• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

عملیات رمضان (انتشار مجدد)


بخش بیست و هشتم: خاطرات رزمندگان

برادر پاسدار اکبر جوادی، فرمانده گردان تخریب لشکر عاشورا

در جلو این منطقه، خاکریز دشمن وجود نداشت تا افراد ما سریعاً خود را به آن برسانند. در نتیجه، اجباراً در زمین باز در مقابل دشمن قرار گرفته بودند و هوا نیز روشن می‌شد. به طور کلی در منطقه نبرد عملیات رمضان نیروهای دشمن به نسبت عملیات دیگر خیلی کم­تر از خاکریز استفاده کرده بودند و بیش­تر کانال حفر کرده بودند. در حالی که خاکریزهای دشمن خیلی به نفع ما بود، زیرا افراد ما سریعاً آن­ها را اشغال می­کردند و از آن‌ها علیه نیروهای دشمن استفاده می­نمودند.

جنگ تحمیلی،دفاع مقدس،ارتش،هیئت معارف جنگ،شهید صیاد شیرازی،جنگ ایران و عراق،جنگ

در عملیات رمضان مأموریت ما این بود که از میدان مین دشمن معبر، باز کنیم. ولی به علت بعضی ناهماهنگی که بین گردان­ها وجود داشت، در اجرای عملیات مشکلاتی پیش آمد. ما بایستی از کنار کانال ماهی معبر باز می­کردیم، ولی به ما گفتند آن محل معبر باز شده و نیروها پیشروی کرده­اند و حمله شروع شده است. لذا در حالی که ماشین حامل گروه ما به عقب برمی­گشت، من با چند نفر از افراد تخریب پیاده شدیم تا در قسمت دیگر نبرد شرکت کنیم.

در مرحله پنجم (احتمالاً مرحله چهارم عملیات است) عملیات رمضان، در یک خاکریز با دشمن درگیر شدیم. افراد عراقی خاکریز را زیر آتش گرفته بودند و هر کس از افراد ما به بالای آن می­رفت، می­زدند. در حالی که تعدادی از افراد ما در جلو خاکریز شهید و مجروح شده و افتاده بودند و ما مجبور بودیم به هر ترتیب آن­ها را به عقب تخلیه کنیم، من علت افتادن افراد خودی را جویا شدم، به نظر می­رسید که در هدایت حمله ناهماهنگی وجود داشته است.

 عده­ای از افراد ما از میدان مین دشمن گذشته بودند، ولی دشمن آن­ها را در جلوی میدان (به طرف خودش) متوقف ساخته و تلفاتی به آنان وارد کرده بود و بقیه نیروها نتوانسته بودند؛ از میدان عبور کنند. پیشنهاد شد که عده­ای دیگر از میدان مین دشمن بگذریم و حداقل شهدا و مجروحین را عقب بیاوریم و اگر توانستیم به دشمن حمله کنیم. بالاخره با تلاش عده­ای، مجروحین تخلیه شدند.

علاوه بر آتش دشمن، زمین منطقه نیز به علت باز کردن کانال ماهی به صورت باتلاقی درآمده بود که حرکت را مشکل می­کرد. فقط در یک منطقه­ای به عرض حدود 500 متر زمین خشک و سفت بود. به نظر می­رسید که دشمن احتمال محور حمله نیروهای ما را برآورد کرده بود و در آن محورها مواضع زیادی ایجاد نموده بود. به هر حال با مشکلات زیاد، شهدا و مجروحین را تخلیه کردیم و دستور دادند؛ در منطقه­ای که حدود 25 کیلومتر دورتر از دشمن بود و منطقه تدارکات بود مستقر شویم.

بعد از عملیات، برادر رضایی که درباره علل عدم موفقیت این عملیات سخنرانی کرد؛ نتیجه کلی آن بود که در این عملیات هماهنگی کافی بین نیروهای حمله­ور وجود نداشته و نیروی حمله­ور در محور مرکزی سریعاً پیشروی کرده و در حالی که نیروهای حمله­ور جناحی نتوانسته بودند پیشروی قابل ملاحظه­ای داشته باشند. در جناح جنوبی به علت اینکه ارتش عراق، آب کانال ماهی را وارد دشت کرده بود، زمین به صورت غیرقابل حرکت و مانع در آمده بود.

مرحله اول عملیات رمضان خیلی گسترده و از شلمچه تا پاسگاه زید بود. مرحله دوم حوالی پاسگاه زید و مرحله سوم در شمال آن پاسگاه اجرا گردید و مرحله چهارم نیز در همان آغاز با مشکلاتی مواجه شد که به اجرا در نیامد.

 برادر پاسدار سید ناصر حسيني ، فرمانده گردان در لشکر 8 نجف اشرف

عملیات رمضان به این صورت شروع می­شد؛ بعد از توجیه کامل نیروها، بایستی در میدان­های مین دشمن، ابتدا سه معبر باز می­شد. گردان ما معبر مربوط به خود را باز کرد. ولی در دو محور پیشروی، معبر باز نشده بود. لذا دو گردان از یک معبر وارد شدند. گردان ما سمت راست (شمال) پیشروی می­کرد. قرار بود تیپ امام حسین و تیپ کربلا نیز تا رودخانه دجله پیشروی کنند. در ساعت 9 شب از مواضع خود که در خط دژها بود حرکت کردیم و به 10 متری معبر میدان مین مورد نظر رسیدیم.

قبلاً پیش­بینی­هایی برای راهنمایی عبور از معبر به عمل آمده بود و با سیم تلفن مسیر معبر مشخص شده بود، اما در هنگام حرکت به علت اینکه سیم تلفن سیاه رنگ بود، قابل تشخیص نبود. در نتیجه دو گردان دیگر دنبال کننده از مسیر خود منحرف شده و گم شده بودند. همین امر سبب شد که تعدادی از افراد ما با مین و تله­های انفجاری دشمن برخورد کردند. به علت انفجار مین­های جهنده و منور منطقه روشن شد و دشمن از حمله ما آگاه گردید و تیراندازی را شروع کرد.

در جلو این منطقه، خاکریز دشمن وجود نداشت تا افراد ما سریعاً خود را به آن برسانند. در نتیجه، اجباراً در زمین باز در مقابل دشمن قرار گرفته بودند و هوا نیز روشن می‌شد. به طور کلی در منطقه نبرد عملیات رمضان نیروهای دشمن به نسبت عملیات دیگر خیلی کم­تر از خاکریز استفاده کرده بودند و بیش­تر کانال حفر کرده بودند. در حالی که خاکریزهای دشمن خیلی به نفع ما بود، زیرا افراد ما سریعاً آن­ها را اشغال می­کردند و از آن‌ها علیه نیروهای دشمن استفاده می­نمودند.

به هر حال قسمتی از یگان­­ها از موانع دشمن عبور کردند. ولی یگان­هایی که از مسیر پیش­بینی شده منحرف شده بودند، نتوانستند به موقع از آن موانع عبور کنند. در نتیجه در عملیات، ناهماهنگی به وجود آمد. در ساعات اول حمله، ما با مقاومت قابل ملاحظه­ای از دشمن مواجه نشدیم. در شمال ما تیپ علی ابن ابی­طالب و در جنوب ما تیپ امام حسین پیشروی می­کرد که در آن موقع به تیپ 17 قم نامیده می­شد. این تیپ موفق به پیشروی نشد و فقط تا حوالی پاسگاه زید جلو آمده بود. تیپ کربلا در حاشیه حوضچه ماهی و در جنوب تیپ امام حسین با میدان مین دشمن برخورد کرده بود و نتوانسته بود از آن عبور کند.

به علت این عدم هماهنگی در پیشروی نیروهای ما،  شکافی در بین آن­ها ایجاد شده بود که دشمن با استفاده از آن شکاف­ها نیروهای خود را به جناحین نیروهای ما وارد کرد و نیروهای ما را در محاصره قرار داد و تعدادی از آنان را اسیر نمود ولی تعدادی توانستند از خط محاصره دشمن نجات یابند و عقب­نشینی کنند. برادر ناصر حسینی در قسمتی از مصاحبه نظر داده­اند که از جمله عللی که سبب عدم موفقیت ما در عملیات رمضان گردید، این بود که این بار ما در خاک دشمن می­جنگیدیم که طبعاً در روحیه افراد دشمن اثر داشت. دیگر اینکه پیروزی­های عملیات فتح­المبین و بیت­المقدس مقداری غرور در ما ایجاد کرده بود. سوم اینکه آن احساس شدیدی که در افراد ما در عملیات بیت­المقدس برای آزاد کردن خرمشهر ایجاد شده بود، در عملیات رمضان به آن شدت مشهود نبود. حتی خود به چشم خود دیدم که کارایی افراد ما در عملیات رمضان به قدر عملیات خرمشهر نبود. چنانکه در عملیات خرمشهر با هر موشک آرپی­جی7 یک تانک دشمن نابود می­شد، ولی در عملیات رمضان چندین موشک پرتاب می­شد و به هدف اصابت نمی­کرد. نتیجه کلی آن که در نبرد نباید مغرور شد، به هر حال نیروهای ما مجبور شدند به حوالی پاسگاه زید عقب­نشینی کنند. دو شب بعد مرحله دوم عملیات که هدف از آن انهدام دشمن بود، با موفقیت خوبی اجرا شد و تعداد زیادی از ادوات زرهی دشمن منهدم گردید.

مرحله سوم که حمله به هدف­های محدودتری بود، موفقیتی در برنداشت. مرحله چهارم در حوالی شلمچه اجرا گردید که به وسیله قرارگاه فجر اجرا شد. ابتدا موفقیت­آمیز بود ولی بعد نیروهای ما مجبور به عقب­نشینی به مواضع اولیه خود شدند.

توضیح اینکه این برادر رزمنده درباره حمله به مواضع دفاعی مثلثی شکل نیروهای عراقی همان نظریات رزمندگان دیگر را که قبلاً به آن ها اشاره شد ارائه کرده است که از تکرار آن صرف­نظر گردید.

سرگرد زرهی هوشنگ كريم‌پور ، معاون گردان

در عملیات رمضان یگان­های ارتش و سپاه تا پایین­ترین رده با یکدیگر ادغام شدند تا وحدت کامل به وجود آید. هدف نهایی این عملیات تصرف کرانه شرقی دجله بود و ما در جناح راست (شمال) منطقه عملیات پیشروی می­کردیم. در آغاز حمله، ما با عناصر سبکی از دشمن برخورد کردیم و چنین به نظر می­رسید که دشمن عمداً نیروهای خود را عقب برده است، یگان ما از شمال پاسگاه زید پیشروی کرد و تا هدف نهایی جلو رفت.

واحد سمت چپ ما بایستی ابتدا مستقیماً در مسیر شرقی غربی پیشروی می­کرد تا به کانال ماهی می­رسید بعد به سمت جنوب تغییر مسیر می­داد و در مسیر جنوب غربی تا کرانه دجله پیشروی می‌کرد. نیروهای حمله­ور در کرانه دجله با یکدیگر الحاق حاصل می­نمودند، اما به عللی، یگان­های حمله­ور شمالی و جنوبی با مشکلاتی مواجه شدند و نتوانستند مانند نیروی مرکزی پیشروی کنند. در نتیجه جناحین نیروی مرکزی باز و خالی ماند و نیروهای مرکزی نیز با مشکلاتی مجبور به عقب­نشینی به حوالی پاسگاه زید شدند.

(توضیح اینکه شرح جزئیات تقریباً مانند رزمندگان دیگر بود و حذف شد).

درباره نتایج کلی عملیات رمضان سرکار سرگرد کریم­پور نظر داده­اند که گرچه ما نتوانستیم هدف نهایی را که به آن رسیده بودیم نگهداریم، ولی با توجه به اینکه در این نبرد برای اولین بار ما جنگ را به داخل خاک دشمن کشانده بودیم، خود می­تواند موفقیت قابل ملاحظه­ای محسوب گردد. ضمن اینکه به هر حال ما در این نبرد چندین کیلومتر مربع از خاک عراق را در حوالی پاسگاه زید تصرف کردیم و نگهداری نمودیم. در این نبرد عکس‌العمل دشمن در جنگ داخل خاک خودش مورد ارزیابی قرار گرفت و برای نبردهای بعد تجربیات ارزنده­ای برای قرارگاه­های ما به دست آورد.

استواریکم داود زارع، جمعی لشکر 21 پیاده

واحد ما در منطقه گرمدشت مستقر بود. 24 ساعت قبل از شروع حمله به ما اطلاع دادند بایستی خاکریزی از دشمن را تصرف کنیم. این عملیات با تلاش اصلی برادران سپاه انجام می­شد. قبل از حمله، معبری در میدان مین دشمن به وسیله برادران بسیجی باز شده بود، ولی احتمالاً نیروهای دشمن متوجه آن شده و آن محل را تحت مراقبت شدید قرار داده بودند. لذا هنگامی که نیروهای ما خواسته بودند از آن معبر بگذرند در زیر آتش شدید دشمن قرار گرفته و متوقف شده بودند.

تعدادی خود را به میدان مین دشمن زده بودند تا خط دفاعی دشمن را بشکنند و راه را برای پیشروی بقیه هموار سازند. این عملیات در ساعت تاریکی شب اجرا می­شد، بعد از چند ساعت به واحد ما گفتند؛ معبر باز شده و بایستی پیشروی کنیم، ولی برای این امر هماهنگی نشده بود. لذا ما تا ساعت 0230 نتوانستیم واحد زرهی خود را حرکت دهیم. بالاخره با نزدیک شدن روز، هوا روشن شد و حمله ما کاملاً کشف گردید. تانک­ها با آرایش زنجیر حرکت کردند، اما نتوانستند کاری از پیش ببرند، در حالی که هیچ­گونه تلفات و خساراتی نیز به آن واحد تانک وارد نشد.

یکی از علل عدم کارآیی این واحد (به نظر ایشان) آرایش رزمی نادرست یگان زرهی بود. اگر یگان زرهی با آرایش مثلث حرکت می­کرد، احتمالاً می­توانست با خطرات کم پیشروی کند. اولین تانک که در جلو حرکت می­کرد با آتش ضد تانک دشمن مواجه گردید. این تانک از تانک­های اغتنامی از ارتش عراق بود که در دست برادران سپاه بود. این تانک ابتدا متوقف شد و بعد عقب‌نشینی کرد. دیگر تانک­ها نیز از آن پیروی کردند و عقب­نشینی نمودند. این امر اختلالی در ستون حمله­ور ایجاد کرد. تعدادی از تانک­های چیفتن در کانال­ها گیر کردند، ولی با تلاش زیاد موفق شدند به عقب بیایند. از نکات قابل ملاحظه در این نبرد آن بود که نقش اصلی هدایت عملیات در دست سپاه بود. فرماندهان ارتشی نقش چندانی در آن نداشتند. دیگر آنکه طبق طرح بایستی قسمت عمده عملیات، شبانه اجرا می­گردید. ولی به علت ناهماهنگی­ها امکان­پذیر نشد و به روز به طول انجامید و دشمن توانست آتش­های دقیق خود را بر روی یگان­های ما روانه کند. عامل دیگر ضعف کنترل فرماندهی بود، چنانکه به محض اینکه تانک اول به طرف عقب برگشت، دیگران نیز از او پیروی کردند.

 برادر علیرضا صالحي ، عضو تیپ نجف اشرف سپاه پاسداران

در یکی از مراحل عملیات رمضان، گردان ما که گردان 10 تیپ ثارالله بود از پاسگاه زید وارد عمل شد. ابتدا برادران نماز را به صورت جماعت خواندند. بعد، از خاکریز خودی شروع به حرکت کردند و در مسیر راه با خدای متعال در راز و نیاز بودند. بعد از آن که چند کیلومتر پیشروی کردیم، آتش دشمن به روی ما باز شد و تلفاتی به ما وارد کرد. رزمندگان ما با ایثار و فداکاری به مبارزه برخواستند.

روز گرم و در عین حال طوفانی بود. تشنگی افراد مشکلاتی را به وجود آورده بود، آنچنان که رادیاتور یک بیل مکانیکی باقیمانده از دشمن را باز کردند و آب آن را کشیدند و خوردند. طوفان شن مانع پیشروی ما شده بود، با وجود این مشکلات، واحد ما توانست به مواضع مثلثی شکل دشمن دست یابد. در آن مواضع اجساد بعضی از شهدای ما که در نبرد قبلی در آن منطقه شهید شده بودند، به دست آمد که با حالت بسیار مظلومانه­ای به شهادت رسیده بودند. مشاهده آنان بیش از پیش خون رزمندگان ما را به جوش آورد و برای گرفتن انتقام خون آنان تهییج کرد. این هیجان سبب بالا رفتن قدرت مبارزه جویی رزمندگان ما گردید.

 اما عکس­المعل دشمن با آتش بسیار شدید بود. توضیح اینکه این برادر بعد از بیان قسمتی از خاطرات خود درباره عملیات رمضان، رشته سخن خود را به مسائل و عملیات دیگر کشانده که خارج از عملیات رمضان می­باشد لذا حذف گردید.

برادر روحانی سید رجبعلی حسینی لشکر 25 کربلا گردان 501

در پاسخ به سئوالات مصاحبه­گر نظریات کلی این برادر روحانی رزمنده درباره عملیات رمضان چنین است: علل عدم موفقیت این عملیات عوامل مختلفی بودند که از آن جمله عدم هماهنگی بود. به نحوی که یک واحد سریع عمل کرد و به هدف رسید در حالی که واحد دیگر نتوانست پیشروی کند. دیگر آن که نتایج عملیات فتح­المبین و بیت­المقدس غرور بیش از حدی در فرماندهان ایجاد کرده بود و من خود، آن را از فرماندهان شنیدم، آن­ها دشمن را ضعیف شده می­پنداشتند و به امکانات دشمن توجه چندانی نداشتند.

این امر نقش حساسی در نتایج این عملیات داشت. درباره اطلاعات از دشمن مسائل اطلاعاتی در اختیار فرماندهان بود، ولی مورد توجه چندانی قرار نگرفته بود. البته من خود در جریان کلیه مسائل نبودم، ولی رزمندگان دیگر چنین مطالبی را بیان می­کردند. من در دو مرحله از این عملیات شرکت داشتم. یکی حمله به مواضع مثلثی شکل دشمن بود که هوا طوفانی بود. خاکریزهایی که به وسیله عناصر جهاد سازندگی احداث کرده بودند در محل اشتباهی بود. هماهنگی کافی نشده بود و نتیجه آن که این خاکریزها، مناسب برای برقراری یک خط دفاعی پیوسته نبود. لذا از آن­ها استفاده نشد. (توضیح اینکه این برادر روحانی بعداً شهید شد)

 

منبع: نبردهای سال های 1361 و 1362، حسینی، سید یعقوب، 1389، ایران سبز، تهران

1396/5/25 10:45:45 530 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
در عملیات رمضان مأموریت ما این بود که از میدان مین دشمن معبر، باز کنیم. ولی به علت بعضی ناهماهنگی که بین گردان ها وجود داشت، در اجرای عملیات مشکلاتی پیش آمد.
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015