• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.
ارتش و دفاع مقدس از دیدگاه ولایت
صوت و تصویر
قطعنامه ها
کتاب آموزش معارف جنگ
آمار بازدید

پیشگامان صنعت رادار در ایران-30


ساخت موجبرهای رادار

سرهنگ حشمت‌الله زهدی

یکی دیگر از مواردی که در پدافند هوایی کمتر به آن پرداخته شده بود، مسیرهای هدایت امواج رادارها (Wave Guide) بود. در انتخاب رادار GPS-11 به عنوان الگو جهت ساخت، به عظمت و پیچیدگی موجبرها توجه نشده بود، که در حین ساخت متوجه سختی‌ها و دقت لازم جهت تأمین انواع موجبرها و تقسیم‌کننده‌های دقیق امواج شدیم. تنها فردی که در پدافند هوایی روی مسیرهای موجبری و لوازم جانبی آن کار کرده بود و تجربه داشت، برادر عزیز و صبورمان سرهنگ زهدی بودند،که با پشتکار همراه صبر و استقامت مثال‌زدنی توانست این پروژه سنگین را به سرانجام برساند. ایشان فوق‌العاده کم‌حرف و در عوض، اهل تلاش و عمل در سکوت هستند. 

دفاع مقدس، جنگ تحمیلی، معارف جنگ، شهید صیاد شیرازی، شهدای جنگ تحمیلی، امام خامنه ای

یکی از موانع بزرگ سر راه ساخت رادار ملّی، موجبرها بودند، که در حین ساخت، به مرور برای همه ما دلهره آورده شده بود. ولی با یاری خداوند و با سعی و تلاش شبانه‌روزی (واقعاً اکثر شب‌ها به کار مشغول بودند) برادر عزیزمان سرهنگ زهدی این رویا به حقیقت پیوست. مختصری از چگونگی کار را از زبان خودشان بشنویم.

 

کارگاه ساخت موجبرهای رادار

سرهنگ حشمت‌الله زهدی

در تاریخ 28/5/1332، در شهر خوانسار متولد شدم و دوران تحصیل ابتدائی و متوسطه را در این شهر به پایان رساندم. پس از اخذ دیپلم طبیعی، یک سال به صورت آموزگار پیمانی در این شهر به آموزش کودکان مشغول شدم. در سال1351، در آموزشگاه همافری نیروی هوایی استخدام و با طی دوره ارتباط رادیو زمینی، به گردان24 راپیر زمین به هوا واقع در دوشان تپه منتقل شدم. به علت عدم وجود تخصص اینجانب در این گردان، بنده را به هفته‌ای سه روز به پادگان قلعه مرغی مأمور نمودند. در این پادگان، که یک رادار موبایل انگلیسی به تام تونیک وجود داشت، با چگونگی کارکرد رادار آشناشدم و به مرور، علاقه شدیدی به تخصص رادار پیدا کردم و بنا به توصیه فرمانده وقت آن پادگان، جناب سرگرد عدالت‌نژاد، بیشتر وقت بنده در رادار می‌گذشت. با پیروزی انقلاب اسلامی ایران در 22بهمن 1357، مدتی را به صورت مأمور در کمیته انقلاب اسلامی (کلانتری6) مشغول شدم و سپس با فرمان امام مجدداً به گروه پدافند هوایی تهران بازگشتم. از آغاز خدمت در این گروه به کمک برادران بازرگان، برنجی و محبت‌دوست بنای تحقیقات صنعتی گذاشته شد. خدمت بنده در گروه تهران با مسئولیت ارتباط این گروه و سرپرستی تحقیقات صنعتی شروع و با کاری شبانه‌روزی سعی شد خلاء کمبود نفرات و نیازمندی قطعات پدافند هوایی به نحو شایسته‌ای به انجام برسد. با شروع جنگ تحمیلی، مسئولیت گروه تهران افزایش یافت (با گسترش مواضع در اطراف تهران و دیگر نقاط کشور)، به طوری که مسئولیت پشتیبانی و تعمیر و نگهداری تجهیزات ارتباطی بیت امام (جماران) گردان11 زمین به هوا و گردان12 هاگ مستقر در فرودگاه مهرآباد، باند دوشان تپه، قصرفیروزه، منظریه قم، ایلام و اهواز به اینجانب واگذار گردید، که کاری بسیار سنگین و طاقت‌فرسا بود. گاهی حتی یک هفته به طور کامل مجبور به ماندن در محل کار بودم، تا بتوانم پاسخگوی مسئولین محترم باشم.

با این مسئولیت‌ها، سعی کردم در زمان فراغت، با جایگزین نمودن قطعات موجود در بازار به جای قطعات موتورولای اسرائیلی مشکل کمبود قطعات را به گونه‌ای حل نمایم. در آن زمان، همه مواضع مجهز به بی‌سیم موتورولا بودند و نیاز شدیدی به قطعات بود. در زمان فرماندهی شهیدخضرائی، تحقیقات صنعتی و مهندسی رزمی در هم ادغام و جهاد خودکفائی تشکیل گردید که در جهاد خودکفائی برادر متعهد و سختکوشمان، حاج آقا قشقائی، مسئول مهندسی و این حقیر مسئول تحقیقات صنعتی بودم. به علت تحریم‌های گسترده سیستم‌های پدافندی دچار مشکل شده بودند، مخصوصاً روی ویوگایدهای  FLEX[1] باند S رادار GPS-11 – FPS89 و FPS100 – ADS4. حقیر پیشنهاد کردم اجازه دهند تا ساخت نیازمندی موجبرها را در مرکز جهاد خودکفائی شروع نمایم، اما هیچ‌کس باور نداشت، چون نامه رسمی صنایع دفاع و صنایع الکترونیک شیراز موجود بود، که امکان ساخت را رد کرده بودند. بنده با هزینه شخصی اقدام به ساخت قالب ویوگاید RG [2] باند S نمودم. اولین ویوگاید پس از ساخته شدن بر روی سیستم رادار FPS89 جاسک نصب شد و همگان باور کردند که ساخت آن امکان‌پذیر است. با انتصاب امیر ستاری به سمت فرماندهی نیروی هوایی بخش خرید اضطراری با حجم وسیعی درخواست ویوگاید در باندهای مختلف مواجه بود. ایشان بنده را احضار و دستور برآوردن نیازهای فوق را صادر نمودند، که با کاری شبانه‌روزی، آن هم در زیرزمین منزل مسکونی خودم ساخت ویوگاید را شروع و در زمانی کمتر از 2 سال، همه نیازمندی‌ها تأمین گردید.

پس از ساخت ویوگایدهای R.G [3] نوبت به ساخت ویوگاید FLEX [4] باند S رسید، که ساخت این قالب زمانی حدود یک سال به طول انجامید و پس از ساخته شدن اولین ویوگاید FLEX ساخت ‌ایران در رادار GPS-11 نصب و مورد تائید قرار گرفت. در این بین، از هیچ‌گونه کار تحقیقاتی دیگر کوتاهی ننمودم و با طراحی پروژه‌های aux،[5] scr،[6] Current trip،[7] پاور رک رادار HF200 (رادار ارتفاع‌یاب انگلیسی) ساخت کامل پاور رک را که نیاز این سیستم بود، شروع کرده و به لطف خدا در فاصله زمانی کوتاه، تحویل یگان‌های نیازمند گردید. همچنین، ساخت و‌لتاژ رگولاتور مولد برق لیستر که به شدت مورد نیاز  بود، با موفقیت به پایان رسید.

پس از ساخت ویوگایدهای باند S به صورت‌های مختلف (ST،[8] Bend،[9] [10]twist) ساخت ویوگاید باند L را شروع نمودم و موفق به ساخت این نوع ویوگاید گردیدم. لازم به ذکر است که در این مدت، کار بر روی ساخت ویوگاید باند J , H , X  نیز شروع و آنها نیز ساخته شد.

در کنار همه این کارها، تعداد زیادی ویوگاید باند S برای سپاه پاسداران تولید و در اختیار آنان قرار داده شد، که از آن جمله ساخت فیدهورن مونوپالس، ویوگاید سوئیچ باند S می‌باشد.

درسال 77، با احضار اینجانب از سوی امیر فرماندهی محترم پدافند هوایی (امیر غلامی) و موافقت معاونت تحقیقات و جهاد خودکفائی به مجتمع سپهر منتقل و مشغول به کار گردیدم. شاید بتوان گفت شایسته‌ترین فرد ممکن در رأس این مجتمع قرار داده شد، که همیشه حامی و پشتیبان همه پرسنل تحت امر بودند. پس از شروع به کار، امیر محترم بنده را مسئول ساخت مجموعه وسیع سیستم موجبری انتقال توان فرستنده رادار ملّی نمودند، در حالی که پیچیدگی موضوع این حجم ویوگاید و فیدهورن[11] 13بیم، هارمونیک فیلتر،[12] پاور دیوایدر،[13] سیرکولاتور،[14] دامی لود،[15] در ابتدای کار حقیر را وحشت‌زده کرد، اما با کمال میل پذیرفتم. به همین خاطر، درخواست نمودم علاوه‌بر استفاده از تراشکاری مجتمع، تعداد دو دستگاه فرز c معمولی و دو دستگاه تراش، یک‌دستگاه پرس، یک دستگاه جوش آرگون و جوش استیلنی در اختیار بنده قرار دهند، تا در داخل سوله خودم بر انجام کارها نظارت داشته باشم و بتوانم بر اساس فرمول‌های /4λ برش قطعات ویوگاید را انجام و با جوشکاری دقیق کار را به نحو احسن انجام دهم، که با موافقت و پشتیبانی بی‌دریغ امیر غلامی این کار انجام شد.

لازم بود پس از ساخته شدن قطعات، ابتدا آنها به صورت تک به تک توسط دستگاه‌های (نتورک) از نظر VSWR تست گردد. بدین لحاظ، درخواست خرید یک دستگاه (اسکالر نتورک) به امیر داده شد، که مورد موافقت قرار گرفت. به همین منظور، اتاقی شیشه‌ای در گوشه سالن ساخته شد، که دارای بهترین شرایط برای نگهداری از این دستگاه و تست بود. دستگاه مورد نظر قادر بود از ابتدای شروع ویوگاید (لامپ) تا فیدهورن را یکجا تست و نقطه معیوب را مشخص نماید.

در یک سیستم راداری، خطوط انتقال (ویوگایدها) از اهمیت خاصی برخوردار است، به طوری که اگر در محاسبات λ اشتباهی به وجود آید، V S W R برگشتی بلافاصله باعث صدمه زدن به لامپ و از کار افتادن رادار می‌گردد؛ لذا لازم است ساخت هر قسمت با دقت بالایی انجام گردد.

شخص امیر غلامی گواهند که بنده اولین نفرات حاضر در مجتمع بوده و آخرین نفری بودم که ساعت 12 شب به منزل می‌رفتم، البته اگر کاری باقی نمانده بود، وَالّا شب را هم در سوله می‌ماندم؛ البته علت این امر هم قبول کارهای اضافی بر ساخت رادار ملّی، مانند آنچه در زیر به عرض می‌رسد بود.

زمانی که قرار شد گیرنده‌های دیجیتالی جایگزین گیرنده‌های قدیمی گردند، لازم بود که نشتی RF در اتاق‌های گیرنده به حداقل ممکن برسد. به همین منظور،کلیه سایت‌ها از نظر نشتی تست مشخص گردید. هیچ‌کدام از سایت‌ها آماده نصب این نوع گیرنده نمی‌باشند؛ لذا در کنار ساخت تجهیزات رادار ملّی، کار ساخت ویوگایدها‌ی مورد نیاز دستگاه‌های راداری شروع و به تدریج نصب و جایگزینی آنها به سرعت انجام گردید، به طوری که در بعضی سایت‌ها، نشتی R F از 30db+ به 28db- رسید. مکان‌هایی که این مجموعه‌ها تعویض گردید عبارتند از سایت‌های ADS4، کرج، گنو، هاشم‌آباد، مشهد،کلیه سایت‌های FPS-100.

از دیگر کارهای حساس، کار ساخت روتوری جوینت رادار ADS4 بود، که به نظر خودم از بزرگ‌ترین کارها بود. زمانی بازسازی روتوری جوینت رادار ADS4 با همه هزینه‌هایی که در بَر داشت، شکست خورده بود و تقریباً تمامی سایت‌ها منهای یکی یا دو سایت با کمبود شدید این نوع روتوری مواجه بودند. با توجه به این نیاز، پیشنهاد ساخت روتوری جدید و جایگزین نمودن آن با روتوری ADS4 مورد موافقت قرار گرفت. با تأمین بودجه، کار ساخت عملاً آغاز شد و در زمانی کمتر از سه ماه، با کاری شبانه‌روزی و پشتیبانی بی دریغ امیر غلامی به پایان رسید.

 

منبع: پیشگامان صنعت رادار در ایران، غلامی، براتعلی، 1397، ایران سبز، تهران

 


[1]. موجبرهای انعطاف‌پذیر

[2]. موجبرهای ثابت و خشک

[3]. موجبر ثابت و خشک

[4]. موجبر انعطاف‌پذیر

[5]. منبع تغذیه کمکی

[6]. یکسوکننده سیلیکونی

[7]. کارت قطع‌کننده جریان

[8]. موجبر مستقیم

[9]. موجبر خم شده

[10] . موجبر پیچ‌دار (تابیده)

[11]. تاباننده کننده امواج راداری به سطح آنتن

[12]. حذف‌کننده هامونیک‌های ناخواسته از فرکانس اصلی رادار

[13]. تقسیم‌کننده توان

[14]. چرخاننده و جهت‌دهنده امواج رادار

[15]. دریافت‌کننده امواج رادار به جای ارسال آن به آنتن رادار

1398/7/30 11:20:23 161 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
تویضیحات در موتور جستجو
ساخت موجبرهای رادار سرهنگ حشمت‌الله زهدی یکی دیگر از مواردی که در پدافند هوایی کمتر به آن پرداخته شده بود، مسیرهای هدایت امواج رادارها (Wave Guide) بود. در انتخاب رادار GPS-11 به عنوان الگو جهت ساخت، به عظمت و پیچیدگی موجبرها توجه نشده بود، که در حین ساخت متوجه سختی‌ها و دقت لازم جهت تأمین انواع موجبرها و تقسیم‌کننده‌های دقیق امواج شدیم. تنها فردی که در پدافند هوایی روی مسیرهای موجبری و لوازم جانبی آن کار کرده بود و تجربه داشت، برادر عزیز و صبورمان سرهنگ زهدی بودند،که با پشتکار همراه صبر و است
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015