• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

دفاع از آبادان (2)


دفاع از آبادان در سال اول جنگ تحميلي       

آبادان درجنگ تحمیلی

توجه: در این مجموعه، با توجه به موضوع اصلی که دربارة دفاع از آبادان است، فقط به موارد برجسته در این منطقه اشاره شده است. برای اطلاع از فعالیت همزمان در سایرمناطق درگیرسرتاسر مرز ایران و عراق و نیز اقدامات دفاعی مجموعه نیروهای مسلح کشور جمهوری اسلامی ایران، نیاز است به منابع کامل تر که گویای تمام وقایع جبهة جنگ و نیروهای درگیر آن باشد، مراجعه شود.

دفاع مقدس، جنگ تحمیلی، معارف جنگ، شهید صیاد شیرازی، شهدای جنگ تحمیلی، امام خامنه ای، نیروی زمینی ارتش، شكست حصر آبادان ، عملیات ثامن‌الائمه (ع)، سپاه

اسامی بخشی از آن منابع، در پایان این مجموعه در فهرست کتاب‌شناسی آورده شده است. در منطقة عملیاتی خرمشهر- آبادان، نخستین فعالیت­های دشمن، از کرانه نهرخَیِّن بین پاسگاه حُدود تا پاسگاه خین آغاز گردید. نیروهای مرزی عراق بطور مکرر پاسگاه مرزی حدود، پاسگاه مؤمن و پاسگاه خیّن را زیر آتش گرفتند. برخوردهای متناوب از فروردین 59 تا آغاز جنگ، در دهه سوم شهریورماه تشدید گردید. به طوری که روز 21 شهریور، تبادل آتش بین پاسگاه­های ایرانی و عراقی در کرانه نهر خیّن درتمام مدت روزو روزهای بعد نیز تبادل آتش و درگیری ادامه داشت. (4)

روز 26 شهریور 59، صدام حسین، رئیس جمهوري عراق، در ساعات شب در تلویزیون عراق سخنرانی کرد و اعلام نمود: قرارداد 1975 الجزایر مردود است؛ کلیه آبراه شط العرب – اروندرود- جزو آبهای ساحلی عراق است؛ آنچه که بر اساس قرارداد الجزایر باید به ایران واگذار شود، نخواهیم داد، وآن چه باید می‌گرفتیم، با زور خواهیم گرفت. (5)

درهمین روز – 26/6/59- اطلاعیه شماره 1 ستاد مشترک ارتش جمهوری اسلامی ایران، با امضای سرتیپ فلاحی، جهت آگاهی ملت عزیز ایران از رسانه­های کشور منتشر شد. در این اطلاعیه 3 صفحه­ای گزارشی از حملات و تجاوزات زمینی و هوایی ارتش عراق و در مقابل آن، اقدامات دفاعی نیروهای خودی و برآورد تلفات و خسارات طرفین را در درگیری سرتاسر مرز دو کشور از روز 10 تا 23 شهریور 59 ارائه داده است. (6)

 

روز 27 شهریور، ضمن تبادل آتش پراکنده، آرامش نسبی در مرز برقرار بود و بر اثر مقاومت دلیرانه­ی يگان‌های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران و پشتیبانی ارزندة نیروی هوایی، سربازان عراقی به مواضع قبلی خود عقب نشینی کردند. برآورد کلی چنین بود که در عملیات روز 26 شهریور ضربات سختی به نیروهای عراقی وارد شده است.

روز 28 شهریور 59

روز 28 شهریور 59؛ ناوچه‌های عراقی مانع حرکت کشتی‌های تجاری را با پرچم ایران شدند.

از روز 28 شهریور، ناوچه­های عراقی اقدام به کنترل کامل اروندرود کردند و مانع حرکت کشتی‌های تجاری با پرچم ایران شدند. بنابراین برخوردهای مرزی، علاوه بر زمینی، در مرز آبی نیز آغاز گردید.

ارتش متجاوز عراق در آغاز نبرد، لشكرهای 3 زرهی و 5 مکانیزه را با عناصر تقویتی از لشكر 11 پیاده و يگان‌های مستقر دیگر در شرق بصره را وارد عمل نمود. لشکر 3 زرهی با نیروهای تقویتی در محور تنومه – شلمچه- خرمشهر برای اشغال خرمشهر و آبادان پیشروی نمود. بعد از مواجه شدن با يگان‌های مدافع خودی و مقاومت دلیرانه مردم منطقه، نیروهای دیگری را برای تقویت لشکر 3 گسیل نمود. از جمله تیپ 33 نیروی مخصوص که در نبردهای خیابانی خرمشهر نفش فعالی داشت. لشکر 3 زرهی که قرارگاه اصلی تک کننده به خرمشهر و آبادان بود، يگان‌های سازمانی آن عبارت بودند از:

قرارگاه لشکر تیپ 6 زرهي شامل سه گردان تانک و یک گردان مکانیزه.

تیپ 12 زرهی شامل چهار گردان تانک و مکانیزه

تیپ 8 مکانیزه شامل 4 گردان مکانیزه و تانک

گردان شناسایی

5 گردان توپخانه

2 گردان پدافند هوايی به اضافه 2 آتشبار مستقل

1 گروهان شیمیایی

3 گردان خدمات

1 گردان مهندسی رزمی

1 گردان پل

1 گردان مخابرات

پشتیبانی خدمات رزمی لشکر

علاوه بر يگان‌های یاد شده تعدادی تیپ و گردان­های مختلف درمنطقة بصره و کرانة اروندرود مستقر بودند که درصورت لزوم قادر بودند در تقویت يگان‌های منطقه عملیاتی خرمشهر- آبادان قرار گیرند. (7)

نیروهای دفاعی خودی در منطقه عملیاتی غرب خرمشهر و کرانة شمالی اروندرود و جزیرة آبادان در جبهه‌ای به عرض بیش از 100 کیلومتر عبارت بودند از:

گردان151 دژ   از لشكر92

گردان232 تانک  از تیپ 1 لشكر92

گردان 165 مکانیزه  از تیپ 1 لشكر92

پایگاه دریایی خرمشهر با یک گردان تکاوران دریایی

هنگ ژاندارمری آبادان

گردان ساحلی ژاندارمری خسروآباد

رزمندگان سپاهی و نیروهای داوطلب

یک آتشبار 175 م‌م دوربرد از گردان387 در منطقه خرمشهر، یک آتشبار130 م‌م برد بلند از گردان341 در جزیرة آبادان، قُصبه، و یک آتشبار کاتیوشا مجموعاً از گروه22 توپخانه شهرضا.

لازم به ذکر است که بقیه يگان‌های لشكر92 و یگان مأمور به آن در جبهه‌ای به طول 500 کیلومتر از مهران تا دهانه فاو گسترش یافته بودند. سایر يگان‌های باقیماندة نزاجا در منطقة عملیاتی غرب و شمال‌غرب گسترش یافته و با دشمن درگیر بودند و تعداد دیگری از يگان‌های نزاجا که خارج از مناطق عملیاتی داخلی و مرزی قرار داشتند. با توجه به امکانات و محدودیت­های ترابری موجود به سمت مناطق عملیاتی و مأموریت تعیین شده در حرکت بودند.

جمع کل استعداد رزمی يگان‌های نام برده شده در منطقة خرمشهر و آبادان کمتر از یک تیپ مکانیزه ارتش عراق بود، گردان232 تانک کمتر از 60 درصد استعداد رزمی خود را داشت، گردان 165 مکانیزه و 151 دژ نیز درهمین شرایط بودند.

تعداد رزمندگان سپاه پاسداران و نیروهای مردمی نیز قبل از آغاز جنگ چندان قابل ملاحظه نبود و تعداد این نفرات در کمتر از 10 پاسگاه مرزی غرب خرمشهر و جزیره مینو به 100 نفر می‌رسید و به جنگ افزار سبک مسلح بودند.

با مقایسة توان رزمی نیروهای متجاوز عراق با توان رزمی نیروهای رزمنده خودی در این منطقه عملیات به نسبت 4 به 1 به نفع دشمن بود.

 طبق اصول برآوردهای نظامی، هر نیروی مکانیزه و زرهی حمله‌ور با چنین برتری نسبی در زمین باز  و بدون موانع طبیعی و مصنوعی بایستی بتواند بیش از 5 کیلومتر در ساعت پیشروی کند و ظرف چند ساعت به حاشیه شهر خرمشهر رسیده و حداکثر ظرف چند روز شهر را اشغال کند. بر همین مبنا بود که صدام حسین و طراحان نظامی ارتش بعثی عراق مدت زمان وصول به اهداف اصلی در خوزستان را 3 تا 7 روز پیش‌بینی کرده بودند، اما چنین برآوردی تحقق نیافت و نیروهای عراقی تا مدت 10 روز نتوانستند به حاشیه خارجی شهر خرمشهر برسند و نبرد خرمشهر بیش از یک ماه طول کشید و سرانجام ارتش متجاوز عراق در دسترسی به هدف نهایی خود در این منطقه که اشغال جزیره آبادان و تهدید بندر ماهشهر و بندر امام خمینی بود به کلی ناموفق و ناکام ماند. (8)

به دنبال اعلام اولتیماتوم سیاسی دولت عراق به ایران دربارة جزایر سه‌گانه در غرب تنگه هرمز نیروهای زمینی عراق در طول مرز ایران تقویت گردیدند. از آن زمان تا آغاز رسمی تحمیل جنگ سراسری از طرف دشمن، درگیری­های پراکنده نظامی در مرز دو کشور ادامه داشت.

ساعت 3:35. روز 28 شهریور 59، پایگاه دریایی خرمشهر که به نام ستاد عملیات دریایی جنوب عمل مي‌كرد، به نیروی دریایی ایران گزارش داد که برابر اعلام فرمانداری آبادان قرار است روز بعد دو کشتی وارد اروندرود شوند. طبق روش جاری، حرکت کشتی­ها در این آبراه، به مقامات بندری فاو عراق اطلاع داده شد. مقامات عراقی اظهار کردند که کلیه کشتی­ها بایستی با پرچم عراق به اروندرود وارد و یا از آن خارج شوند، درغیر این صورت حق ورود و یا خروج از اروندرود را ندارند. با این پیام، عملاً حالت جنگی در منطقه اروندرود به وجود آمد و درهمان روز، تشکیل ستاد عملیاتی مشترک به فرماندهی پایگاه دریایی خرمشهر رسمیت یافت.

شبیه این پیام عراقی­ها به اداره بندر خرمشهر و از طریق سازمان بنادر و کشتی­رانی در ساعت 5:30. همان روز به نیروی دریایی اعلام گردید. عراقی­ها به اداره بندر خرمشهر پاسخ داده بودند که کلیه برنامه­ها بایستی براساس مقررات قبل از انعقاد قرارداد الجزایر انجام گیرد. (9)

 

منبع: دفـاع از آبادان ، صادقي گويا ، نجاتعلي ، 1391، ایران سبز، تهران.

 

1398/5/23 10:55:12 39 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
دفاع از آبادان در سال اول جنگ تحميلي آبادان درجنگ تحمیلی توجه: در این مجموعه، با توجه به موضوع اصلی که دربارة دفاع از آبادان است، فقط به موارد برجسته در این منطقه اشاره شده است. برای اطلاع از فعالیت همزمان در سایرمناطق درگیرسرتاسر مرز ایران و عراق و نیز اقدامات دفاعی مجموعه نیروهای مسلح کشور جمهوری اسلامی ایران، نیاز است به منابع کامل تر که گویای تمام وقایع جبهة جنگ و نیروهای درگیر آن باشد، مراجعه شود.
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015