• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

پیاده نظام و دفاع مقدس-12


عملیات ثامن‌الائمه اولین عملیات مشترکی بود که به صورت ادغامی (با همدیگر) توسط نیروهای سه‌گانه ارتش و رزمندگان زمینی سپاه انجام شد، نیروهای سپاه در جمع‌آوری اطلاعات از دشمن به طرح‌ریزی و تهیه راه‌کارها به يگان‌هاي ارتشی کمک کردند. ولی طراحی عملیات به صورت مشروح و تهیه دستور عملیاتی همراه با پیوست‌های مربوطه توسط لشکر77 پیاده ارتش انجام گرفت. سپاه نیز طرحی را تهیه کرده بود که در نهایت دستور داده شد با طرح لشکر 77 پیاده هماهنگ و مورد استفاده قرار گیرد.

دفاع مقدس، جنگ تحمیلی، معارف جنگ، شهید صیاد شیرازی، شهدای جنگ تحمیلی، امام خامنه ای

 

طراحی عملیات آفندی تا عملیات رمضان (تیرماه1361)

  1. تا قبل از عملیات ثامن‌الائمه یگان‌های سپاه به استعداد دسته و گروهان (گروهان در عملیات لبیک یا خمینی دارخوین 21/3/60  و البته با استعداد خاص، نه معادل با  استعداد و قدرت آتش گروهان هاي ارتش ) در مناطق مختلف با هماهنگی نیروهای ارتشی و گاه بدون هماهنگي به طور محدود مبادرت به عملياتي نظير اعزام‌ گشتی شناسائی، گشتی رزمی، تاخت و دستبرد و يا پدافند مي‌كردند.
  2. عملیات ثامن‌الائمه اولین عملیات مشترکی بود که به صورت ادغامی (با همدیگر) توسط نیروهای سه‌گانه ارتش و رزمندگان زمینی سپاه انجام شد، نیروهای سپاه در جمع‌آوری اطلاعات از دشمن به طرح‌ریزی و تهیه راه‌کارها به يگان‌هاي ارتشی کمک کردند. ولی طراحی عملیات به صورت مشروح و تهیه دستور عملیاتی همراه با پیوست‌های مربوطه توسط لشکر77 پیاده ارتش انجام گرفت. سپاه نیز طرحی را تهیه کرده بود که در نهایت دستور داده شد با طرح لشکر 77 پیاده هماهنگ و مورد استفاده قرار گیرد.

در طرح و دستور عملياتي  ل 77 به صورت علمي وكلاسيك بكارگيري نيروي هوایي، هوانيروز، پدافند هوايي عناصر آماد و پشتيباني و يگان هاي سبك پياده نظام سپاه (سپاه در آن زمان فاقد توپخانه و يگان زرهي بود ) در يك عمليات هماهنگ به خوبي لحاظ شده بود

  1. بعد از انتصاب شهید سپهبد علی صیادشیرازی به فرماندهی نیروی زمینی ارتش، قرارگاه کربلا با شرکت اساتید دافوس ، عناصر رده مقدم نیروی زمینی و عناصري از فرماندهی سپاه پاسداران تشکیل شد. این قرارگاه هدایت عملیات طریق‌القدس را برابر طرح لشکرهای 16 و 92 زرهی به عهده گرفت. پس از آن، طراحی و هدایت عملیات روال بهتری پيدا كرد و در عملیات فتح‌المبین و بیت‌المقدس تكميل شد. هرچند در مراحلی سپاه تلاش می‌کرد نظرات خود را اعمال نماید و در مورادی نیز با موافقت فرماندهی نزاجا به این کار موفق می‌شد، اما کماکان راه کارهای کلی اولیه و طرح‌ریزی کامل علمی و تهیه دستور عملیاتی با نیروهای ارتش بود و اين شيوه تا پايان عمليات رمضان ادامه داشت.

يادآوري مي شود به علت آن كه دستورات عملیاتی قرارگاه کربلا با عنوان «قرارگاه مشترک ارتش و سپاه» نوشته و منتشر می‌شد و فرمانده نزاجا و سپاه آن را امضا می‌کردند از این‌رو عملیات مشترک به جای عملیات ادغامی مصطلح شد. گرچه با عملیات مشترک آئین‌نامه‌ای همان‌‌طور که گفته شد متفاوت است.

  1. علاوه بر صدور دستور عملیاتی از طریق قرارگاه مقدم نیروی زمینی به کلیه یگان‌های ارتشی و سپاهی، دستور عملیاتی جداگانه‌ای نيز از طريق سپاه پاسداران به یگان‌های تابعه سپاه ارسال می‌شد که در آن وظیفه یگان‌های سپاه گنجانده مي‌شد.
  2. طرح‌ریزی در سطح لشکرها و تیپ‌ها توسط ستاد نیروهای ارتشی با هماهنگی شفاهی فرماندهان سپاه انجام می‌شد. در رده لشکرها و تیپ‌های سپاه طرح و دستور کتبی مشاهده نشده است.
  3. طرح‌ریزی در سطح گردان‌های ارتش و سپاه به صورت حضوری بر مبنای طرح‌های قرارگاه ‌رده بالاتر (لشکر و تیپ) هماهنگ شده و به رده‌های تابعه ابلاغ می‌شد.
  4. اجراي عملیات آفندی ادغامي برابر طرح‌های ابلاغ‌شده انجام مي‌گرفت، ولي هدايت و فرماندهي در یگان‌های سپاهی با سپاه و در یگان‌های نظامی با فرماندهان ارتش بود، البته در رده گردان‌ها کمتر اثری از ادغام دیده می‌شد.

طراحی عملیات آفندی بعد از عملیات رمضان

  1. بعد از پیروزی‌های بدست‌آمده، سپاه پاسداران با احساس رسیدن به بلوغ عملیاتی از طرح‌ریزی تا اجرا و هدایت عملیات تلاش می‌نمود با انتخاب منطقه عملیات و تعیین شکل کلی مانور طراحی عملیات را عهده‌دار شود. در این مرحله ارتش تلاش می‌کرد نقاط ضعف طرح‌ها را با ديدگاه‌هاي اصولي گوشزد می‌کرد، ولی در نهايت ارتش طبق طرح مشترک (مورد توافق یا تعدیل‌شده) در عملیات شرکت می‌کرد.
  2. سپاه پاسداران در سال سوم جنگ خواهان اجراي عملیات مستقل، البته با در اختيار گرفتن بخشی از تجهیزات ارتش (توپخانه، هوانیروز، پدافند و نیروی هوایی) گردید. سپاه در این مرحله تلاش مي‌كرد تأیید و حمايت فرماندهي جنگ را براي زیر امر گرفتن یگان‌های ارتش به دست آورد و بر فرماندهان لشکر و تیپ‌های ارتش تسلط عملیاتی و فرماندهی پیدا کند.
  3. از سال چهارم جنگ به بعد سپاه خواهان عملیات مستقل با جدایی محورها و مناطق عملیاتی شد. بدین ترتیب، ترکیب مقدس اولیه، جای خود را به پشتیبانی‌های آتش زمینی، هوایی و پدافند هوایي ارتش به نیروهای سپاه داد. در پاره‌ای موارد نيز یگان‌های پیاده ارتش در تقویت از مانور زمینی سپاه و يا در احتياط عمليات سپاه قرار می‌گرفتند و این وضعیت تا پايان جنگ ادامه داشت.
  4. سپاه در بعضی از عملیات‌ مستقل آفندي، تعدادي يگان رزمي ارتش (پياده و زرهي) را تحت امر مي گرفت، لكن از يگان‌هاي رزمي تازه‌تأسیس خود در تلاش اصلي و از يگان‌هاي رزمي ارتش در تلاش پشتيباني و از يگان‌هاي پشتيباني رزمي ارتش (آتش توپخانه، هوانیروز، نیروی هوایی و پدافند هوایی) استفاده مي‌كرد، اين يگان‌ها نقش اساسی و محوری  در پشتيباني از عملیات را به عهده داشتند.

طراحی عملیات پدافندی

سپاه از سال پنجم ناگزیر پدافند بعضي از مناطق عملیاتی را به عهده گرفت و البته بعداً عنوان نمود همین امر باعث کاهش توان آفندی آنان شده است. نیروهای ارتشی همواره مأموریت پدافند و آفند را به عهده داشتند، البته بعضاً نیز با تقویت نیروهای سپاهی در خط پدافندی مستقر بودند.

 در مواردی که سپاه مبادرت به طراحی و اجرای عملیات آفندی به طور مستقل می‌کرد، در آن منطقه یگان‌های ارتشی را تعویض و در خط پدافندی مستقر می‌گردید و پس از عمليات، پدافند از مناطق تصرف‌شده را به ارتش واگذارمي كرد، مانند جزایر مجنون، والفجر9 و... دليل عمده چنين اقدامي عبارت بود از:

  1. يگان‌هاي سپاه از كميت نيروي انساني بسيجيان مخلص بهره‌مند بودند.
  2. بسيجيان داراي شور وشوق و روحيه شهادت‌طلبي آفندي بوده، ولي از صبر و حوصله و استمرار ماندگاري در خطوط پدافندي و دادن ضايعات و تلفات، بدون  مشاهده پيروزي و تصرف مواضع دشمن برخوردار نبودند.
  3.  بسيجيان شهادت‌طلب، مشتاق و آرزومند پيروزي يا شهادت در فاصله زماني (2 يا 3 ماهه) اعزام به جبهه بودند، در غير اين صورت بايد به موطن و مشاغل خود باز مي‌گشتند تا در عمليات بعدي با فراخوان مجدد به همين نحو شركت كنند.
  4. در مقابل سربازان از روحيه استمرار و مداومت مقاومت در خطوط پدافندي برخوردار بوده و الزاماً خلأ بسيجيان را پر مي‌كردند.

ارزیابی طراحي مشترك

معایب

  1. نابرابری دانش و تخصص نظامی ارتش و سپاه موجب صرف وقت برای ایجاد درک متقابل شده و لذا صبر و حوصله بیشتر ارتشیان در متقاعد كردن سپاهيان ضرورت داشت؛
  2. عدم استفاده از ماهیت اصلی یگان‌ها: مثلاً بکارگیری تیپ نوهد و يگان‌هاي تكاور در عملیات آفندی و پدافندي مانند یگان پیاده نظام؛
  3. بی‌توجهی به نيازهاي كاربرد زرهي، مثلاً داشتن برتري هوائي؛
  4. عدم پيش‌بيني امکانات ترابری براي جابه‌جایی سریع نیرو، پای کار آوردن بموقع احتیاط، جابه‌جایی سریع توپخانه؛
  5. مشکلات کنترل و فرماندهی (وحدت فرماندهی)؛
  6. مغايرت نظام آماد و پشتيباني ارتش و سپاه.

 

محاسن

  1. افزایش بینش و دانش عملیاتی در فرماندهان جوان؛
  2. بهره‌مندی از جسارت و پویایی در کسب اطلاعات تاكتيكي از دشمن توسط عناصر اطلاعات و عمليات سپاه؛
  3. جسارت در ارائه ایده‌های عملیاتی و قبول مباحثات عملیاتی طولانی و فشرده؛
  4. توجه و تمركز به دفع تجاوز دشمن علی‌رغم تفاوت نگرش‌ها، افکار، روحیه و دانش در نیروها؛
  5. تعامل دانش و آگاهی تخصصي، بالا رفتن انگیزه، نشاط و پویایی و دمیده شدن روحیه شهادت‌طلبی به دلیل حضور بسیجیان عزیز در کلیه یگان‌هاي ارتش و سپاه پاسداران؛
  6. رفع اختلافاتی که دشمن امید به افزایش و عمیق‌تر شدن آنها داشت، به ویژه تا سال چهارم جنگ.

تجربیات

در جنگ تحمیلی حقایق زیر عملاً اثبات شد، گرچه در مواردي براي حصول اين تجربيات هزينه‌هاي گزافي پرداخت شده است.

1- ديپلماسي قوي و كارآمد و همچنين داشتن دكترين و استراتژي نظامي مشخص و پيش‌بيني شده مي‌تواند از وقوع جنگ جلوگيري كند.

2- ارتقاء دانش و تخصص نظامی در فرماندهان نظامی از واجبات است.

  1. لزوم به‌کارگیری علم و تکنولوژی در جنگ، متناسب با تهدیدات؛
  2. صحنه جنگ با دشمن با صحنه خیزش‌های دوران انقلاب متفاوت است. ايستادگي و شهادت‌طلبی انقلابی همراه با مقاومت عالمانه، طراحی، برنامه‌ريزي صحيح و سازمان‌دهي‌شده مستمر نیروها از ضروریات جنگ است و در این صورت عملیات‌ها، نتيجه‌بخش است.
  3. انجام رزمایش‌های حقیقی با شرایط جنگی در زمان صلح به ویژه برای عملیات مشترک و ادغامی و بالأخص در زمینه فرماندهی و کنترل ضرورتي انکارناپذیر است.
  4. عدم مداومت منابع اقتصادی در پشتیبانی از جنگ، رسیدن به اهداف را با مشکل اساسی مواجه ساخته و یا غیرممکن می‌کند.
  5. احساسات ملي و مذهبي، شور، انگیزه، روحیه ایثار و شهادت چنانچه  با تعقل، علم، تدبیر و حکمت همراه باشد علاوه بر حصول پیروزی هزینه‌های انسانی را کاهش می دهد.
  6. به کارگیری دیپلماسی خردگراي فعال در سطح بین‌المللی همراه با قدرت و عمل نظامي در جنگ لازم و ملزوم يكديگرند.
  7. خودکفائی و استقلال در تهيه تجهیزات و تسلیحات نظامی به ویژه در پدافند هوایی و موشک‌های دوربرد و قدرت آتش و تحرک بالا از ضروريات براي استمرار عمليات و حصول پيروزي است.
  8. داشتن دوست و يا دوستان استراتژیک قدرتمند از لحاظ سیاسی و کمک‌های تجهیزاتی مي‌تواند هزینه‌های مختلف مادي و معنوي جنگ را كاهش دهد.
  9. ایثارگری مستمر در صحنه نبرد و ايستادگي ملي زماني حاصل مي گردد كه با تهيه و توليد تجهیزات پیشرفته نظامي به ویژه بومی و توزيع بموقع آن همراه باشد، تا کفایت در توانایی رزمی و ايستادگي ملي حاصل شود.
  10. بزرگترين عامل وحدت، قدرت روحي و ميل جنگجوئي رزمندگان همانا رهبري ولايت فقيه مي باشد.
  11. بايستي حداكثر بهره‌مندي از بسيجيان جان بركف و عاشورائي در عمليات آفندي به عمل آمده و در عملیات پدافندی ثابت به دليل استمرار عمليات و كاهش شور و تحرك از حداقل استعداد نيروي انساني بسيج مگر به ضرورت استفاده كرد.
  12. آموزش مستمر و برنامه‌ريزي شده براي بسيج در سازمان‌دهي و كاربرد همراه با رزمايش‌هاي علمي و عملي در زمان صلح (وجود بسيجي آموزش‌ديده و تمرين كرده) به تقليل تلفات و ضايعات اين نيروي انساني ارزشمند در زمان جنگ كمك شاياني خواهد كرد.
  13.  چنانچه به يگان‌هاي ارتشي نيز نيروي بسيجي آموزش ديده واگذار شود، انگيزه و ميل جنگجوئي يگان‌ها به ويژه سربازان وظيفه افزايش چشمگير خواهد داشت.

 

 

منبع: پیاده نظام در دفاع مقدس، آراسته، ناصر-نیکفرد، علی، 1393، ایران سبز، تهران

1398/6/9 12:10:2 164 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
عملیات ثامن‌الائمه اولین عملیات مشترکی بود که به صورت ادغامی (با همدیگر) توسط نیروهای سه‌گانه ارتش و رزمندگان زمینی سپاه انجام شد، نیروهای سپاه در جمع‌آوری اطلاعات از دشمن به طرح‌ریزی و تهیه راه‌کارها به يگان‌هاي ارتشی کمک کردند. ولی طراحی عملیات به صورت مشروح و تهیه دستور عملیاتی همراه با پیوست‌های مربوطه توسط لشکر77 پیاده ارتش انجام گرفت.
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015