• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

حصرشکنان-24


بديهي است كه انجام يك تحرك نظامي در جبهه‌اي به‌طول بيش از 1000 كيلومتر، مستلزم پيش بيني‌ها و تدارك ملزومات جنگي و اقدامات مختلف، به‌خصوص در ارتباط با به‌كارگيري 12 لشكر و صدها فروند هواپيما، نيازمند يك دوره‌ زماني طولاني است. وزارت امورخارجه‌ عراق در يادداشتي كه 30 شهريور به سفارت ايران در بغداد تسليم مي‌نمايد، چنين آورده است: «عراق به هيچ‌وجه قصد جنگ با ايران يا توسعه‌ دامنه‌ اختلافات بيش از وضع فعلي را ندارد.»

جنگ تحمیلی،دفاع مقدس،ارتش،هیئت معارف جنگ،شهید صیاد شیرازی،جنگ ایران و عراق،جنگ

 

فعاليت‌هاي سياسي و مشوش نمودن اذهان جامعه‌ بين الملل

دولت‌مردان حزب بعث عراق، از اظهارات بني صدر، رئيس جمهور وقت ايران، مبني بر اين‌كه كشورهاي عربي قطر، امارات (دبي)، كويت و عربستان سعودي از نظر ايران كشورهاي مستقلي نيستند، بهره‌برداري سياسي نموده و با هدف مشوش نمودن اذهان اعضاي جامعه‌ بين‌الملل، اقدام به نوشتن دو نامه در تاريخ 13 فروردين 1359(4آوريل 1980) خطاب به كورت والدهايم دبيركل سازمان ملل متحد و فيدل كاسترو، رئيس ششمين كنفرانس كشورهاي غيرمتحد مي‌نمايند. همچنين، از هر دو مقام درخواست مي‌گردد تا متن نامه‌ مذكور را تكثير و در بين اعضاي سازمان‌هاي متبوع خويش توزيع نمايند (ذاكري، 55:1387).

دو روز بعد از ارسال آن نامه و در تاريخ 15 فروردين، وزارت امور خارجه عراق نامه‌ ديگري به دبيركل سازمان ملل متحد نوشته و استرداد جزاير سه گانه را مجدداً خواستار مي‌گردد. فرداي آن روز، صدّام حسين براي اولين بار در نطقي كه انجام مي‌دهد، اختلاف بين عراق و ايران را «اختلاف بين اعراب و ايرانيان» معرفي و مطرح مي‌نمايد (همان:56).

وزارت امور خارجه‌ عراق در ادامه اين مسير و تلاش براي منزوي ساختن حكومت نوپاي جمهوري اسلامي ايران در 26 ارديبهشت 1359 نامه‌اي را براي آدام كوجو، دبيركل سازمان وحدت افريقا، ارسال می‌کند و طي آن خود را مدافع حاكميت و منافع ملي ملت عرب مي‌خواند. در ادامه نيز درخواست مي‌نمايد اين نامه به‌عنوان يك سند در بين اعضاي سازمان وحدت افريقا منتشر گردد.

ارسال نامه به سازمان‌هاي بين‌المللي از سوي عراق، حاكي از اين امر بود كه حكومت بعثي با برنامه‌اي از پيش تنظيم شده درصدد تضعيف و مخدوش نمودن موقعيت ايران در سطح منطقه‌اي و بين‌المللي است تا زمينه را براي اقدامات تجاوزگرانه‌ی بعدي خود آماده کند.

چهار ماه قبل از آغاز رسمي جنگ توسط دولت بعث عراق، كنفرانس اسلامي در سطح وزراي امور خارجه در اسلام آباد پاكستان تشكيل مي‌گردد. وزارت امور خارجه عراق، اين نشست را فرصتي مناسب براي اهداف خود ديده و يادداشت مفصلي شامل تمامي مطالب قبلي كه به سازمان‌هاي مختلف اعلام کرده بود، تهيه و در بين شركت كنندگان توزيع مي‌نمايد.

بعد از انجام فعاليت‌هاي سياسي گسترده عليه حكومت اسلامي ايران، دولت بعث عراق با هدف محك زدن ميزان تأثير اقدامات انجام شده در بين كشورهای منطقه‌اي و فرامنطقه‌اي و همچنين سازمان‌هاي بين‌الملل و در ادامه‌ تجاوزات قبلي خود در 17 و 19 شهريور 1359، پس از تسليم يادداشت‌هايي و اعلام قصد خود به كاردار سفارت ايران در بغداد، به مناطق زينل‌كش و ميمك در حوالي مندلي حمله‌ نظامي می‌کند و اين مناطق را به اشغال خود درمي‌آورد.

سكوت مجامع بين‌المللي پس از اين اقدامات و همچنين عدم شكايت ايران به سازمان ملل متحد و شوراي امنيت، دولت عراق را مطئمن ساخت كه در صورت آغاز جنگ و تهاجم گسترده به مرزهاي ايران، با موانع سياسي در سطح منطقه و جهان روبه‌رو نخواهد گرديد.

از آخرين تلاش‌هاي بعثيون عراقي در اين حوزه، بايد به تهيه‌ نامه‌اي اشاره نمود كه در 20 شهريور 1359 براي هشت سازمان منطقه‌اي و بين‌المللي ارسال مي‌گردد. آنها در اين نامه مي‌کوشند با تحريف و واژگون نشان دادن حقايق، افكار عمومي را دچار انحراف ساخته و اذهان را براي پذيرش تجاوز خود به ايران اسلامي در كوتاه مدت آماده سازند.

آخرين مكاتبه‌ عراق در 30 شهريور 1359، یعنی يك روز قبل از تهاجم گسترده به خاك جمهوري اسلامي ايران بود که بار ديگر نامه‌اي با همان مضامين قبلي تهيه و براي دبيركل سازمان ملل متحد، دبيركل اتحاديه‌ عرب، فيدل كاسترو، رئيس ششمين كنفرانس غيرمتعهدها، جامعه‌ بازار مشترك، رئيس سازمان وحدت افريقا و سازمان كشورهاي امريكا ارسال داشته و چنين وانمود مي‌کند كه قصد جنگ با ايران را ندارد. در قسمتي از اين نامه آمده است: «دولت جمهوري عراق تأييد مي‌کند، همان‌طور كه در گذشته عمل كرده است، علاقه‌مند به حفظ روابط حسنه با تمام كشورهاي همسايه،      به‌خصوص ايران است و به هيچ‌وجه قصد جنگ با ايران يا توسعه‌ دامنه‌ اختلافات را بيش از آنچه كه مربوط به دفاع مشروع خود باشد، ندارد. با توجه به مراتب فوق، دولت عراق موافقت‌نامه‌ الجزاير و عهدنامه‌ مرزهاي بين‌المللي و روابط حسن همجواري را با تمام پروتكل‌ها، ضميمه‌ها و موافقت‌نامه‌هاي مربوط باطل و بلااعتبار مي‌داند.» (بهروزي و پورداراب، 1384: صص 467 تا 472)

بديهي است كه انجام يك تحرك نظامي در جبهه‌اي به‌طول بيش از 1000 كيلومتر، مستلزم پيش بيني‌ها و تدارك ملزومات جنگي و اقدامات مختلف، به‌خصوص در ارتباط با به‌كارگيري 12 لشكر و صدها فروند هواپيما، نيازمند يك دوره‌ زماني طولاني است. وزارت امورخارجه‌ عراق در يادداشتي كه 30 شهريور به سفارت ايران در بغداد تسليم مي‌نمايد، چنين آورده است: «عراق به هيچ‌وجه قصد جنگ با ايران يا توسعه‌ دامنه‌ اختلافات بيش از وضع فعلي را ندارد.» (همان)

بنابراين، ترديدي وجود ندارد كه تمامي اقدامات ديپلماتيك دولت عراق در مسير آماده سازي افكار عمومي و براساس يك سناريو و برنامه‌ از پيش تنظيم شده بوده است. انجام اين مكاتبات با سازمان‌ها و نهادهاي منطقه‌اي و بين‌المللي نيز آنها را از اهداف آتي صدّام و رژيم بعث عراق مطلع مي‌کرد و به‌هيچ وجه نمي‌توان پذیرفت كه جامعه‌ بين‌الملل نيز در مقطع بروز اين تجاوز رسمي غافلگير شده است.

 

راهبرد جنگ برق‌آسا

تعیین راهبرد نظامی عراق برای تحقق اهداف سیاسی علاوه بر تأثیرپذیری از ملاحظات سیاسی بین‌المللی و منطقه‌ای، بیشتر بر پایه‌ ادراک از اوضاع داخلی سیاسی و وضعیت نظامی ایران پس از انقلاب بود. به این منظور، عراقی‌‌ها یک کمیته‌ عالی رتبه با عنوان «کمیته‌ مطالعات» را با حضور افسران عراقی دانش آموخته از دانشکده‌ی جنگ با توانایی نظری و عملی تشکیل دادند. کلیه‌ اطلاعات در زمینه‌هایی مانند اوضاع سیاسی ایران، پراکندگی جمعیت و به‌ویژه قومیت‌های ایران، سازمان‌های امنیتی و اطلاعاتی، اوضاع اقتصادی و وضعیت نیروهای مسلح در اختیار کمیته‌ی قرار داده می‌شد. کمیته‌ یاد شده طرح‌های مختلف را چند ماه مستمر و با پشتکار بررسی کرد. حتی مدتی قبل از پیروزی انقلاب، عراقی‌ها قرارگاهی نظامی در بصره دایر کردند تا فعالیت‌های اطلاعاتی ـ امنیتی خود را به‌صورت متمرکز هدایت کنند.

تحرکات نظامی عراق در مرزهای کشور، به‌ویژه در نیمه‌ اول سال 1359 با هدف ارزیابی قدرت دفاعی ایران در واکنش نظامی، عراقی‌ها را به این نتیجه رساند که جمهوری اسلامی ایران علاوه بر ضعف اقتصادی و بی‌ثباتی سیاسی ـ اجتماعی، از نظر نظامی نیز به‌شدت ضعیف شده است و قادر به انجام واکنشی مناسب برای پیشگیری یا مقابله در برابر تهاجم ارتش عراق نيست. قطع مناسبات سیاسی ایران با امریکا و در نتیجه، توقف فروش سلاح و قطعات و لوازم يدكي به ایران نیز از نظر عراقی‌ها بیان‌کننده‌ تشدید ناتوانی ایران بود. در چارچوب این ارزیابی، عراقی‌ها راهبرد «پرتحرّک محدود» را با هدف وارد ساختن یک ضربه‌ قاطع، سریع و محدود برای دست یابی به موقعیت برتر و تأمین مقاصد سیاسی انتخاب کردند.

الگوی صدّام برای حمله به ایران متأثر از تجربه‌ رژيم صهيونيستي در حمله به مصر بود. وفیق السامرایی در این زمینه می‌گوید: «هنگامی که صدّام نزد ما آمد، فرمانده‌ کل نیروهای مسلح بود. وی گفت ان‌شاءالله بعد از 20 دقیقه جوانان پشت آنان را خواهند شکست.» وی در حالی این سخنان را می‌گفت که از جنگ 6 روزه و حملات هوایی رژيم اشغالگر علیه فرودگاه‌های مصر در سال 1967 الگو گرفته بود. رژيم اشغالگر قدس، در آن جنگ طی چند دقیقه 65 درصد نیروی هوایی مصر را نابود کرده بود (وفيق السامرايي، مصاحبه با روزنامه‌ی الجزيره،14:1361).

سرلشکر وفیق السامرایی، مقام عالي رتبه‌ اطلاعاتی حكومت عراق، درباره‌ اهداف عراق از حمله به ایران نوشته است: «نیروهای ارتش عراق در ساعت 2 بامداد روز 23 سپتامبر 1980(01/07/1359) به‌منظور تحقق اهداف زير از مرزهای ایران گذشتند:

  • تثبیت موقعیت نیروهای خود در منطقه‌ عملیاتی شمالی و اشغال و کنترل برخی از نیروهای مهم مرزی در منطقه‌ حاج عمران، ارتفاع 1864 در درون ایران (در منطقه‌ مارو و قوچ سلطان) و در منطقه‌ پنجوین و برخی ارتفاعات دیگر در منطقه‌ طویله در شرق سلیمانیه.
  • پیشروی در منطقه‌ عملیاتی میانی برای اشغال شهر مهران، گسترش خط حمله به طرف شمال برای اشغال تنگه «کنجانچم» به سمت استان ایلام، اشغال شهرهای سومار، نفت شهر و تأسیسات نفتی نفت شهر، اشغال شهرهای قصر شیرین، گیلان غرب و سرپل ذهاب و پیشروی به طرف ورودی تنگه‌ «پاطاق» برای کنترل این تنگه و تپه‌های «کولینه» و «دانه خشک».
  • پیشروی اصلی در منطقه‌ عملیاتی جنوب با هدف اشغال شهر دزفول که اهمیت ویژه‌ای داشت، اشغال استان اهواز(خوزستان) و کرانه‌ شرقی اروندرود و شهرهای خرمشهر و آبادان. پیشروی به‌طرف شهرهای شیخ بدیر(به‌ احتمال زياد شادگان) و ماهشهر و بندر(جزیره) مینو و اشغال شهر دهلران در شمال(شرقی) العماره.

هدف از عملیات محور شمال، زمین‌گیر کردن نیروهای ایرانی در مقابله با آنان بود. در محور میانی، هدف نهایی اشغال بعضی از شهرهای غیرمهم و کنترل تنگه‌ها و درهم کوبیدن نیروهای ایرانی برای جلوگیری از هرگونه پیشروی به سمت بغداد، دیالی یا کوت بود. در محور جنوب که محور حقیقی جنگ بود، چنانچه موفق می‌شدیم، اگر نگوییم به سرنگونی حکومت ایران و متلاشی شدن این کشور منتهی می‌گردید، می‌توانست به تحمیل اراده‌ عراق بر ایران منجر شود.» (وفيق السامرايي،62:1377)

منبع: حصرشکنان، عسگری، شاداب، 1392، سوره سبز، تهران

1398/4/15 13:5:3 76 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
بديهي است كه انجام يك تحرك نظامي در جبهه‌اي به‌طول بيش از 1000 كيلومتر، مستلزم پيش بيني‌ها و تدارك ملزومات جنگي و اقدامات مختلف، به‌خصوص در ارتباط با به‌كارگيري 12 لشكر و صدها فروند هواپيما، نيازمند يك دوره‌ زماني طولاني است.
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015