• ارتش کلمه ی طیبه است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • ارتش جمهوری اسلامی ايران تنها ارتشی است كه در خدمت مردم و منافع ملی است و اعتقادات و احساسات بدنه و فرماندهان آن نيز همانند آحاد مردم است. (فرمانده معظم كل قوا)
  • اساس استقلال مملكت بر ارتش است؛ بر نيروهاى زمينى و هوايى ودریائی است؛ لكن ارتشى كه متكى به ملت باشد. (امام خميني-ره)
  • وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهدِیَّنَهُم سُبُلَنَا وَ اِنَّ اللهَ لَمَعَ المُحُسِنِینَ (قرآن کریم، سوره مبارکه عنکبوت، آیه شریفه 69)
  • ما در جنگ ابهت دو ابرقدرت شرق و غرب را شکستیم. (امام خمینی - ره)
  • چرائی های جنگ تحمیلی و پاسخ به پرسشهای شما در خصوص دفاع مقدس در قسمت پرسش از شما، پاسخ از ما.
  • ارتش ما پشتوانه ملت ماست؛ ارتش ما ضامن استقلال كشور ماست. (امام خميني-ره)
  • «رژیم صهیونیستی ۲۵ سال آینده را نخواهد دید»، جملۀ منتخب مردم از بیانات سال94 مقام معظم رهبری(ایسنا)
  • 29 فروردین روز ارتش و سالروز حماسه آفرینی های نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گرامی باد.

توپخانه در سد  و تثبیت متجاوز (17)


روز 6/7/1359

 در روز ششم مهرماه عناصر دشمن که توانسته بودند تا حومۀ گیلانغرب رخنه کنند، با مقاومت دلاورانۀ افراد ژاندارمری و اهالی محلی مواجه و مجبور شدند به چهار کیلومتری غرب شهر عقب‌نشینی کنند.

جنگ تحمیلی،دفاع مقدس،ارتش،هیئت معارف جنگ،شهید صیاد شیرازی،جنگ ایران و عراق،جنگ


بعد از اینکه گروهان تانک از گردان 285 تانک تیپ2 زرهی لشکر81 به گیلانغرب رسید و عراقی­ها حضور نیروهای منظم ایران را نیز در منطقه احساس کردند، تا حوالی روستای گورسفید عقب‌نشینی كردند.

از روز ششم مهرماه تلاش عمدۀ دشمن در منطقۀ مورد بحث، تقویت نیروهای موجود و تحکیم مواضع پدافندی بود. به این ترتیب که در قصرشیرین تیپ 16 لشکر 6 زرهی عراق نیز وارد شهر شد و همراه با تیپ 94 پیاده مسئولیت پدافند از منطقۀ قصرشیرین را به‌عهده گرفت. تیپ 30 زرهی لشکر 6 زرهی مواضع پدافندی را در مناطق جنوبی سرپل‌ذهاب مستحکم کرد. تیپ 25 لشکر 6 در ارتفاعات قراویز در غرب دشت‌ذهاب گسترش یافت. تیپ23 لشکر 8 پیاده در منطقۀ عملیاتی تپه‌رش، گرده‌نو و بزمیرآباد مستقر شد.

بنابراین تمام عناصر لشکر 6 زرهی عراق به‌اضافۀ تیپ23 لشکر 8 پیاده و تیپ94 مستقل پیاده در جبهۀ نبرد قصرشیرین و گیلانغرب متمرکز شدند؛ درحالی‌که در آن موقع نیروهای ایران فقط همان عناصر باقی‌ماندۀ تیپ3 زرهی لشکر81 و یک گردان پیاده اعزامی از لشکر 77 پیاده و عده‌ای از رزمندگان سپاه پاسداران و عناصر ژاندارمری بودند.

با سد پیشروی نیروهای دشمن، نیروی هوایی و هلی‌کوپترهای هوانیروز جمهوری اسلامی ايران توانستند ضربات مؤثری بر نیروهای عراقی وارد سازند و ارادۀ قاطع و محکم ملت ایران را بیش از پیش برای دفاع از حق حاکمیت خود به دشمن متجاوز نشان دهند. یگان‌های توپخانه مستقر در منطقه نیز با تمام توان و اجرای آتش­های ایذایی و ممانعتی که به‌صورت دیده‌بانی شده انجام می­شد، هرگونه حرکت دشمن را متوقف و تلفات و ضایعات  بسیار ی به نیروهای دشمن وارد می‌ كردند.

در پایان روز ششم مهرماه صدام حسین، رئیس‌جمهوری عراق، در یک سخنرانی رسمی دربارۀ جنگ تحمیلی چنین گفت: عراق به هدف­های نظامی خود رسیده و اکنون آماده است در صورت پذيرش شرایط عراق توسط ايران، ترک مخاصمه كند. او همچنین اضافه کرد که از هرگونه میانجی‌گری استقبال می‌کند.

همین گفتار صدام به هر انگیزه‌ای که باشد، بیانگر این واقعیت نیز بود که حکومت و ارتش عراق از برخوردهای اولیه با نیروهای مدافع ایران اسلامی به وحشت افتاده­اند و سران عراق می‌خواهند هرچه سریع‌تر جنگ را با همان موفقیت­های اولیه که به‌دست آورده‌اند، پایان دهند و از شرایط سیاسی و روانی اثرات آن موفقیت­ها، برای وصول به مقاصد استراتژیک خود، بهره‌برداری كنند.

به هر حال در جبهه‌های نبرد با وجود همۀ مشکلات و ضعف­هایی که در نیروهای ایرانی وجود داشت، در مقایسه با قدرت چندین برابر ارتش عراق، رزمندگان ایران اسلامی به‌طور شایسته‌ای عمل کردند و خوب جنگیدند و مردانه جانبازی كردند، درواقع موفقیت­هایی که ارتش عراق به‌دست آورد، چندان ساده و رایگان نبود.

با وجود اینکه رزمندگان ایران اسلامی به‌صورت واحدهای کوچک از قبیل دسته و گروهان درآمده و تجزیه شده بودند، توانستند ضربات بازدارنده‌ای به نیروهای دشمن وارد سازند و تعداد زیادی از افراد دشمن را به هلاکت برسانند. فقط در جبهه­های نبرد کرمانشاه و ایلام تا روز ششم مهرماه، 229 نفر از افراد دشمن را به اسارت نیروهای خودی درآمدند و تعدادی تانک، خودرو و تجهیزات سبک نير از دشمن به غنیمت گرفته شد.

 

روز 7/7/1359

به هر حال با سد پیشروی نیروهای دشمن، لشکر81 زرهی آخرین وضعیت خط تماس با دشمن را در ساعت 0700 روز هفتم مهرماه به شرح زیر اعلام کرد:

«عناصر لشکر در منطقۀ قصرشیرین- گیلانغرب در امتداد خط شمالی جنوبی ارتفاعات دستک (شمال سرپل‌ذهاب)، بن‌دستک (شمال‌غربی سرپل‌ذهاب)، قراویز، بازی‌دراز، و تنگ حاجیان در محور گیلانغرب خط پدافندی اشغال کرده­اند. در محور زرنه- سومار مواضع دفاعی نیروهای ما در چم کَرشکین واقع در 15 کیلومتری شرق سومار قرار دارد و در محور میمک- سرنی نیز نیروهای ما در سه‌راهی غرب سرنی موضع گرفته‌اند.»

باتوجه ‌به این گزارش لشکر، نیروهای دشمن در شش روز اول نبرد موفق شده بودند به‌طور متوسط، حدود 20 کیلومتر در خاک ایران اسلامی در مناطق قصرشیرین، سومار و میمک پیشروی کنند؛ اما در محور گیلانغرب عمق پیشروی دشمن از خط مرز تا تنگ کورک حدود 40 کیلومتر بود که به این ترتیب عقبۀ نیروهای ایرانی در سرپل‌ذهاب از طریق این محور در معرض تهدید بود. بنابراین فرماندهی عملیات غرب مجبور شد برای از بین بردن این تهدید، تقدم تلاش را به محور گیلانغرب بدهد و نیروهای دشمن را تا گردنۀ امام‌حسن عقب براند تا این خط نیز در امتداد خط پدافندی ارتفاعات دستک و قراویز قرار گیرد.

در درگیری­های روز هفتم مهرماه در محور گیلانغرب، گروه­های تک هوانیروز وارد عمل شدند و توانستند با تلاش  بسیار ، تانک‌ها و نفربرهای زرهی دشمن را مورد هدف قرار داده، خسارات قابل‌ملاحظه‌ای به آنها وارد كنند؛ بنابراین دشمن مجبور شد به سمت غرب برگردد تا مواضع مناسب‌تری را اشغال کند.

در روز هفتم مهرماه در منطقۀ سرپل‌ذهاب نیز وضعیت عمومی تا حدودی به نفع نیروهای ایرانی تغییر کرد و یگان‌های دشمن، به‌صورت اختیاری یا تحت فشار، بخشی از منطقۀ اشغالی را تخلیه و حدود دو کیلومتر به سمت غرب عقب‌نشینی کردند. به اين ترتيب، تپه‌رش در محور سرپل‌ذهاب- گرده‌نو- باویسی دوباره به تصرف نیروهای ايران درآمد.

بعد از یک هفته نبرد، در جبهه­ای به عرض بیش از یک‌هزار کیلومتر، به‌تدریج نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، از حالت غافل‌گیری نخستین خارج شدند و حقایق و مسائل جنگ برای آنها روشن‌تر شد و رزمندگان خط مقدم نیز با شرایط نبرد آشناتر شدند. واحدهای نیروی زمینی که در مناطق داخلی کشور در پادگان­ها باقی‌مانده بودند، به‌تدریج و برحسب امکانات ترابری موجود، به‌سوی میدان­های نبرد گسیل شدند؛ تیپ3 پیادۀ لشکر 77 خراسان به منطقۀ عملیاتی کرمانشاه تغییر مکان یافت. بخشی از عناصر گروه 11 و تقریباً تمامی گروه 44 توپخانه نیز به این منطقه اعزام شدند. از لشکرهای پیاده تهران و زرهی قزوین نیز عناصری به این منطقه اختصاص داده شدند.

روز 8/7/1359

 در اوایل روز هشتم اطلاعاتی از دشمن به‌دست آمد حاکی از اينكه فرماندهی سپاه یکم عراق تغییرات اساسی در سازمان و گسترش منطقۀ نبرد کرمانشاه داده و تصمیم گرفته است پدافند این منطقه را به تیپ­های 130 و 16 زرهی لشکر 6 و تیپ23 پیادۀ لشکر 8 پیاده واگذار کند و سایر یگان‌های لشکر 6 زرهی و لشکر 8 پیاده و یگان‌های مستقل را از این منطقه عقب ببرد. این اطلاعات نشان می‌داد که نیروهای عراقی عملیات آفندی را در منطقۀ کرمانشاه به‌کلی کنار گذاشته و حالت پدافندی اتخاذ کرده‌اند. به این ترتیب عمده قوای دشمن برای اشغال خرمشهر، اهواز و سوسنگرد به منطقۀ عملیاتی خوزستان تغییر مکان یافت و حداقل قوای دشمن برای دفاع در منطقۀ عملیاتی غرب باقی ماند. نیروهای ایرانی نیز به همین نحو عمل کردند؛ به این ترتیب، عمده قوای ایران به خوزستان اختصاص یافت و در منطقۀ نبرد کرمانشاه همان لشکر81 زرهی آسیب‌دیده، با مختصر تقویت‌هایی به نبرد ادامه داد.

از روز هشتم مهرماه عملاً نیروهای هر دو طرف متخاصم در تمام صحنه‌های عملیات به حالت پدافندی درآمدند و حوادث و اتفاقاتی که از این پس رخ می‌داد، در اثر حرکات محدود و موضعی بود که آن‌هم عمدتاً از طرف نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران انجام می‌گرفت و در سرنوشت کل صحنۀ عملیات تأثیر چندانی نداشت.

روزهای 9/7/1359 الی 15/7/1359

با وجود شرایط نامطلوب، وضعیت نیروهای ایرانی روزبه‌روز بهتر می‌شد و نیروهای تقویتی، اعم از یگان‌های ارتش، سپاه و ژاندارم، از مناطق دیگر کشور وارد منطقۀ عملیات غرب و جنوب می‌شدند؛ همچنان كه در روز پانزدهم مهرماه، دو آتشبار توپخانۀ 175م‌م و دو آتشبار توپخانۀ 155م‌م که از اصفهان و مراغه عازم شده بودند و همچنین یک آتشبار توپخانه و یک گروهان تانک چیفتن اعزامی از تهران، به اسلام‌آباد غرب رسیدند و در تقویت عناصر لشکر81 زرهی قرار گرفتند. اگرچه از نظر نیازمندی‌های یک جنگ عمومی در جبهۀ نبرد 150 کیلومتری، چند آتشبار توپخانه و یا چند گروهان رزمی نمی‌تواند تغییرات محسوسی در بالا رفتن استعداد رزمی یگان اجرایی ایجاد کند؛ ولی به هر حال در آن شرایط کمبود توان رزمی، حتی افزایش چند دستگاه تانک و یا چند خودرو چرخ‌دار نیز برای تقویت نیروهای در خط حائز اهمیت بود.

به‌علت رکود بسيار در جبهه‌های غرب، وضعیت کاملاً تدافعی بین نیروهای ایران و عراق ادامه یافت و هر دو طرف تلاش کردند مواضع پدافندی خود را مستحکم‌تر و در مقابل حملات احتمالی طرف مقابل آسیب‌ناپذیرتر كنند. در این تلاش نیز برتری کامل با نیروهای متجاوز بود؛ زیرا ارتش عراق از امکانات بسيار مناسب مهندسی رزمی و مهندسی ساختمان برخوردار بود. در مقابل این ضعف نیروهای ایرانی، طبیعت منطقۀ نبرد غرب برای پدافند مناسب بود و نیروهای ایران با استفاده از موانع طیبعی کوهستانی می‌توانستند معابر نفوذی احتمالی دشمن را به‌نحو   مطلوبی سد و هرگونه امکان حرکت و جابه‌جایی دشمن را مختل كنند.

 

 

 

منبع: توپخانه در سد و تثبیت متجاوز، نجفی راشد و هکاران، محمد، 1396، ایران سبز، تهران

نقشۀ شماره 2- محورهای پیشروی ارتش عراق در آغاز جنگ

 

1397/8/1 12:0:11 64 0
قسمت ارائه دهنده: مدیریت تولید محتوا
برای عضویت درکانال سایت هیئت معارف جنگ شهید صیاد شیرازی اینجا کلیک کنید
تویضیحات در موتور جستجو
روز 6/7/1359 در روز ششم مهرماه عناصر دشمن که توانسته بودند تا حومۀ گیلانغرب رخنه کنند، با مقاومت دلاورانۀ افراد ژاندارمری و اهالی محلی مواجه و مجبور شدند به چهار کیلومتری غرب شهر عقب‌نشینی کنند.
نظرات ارسالی
نظر شما






Retype the CAPTCHA code from the image
Change the CAPTCHA codeSpeak the CAPTCHA code
 


4
>
تهران انتهای اتوبان ارتش خیابان برادران شهید شاهمرادی صندق پستی: 554-19575 - کدپستی: 1676653517
02122979698
Info@maarefjang.ir
پیام کوتاه هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی
300040004620
نرم افزار اندروید هیئت معارف جنگ
در این نرم افزار در بخش معارف جنگ عملیاتهای دوران دفاع مقدس همراه با نقشه هر عملیات و به تفکیک از سال اول تا سال هشتم جنگ قابل مشاهده می باشد.
هیئت معارف جنگ را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به هیئت معارف جنگ شهید سپهبد علی صیاد شیرازی بوده و استفاده از مطالب آن با ذکر منبع بلامانع است.

انتشار مقالات و مطالب در این پایگاه به منزله تائید تمام و کمال آنها نبوده، بلکه مطالب منعکس کننده نظرات نویسندگان آنها می باشد.

maarefjang @ 2015