهی اروند موفق شد تا ساعت 22:00 روز 24 مهرماه با کمک فرماندهان، نيروهاي پراکنده را جمع­آوری نماید و آنان را برای ادامة مقاومت ترغیب سازد تا موقتاً از اشغال کامل خرمشهر جلوگیری شود.

همانطور که بیان شد در منطقۀ دزفول، حملۀ لشکر21 پیاده با عدم موفقيت مواجه شد و آن لشکر که تکیه­گاه نیروی زمینی برای نگهداری منطقه دزفول بود، تلفات زیادی را متحمل گردید. در جبهه سوسنگرد و بستان نیز نیروهای دشمن به نزدیکی بستان رسیدند و این شهر در موقعیت سقوط قرارگرفت. در نتیجه در هر 4 جبهة اصلی خوزستان یعنی جبهۀ غرب دزفول، جبهۀ اهواز، جبهۀ سوسنگرد و جبهۀ خرمشهر و آبادان، نیروهای جمهوری اسلامی ایران وضعیت بسیار سخت و نامطلوبی داشتند.

در جبهۀ آبادان- ماهشهر نیروهای طرفین به شدت درگیر بودند و با توجه به اين‌كه تمام تأسیسات بندری غرب خرمشهر به اشغال دشمن درآمده بود، دشمن از جبهۀ جنوب نیز می‌توانست از طریق آبراه اروندرود در جزیرۀ مینو  نیرو پیاده کند و جزیره آبادان را از طریق آن جزیره که با یک پل به هم ارتباط داشتند، تهدید نماید. (81)

در ساعت 10:00 نقل و انتقال­های زیادی از دشمن، رو‌به‌روی خسروآباد  آبادان دیده شد. ستون پنجم عراق در آبادان و خرمشهر، در پی مقاومت­های پایدار و ایثارگرانة مدافعان با ایجاد شایعه، ترس و وحشت در بین مردم، آنان را به فرار تشویق می‌كردند. (82)

برابر گزارش نیروی دریایی، در ساعت 5:30 پنج فروند میگ عراقی به جزیرة خارک و بندر بوشهر حمله کردند که یک فروند آنها توسط هواپیمای اف- 14 منهدم گردید. (83)

حضرت امام خمینی امروز در 3 صفحه خطاب به ملت و ارتش عراق پیامی صادر فرمودند. (84)

برابر اعلام ادارة دوم ستاد مشترک ارتش، نیروهای عراقی در منطقة مقابل قُصبه آبادان با بولدوزر، نخل­ها را کنده و مشغول صاف کردن و آسفالت می­باشند. تصور می­رود از این منطقه، قصد حمله به  قُصبه آبادان را با ایجاد پل­های متحرک دارند. (85)

حجت‌الاسلام و المسلمین شریف قنوتی در روز 24 مهرماه شهید شد. این روحانی بزرگوار، هم می‌جنگید و هم تدارکات و نیازمندی­های رزمندگان را انجام می­داد. با سخنان خود مردم را برای مقاومت و مقابله با دشمن متجاوز تشویق مي‌كرد. وقتی عراقی­ها او را به شهادت رساندند، دور جنازه او جمع شدند و عکس گرفتند و یکی ازآنان اعلام کرد: من یک خمینی را کشتم و این عکس در مطبوعات عراق منتشر شد. (86)

 

از یادداشت­های روزانه 24/7/59 آيت‌الله جمی، امام جمعه آبادان

 در خرمشهر اغلب خانه­ها نیمه مخروبه و آسیب دیده است. درآبادان که از نظر سکونتم در این شهر تا اندازه­ای بیشتر اطلاع دارم، تا این تاریخ – 24/7 /59 – وضع شهر تقریباً از نظر حملة هوایی و اصابت خمپاره از این قرار است:

1- مساجد هدف خمپاره قرار گرفته: مسجد معروف به دشتستانی­ها که خودم درآنجا اقامه جماعت می­کنم، هدف قرار گرفت و گلولۀ خمپاره، دیوار مسجد را شکافته، به دیوارخانۀ همسایه اصابت کرده و آنجا را هم شکافته، ولی عمل نکرده؛ که اگر منفجر می­شد، فاجعه به بار می­آورد و مسجد و تمام خانه‌های اطراف و ساکنین آنها را از بین می­برد.

2- مسجد معروف به صاحب الزمان درآبادان که حجت‌الاسلام عبدالستار اسلامی امام جماعت آنجاست، مورد اصابت گلوله خمپاره قرار گرفت، در نتیجه دو نفر شهید و حدود 12 نفر مجروح شدند.

3- بیمارستان نفت، خمپاره باران شده که بعضی از پرستاران شهید و عده­ای مجروح شدند. آمار دقیق ندارم.

4- مراکز فرهنگی: الف- ادارة آموزش و پرورش آبادان مورد حمله هوایی قرار گرفت که در اثر آن، ساختمان اداره منهدم و حدود بیست نفر شهید شدند. از جمله رئیس آموزش و پرورش، مرحوم شهید صالحی و جمعی از معلمان و کارمندان. حدود 30 نفر هم مجروح شدند که از جمله مجروحان، فرزندم احمد با همسرش بودند که سطحی بود.

ب- خوابگاه دانشکده نفت که در اثرحملة هوایی دو نفر دانشجو شهید و جمعی مجروح شدند.

5- خانه­های مردم.... حدود 100 خانه منهدم یا نیمه ویران وبیش از 200 خانه طوری آسیب دیده که قابل سکونت نیست. حدود دو شب قبل.....کوی ذوالفقاری- از محله­های فقیرنشین آبادان- به وسیله خمپاره گلوله‌باران شد، خانه­ای ویران و حدود 20 نفر از پیرمرد و پیر زن و اطفال صغیر با وضع فجیعی شهید شدند. دست و پای بعضی­ها قطع شده بود. بعضی­ها سرشان با خمپاره از تن بریده بود. .....شهدای شهر....حتی زنان باردار که خود و جنین­شان به ضرب خمپاره ریزریز شدند.

پالایشگاه عظیم آبادان، زیرآتش قرارگرفته و شهر در زیر کوهی از دود و بخار قرار گرفته.... (87)

....در جریان این چند روز.....بار دوم.......به گارد ساحلی رفتم....فرمانده عملیات، سرگرد بهرام‌پور بود......روحیه­ها را خوب دیدم....جمعی از عشایر کُهکیلویه برای شرکت در عملیات داوطلبانه آمده بودند...به شدت ابراز احساسات مي‌كردند...... چند کلمه­ای برای آنان صحبت کردم.... سپس به طرف توپخانه مستقر در نزدیکی چوئیبده رفتم. بین راه ماشین ما پنچر شد. با زحمت با ماشین دیگری به مقصد توپخانه حرکت کردیم.... با یک یک آنان صحبت و قدردانی کردم. این‌جا هم با روحیه­های خوبی مواجه شدم. (88)

....در طول این چند روز، یک روز به قبرستان برای زیارت شهدا رفتم. ....چند نفر غیرنظامی آورده بودند که با خمپاره به شهادت رسیده بودند. ....آماری از قبور شهدا گرفتم، تا آن روز به 166 قبر رسیده بود. (89)

.... صبح زود تلفن شد که وضع جبهة خرمشهر فوق‌العاده خطرناک است. اکیداً از من خواستند جریان را به اطلاع مقامات بالا برسانم. فوراً به دفتر امام تلفن و تاکید کردم که وضع وخیم است. سپس به هنگ ژاندارمری و اتاق جنگ رفتم. آن‌جا همه نگران بودند.....بعد به رادیو برای پیام روزانه رفتم و پیامی چون روزهای گذشته به رزمندگان و مردم خوزستان دادم. نزدیکی­های ظهر به منزل آمدم که  نه آب داشتیم و نه غذای ناهار- برای رفع تشنگی، اناری را مکیدم و بعد به زحمت مقداری سیب زمینی و تخم‌مرغ آب‌پز پیدا کردیم. (90)

 

منبع: دفـاع از آبادان ، صادقي گويا ، نجاتعلي ، 1391، ایران سبز، تهران.

1398/6/12 10:47:54 106 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
دفاع از آبادان در سال اول جنگ تحميلي روز بیست وسوم مهرماه: ادامة تشدید برای اشغال دو شهر تلاشی که دشمن در روز گذشته، برای اشغال خرمشهر و آبادان آغاز کرده بود، امروز هم ادامه یافت. رژیم متجاوز عراق که از پذیرش پیشنهاد آتش بس ناامید شده بود، به نیروهای خود دستور داد به هر قیمتی که شده باید خرمشهر و آبادان را اشغال کنند تا کرانة شمالی اروندرود کاملاً در کنترل دولت عراق قرار گیرد. بر این اساس، نیروهای عراقی با وجود مقاومت سرسختانة رزمندگان اندک خودی در خرمشهر و شمال آبادان، با تحمل تلفات سنگین، تل
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015