• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

بازخوانی جنگ تحمیلی (24)


عملیات والفجر8

بعد از اینکه لشکر81 زرهی از غرب به جنوب تغییر مکان داده شد تا برای عملیات (والفجر8) آماده شود و شرکت کند، در تاریخ 15/11/1364 با جناب سرهنگ علی صیادشیرازی در ستاد لشکر که در منطقه جفیر مستقر بود، حضور پیدا کردیم و توجیه شدیم. این لشکر از طلائیه تا جنوب کوشک منطقه عمل آفندی داشت و در جلو خود مانع عمده آبگرفتگی و کانال عظیم آب را می‌دید که از سویب تا کوشک و تا شمال حسینیه، مملو از آب بود. مسئولیت منطقه زاویه کوشک به تیپ‌3 لشکر81 زرهی واگذار شده بود. 

دفاع مقدس، جنگ تحمیلی، معارف جنگ، شهید صیاد شیرازی، شهدای جنگ تحمیلی، امام خامنه ای، ارتش جمهوری اسلامی ایران، خاطرات دفاع مقدس، خاطرات فرماندهان ارتش

گردان 195 مکانیزه تیپ‌3 در زاویه کوشک مستقر بود (روی نقشه کشیده شد بود)، در حالی که منطقه تمام آب‌گرفته بود. یعنی نقشه وضعیت بدون توجه به واقعیت زمین تهیه شده بود. هدف لشکر هم خط فرضی استقامت تعیین شده بود ،که اصلاً روی زمین وجود خارجی نداشت.

در حضور فرماندهی نزاجا جناب سرهنگ صیادشیرازی وضعیت را به فرمانده تیپ و لشکر81 زرهی، در جلو نقشه وضعیت لشکر مطرح کردم. عملاً عکس‌العملی ندیدم. یعنی لشکر81 زرهی مأموریتش را جدی نگرفته است. یعنی طرح‌ریزی هم صحیح انجام نشده است. یعنی واگذاری مأموریت متناسب با توان و ساختار واحد نیست و یا در همین منطقه، عقبه‌های لشکر81 زرهی و لشکر92 زرهی و لشکرهای 21 و 77 پیاده با حجم بسیار بالای ادوات و تجهیزات و نیروهای آنها، به علاوه عقبه و بُنه درحدود بیست گردان توپخانه ارتش که برای عملیات والفجر8 در منطقه فاو در اختیار سپاه پاسداران قرار گرفته بود تا عملیات کنند، همه و همه در منطقه‌ای درحدود 2100 کیلومتر مربع، یعنی از غرب اهواز تا جفیر و تا شلمچه و شمال خرمشهر بین رودخانه کارون و خط مرزی مستقر بودند که به خوبی توسط ماهوارههای آمریکا و هواپیماهای عراق و حتی برج دیدبانی واقع در کارخانه پتروشیمی بصره قابل رؤیت بود. یعنی غافلگیری نیست.

گسترش یگان‌ها هم جزئی از طرح‌ریزی‌های عملیاتی است، ولی همین طرح‌ریزی غلط و همین نمایش نیرو در منطقه شرق بصره، به عنوان یک طرح فریب، موجب موفقیت برادران پاسدار در فاو گردید. به طوری که سه روز بعد از شروع عملیات والفجر8، رادیو بی‌بی‌سی مصاحبه‌ای با ماهر عبد‌الرشید فرماندهی سپاه7 عراق پخش کرد، که در آن ایشان می‌گفت: «عملیات ایرانی‌ها در فاو فریب است. تلاش اصلی آنها در شرق بصره و هدف هم بصره است.»

از نظر قرارگاه خاتم‌الانبیاء(ص) و آقای هاشمی رفسنجانی، کارهای آماده‌شدن برای عملیات بعدی که والفجر8 نام گرفت و از نظر سپاه پاسدارن که به قول برادر محسن رضایی از یک سال قبل در این منطقه مشغول بودهاند، روند پیشرفت و امیدواری به موفقیت زیاد بود؛ ولی از نظر نیروی زمینی، هم شخص صیادشیرازی و هم ستاد همکار او و هم فرماندهان عمل‌کننده، با توجه به عدم غافلگیری و آبگرفتگی و موانع متعدد در منطقه شلمچه تا کوشک و طلائیه، هرگونه موفقیتی غیرممکن بود.

 کمااینکه در سال‌های بعد هم همین‌طور نشان داده شد. منتها ما نگاهمان به جنگ نگاه درون‌سازمانی و رقابتی نبود. نگاه ما از دید نظام جمهوری اسلامی و از دید میهن اسلامی به جنگ بود. باید حقّمان را می‌گرفتیم. از این منظر، به ایفای نقش خود یعنی غافلگیر کردن دشمن از منطقه فاو و توجه او به منطقه شرق دجله اعتقاد داشتیم. ما موفقیت در فاو را موفقیت میهن اسلامی، موفقیت جمهوری اسلامی و خودمان می‌دانستیم.

روز چهارشنبه 2/11/1364 شور ستادی قرارگاه خاتم‌الانبیاء(ص) در محل دفتر آقای هاشمی رفسنجانی در ساختمان مجلس شورای اسلامی و با حضور آقای هاشمی، آقای حسن روحانی، جناب سرهنگ علی صیادشیرازی، برادر محسن رضایی، جناب سرهنگ جلالی (وزیر دفاع)، فرماندهان نیروهای ارتش، دکتر خرازی، برادر فروزنده، برادر رشید و برادر عزیز جعفری، جناب سرهنگ سیروس لطفی، جناب سرهنگ علی‌اصغر جمالی، جناب سرهنگ مفید، جناب سرهنگ سروری، جناب سرهنگ موسوی قویدل، جناب سرهنگ بهروز سلیمانجاه و جناب سرهنگ2 عمید تشکیل گردید.

در ابتدا در مورد تجهیزاتی که قرار بود از ارتش در اختیار سپاه پاسداران قرار گیرد، صحبت شد. معلوم شد تا این تاریخ ارتش تعهدات خودش را انجام داده است، ولی سپاه پاسداران در اعزام چهل گروهان بسیجی کوتاهی کرده و فقط توانسته نُه گروهان معرفی کند و تحویل دهد. برادر محسن رضایی فرماندهی سپاه اظهار داشت که ما خودمان چهل گردان نیرو کم داریم.

سپس وارد بحث طرح عملیات شدیم که چون مفصل است فقط اشاراتی به آن دارم.

برادر محسن رضایی گفت: «برادران درحدود یک سال است که در این منطقه‌ (فاو) کار می‌کنند. ما برای پشتیبانی که در اصل از منطقه بصره هم (هدف راهبردی ما) دور نباشد، منطقه ام‌الرصاص را در نظر گرفته‌ایم که هم روی عمل برادران ارتشی در منطقه شلمچه اثر خواهد گذاشت و هم در منطقه فاو.»

جناب سرهنگ بهروز سلیمانجاه هم ضمن تشریح طرح لشکر21 پیاده گفت: «ما مطمئن هستیم که 90% موفق هستیم، اما اگر به کمتر از 50% اطمینان برسیم، نباید عمل کنیم.»

در همین جلسه، برادر محرابی مسئول اطلاعات سپاه پاسداران از اطلاعات بسیار گسترده و مشروح و جزء‌به‌جزء از اوضاع اروندرود و سواحل (زمین، روییدنی‌ها، موانع متعدد مصنوعی)، بویژه در مورد جریان جزر و مد، سمت حرکت آب رودخانه (از آبادان به طرف فاو و یا از فاو به سمت آبادان)، حداکثر و حداقل ارتفاع آب (جزر و مد) و بخصوص فاصله زمانی رسیدن اثرات جزر و مد (سطح، سرعت و سمت حرکت آب) در دو منطقه فاو و آبادان که تماماً بر اثر برداشت‌های عملی و میدانی در یک مدت زمان طولانی به دست آمده بود، صحبت کرد.

برادر محسن رضایی در مورد شرایط زمان شروع عملیات (عبور از اروند) عنوان کرد: تاریکی مطلق درحدود سه تا چهار ساعت، حداکثر مدّ آب و سپس روشنایی ماه زمان‌بندی که کرده بود، عبارت بود: از اولین زمان حرکت تا اولین تیراندازی‌های دشمن حدود سه تا سه و نیم ساعت زمان برآورد شده بود. عبور از جولان و روییدنی‌های ساحل خودی حدود نیم تا یک ساعت، عبور از اروند یک تا یک‌ونیم ساعت، عبور از چولان و موانع دشمن یک تا یک‌ونیم ساعت. جمعاً بین سه تا چهار ساعت زمان لازم داریم، آن هم در تاریکی مطلق.

کسانی که تاریخ جنگ جهانی دوم را مطالعه کرده‌اند، می‌دانند که مهم‌ترین عنصر اصلی اخبار و به عبارت دیگر، مهم‌ترین نیازمندی اطلاعاتی متفقین برای عبور از دریای مانش برای پیاده شدن در سواحل نرماندی فرانسه عیناً مشابه صحبت‌های آقای رضایی بوده است. آنها محاسبه کرده بودند که حدود سه ساعت نیاز دارند تا در تاریکی مطلق به سواحل فرانسه نزدیک شوند. سطح آب هم آن‌قدر بالا باشد که قایق‌های شناور حامل سربازان آمریکایی و انگلیسی بتوانند از روی موانع متعدد ساحلی که آلمان‌ها کار گذاشته بودند، عبور کنند و در ساحل پیاده شوند. عجیب اینکه رسیدن به چنین زمانی آن‌قدر برای متفقین مهم بود که قبول کرده بودند حدود سه ماه نیروهایشان در جنگل‌های یورگشای انگلستان مخفی و مستقر شوند و احتمالاً بر اثر بمباران آلمان‌ها هم متحمل تلفات و ضایعات بشوند تا آن لحظه مورد نیاز فرا برسد.

من بعد از این جلسه با توجه به سوابق کار اطلاعاتی‌ خود، از طریق وابسته نظامی ارتش در لندن کتابی را که مخصوص دریانوردان است و در آن اوضاع جوّی و جزر و مدّ آب کلیه دریاهایی جهان بر اساس موقعیت طول و عرض جغرافیایی به صورت جدول ارائه شده، تهیه و دریافت کردم. نیازمندی‌ها را توسط جناب سرگرد مرتضی نبوی که یکی از افسران اطلاعاتی و همکار من و مسلط به زبان انگلیسی بود، بلافاصله ترجمه و سپس برای محاسبه زمان، به صورت نمودار برای دو نقطه فاو و آبادان تهیه کردم؛ به طوری که مختصات جوّی (آغاز روشنایی، طلوع آفتاب، پایان روشنی، غروب آفتاب، طلوع ماه و غروب ماه) برای دو نقطه فاو و آبادان و مشخصات جزر و مد آب برای هر روز بهمن‌ماه 1364 در یک صفحه به صورت نمودار تنظیم و تهیه شد. نکته جالب این بود که برداشت‌های میدانی برادران پاسدار در یک مدت طولانی در این دو نقطه از اوضاع تغییر سطح آب و سمت حرکت و سرعت آب با آنچه من از منابع بین‌المللی تهیه کردم، کاملاً مطابقت داشت.

موقعی که این مختصات جوّی و این مشخصات آب رودخانه در دو نقطه فاو و آبادان در یک دوره سی روزه در کنار هم گذاشته و مقایسه شود، به خوبی می‌شود ساعت و روز مورد نظر شروع عملیات را با توجه به تدبیر فرماندهان تعیین کرد. به عنوان مثال، مختصات مورد نظر مورخ 20/11/1364 که روز حمله عملیات والفجر8 بود، به شرح زیر بود:

  • آغاز روشنایی: صبح ساعت 06:08
  • طلوع آفتاب: ساعت 07:03
  • پایان روشنایی غروب: ساعت 18:50
  • غروب آفتاب: ساعت 17:56
  • طلوع ماه در فاو: ساعت 07:34 و طلوع ماه در آبادان: ساعت 07:35
  • غروب ماه در فاو: ساعت 18:34 و غروب ماه در آبادان: ساعت 18:31

سطح آب اروندرود در 24 ساعت، دو مرحله تابع مد و دو دفعه تابع شرایط جزر می‌شود. در روز 20/11/1364، بیشترین مد در مقابل فاو در ساعت یک بامداد به ارتفاع سه متر بود که به مرور از ارتفاع آب کاسته (شرایط جزر) و پس از ساعت 07:38 به حداقل مد می‌رسد. سپس مجدداً جزر شروع و پس از ساعت 06:07 به حداکثر مد به ارتفاع 280 سانتی‌متر می‌رسد. سپس سیر نزولی به طرف مد، به مدت شش ساعت و پانزده دقیقه که ارتفاع آب به یک متر و 25 سانتی‌متر می‌رسد و دوباره مد شروع می‌شود به مدت چهار ساعت و 51 دقیقه. موقعی که حداکثر مد آب در مقابل فاو به سه متر می‌رسد، پس از یک ساعت و بیست دقیقه در مقابل آبادان به ارتفاع دو متر می‌رسد. یا موقعی که مد اول در ساعت 07:00 صبح در مقابل فاو می‌رسد، درحدود دو ساعت و 45 دقیقه بعد، یعنی ساعت 09:45، در مقابل آبادان دیده می‌شود.

بنابراین، ملاحظه می‌فرمایید که زمان بین جزر و مد در یک نقطه، سمت حرکت آب را هم نشان می‌دهد و برادران پاسدار برای تعیین زمان حرکت از ساحل شرقی اروندرود تا ساحل غربی آن در نقاط بین فاو و خسروآباد آبادان با توجه به این تغییر و سایر محاسبات، عملیات را شروع کردند.

روزهای هفدهم و بیستم بهمن‌ماه 1364 بارندگی شدیدی در منطقهی جنوب داشتیم و اینکه این بارندگی دو اثر کاملاً متفاوت روی نیرو‌های نظامی و بسیجی گذاشت. با این توضیح که بارندگی‌ها روی یگان‌های زرهی و موتوریزه نزاجا، به علت گل‌آلود شدن زمین و محدود شدن حرکات خودرویی، اثرات منفی و برعکس روی یگان‌های سپاه پاسداران اثر مثبت داشت که حداقل آن تقویت عامل غافلگیری بود.

عملیات والفجر8 که در ساعت 22:00، مورخ20/11/1364 شروع شد، از نظر نیروی زمینی در مورخ 23/11/1364 تمام شد، در حالی که هوانیروز و نیروی هوایی و بخش عمده‌ای از یگان‌های توپخانه همچنان در پشتیبانی از عملیات فاو فعال بودند.

منبع: بازخوانی جنگ تحمیلی ، سرتیپ2 پیاده ستاد عبدالحسین مفید ، ۱۳۹۸، ایران سبز، تهران

1398/8/19 9:52:50 134 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
عملیات والفجر8 بعد از اینکه لشکر81 زرهی از غرب به جنوب تغییر مکان داده شد تا برای عملیات (والفجر8) آماده شود و شرکت کند، در تاریخ 15/11/1364 با جناب سرهنگ علی صیادشیرازی در ستاد لشکر که در منطقه جفیر مستقر بود، حضور پیدا کردیم و توجیه شدیم. این لشکر از طلائیه تا جنوب کوشک منطقه عمل آفندی داشت و در جلو خود مانع عمده آبگرفتگی و کانال عظیم آب را می‌دید که از سویب تا کوشک و تا شمال حسینیه، مملو از آب بود. مسئولیت منطقه زاویه کوشک به تیپ‌3 لشکر81 زرهی واگذار شده بود. 
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015